Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2024/1332 K.2024/1376

Davacılar vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Konkordato talep edenler vekili dava dilekçesi ile; müvekkil.... San. ve Tic. Ltd.

Şti'nin 19.04.2017 tarihinde faaliyete başladığını, 26.04.2017 tarih ve... sayılı ticaret sicil gazetesinde tescil edildiğini, şirketin ticari merkezinin... olduğunu, şirketin mobilya sektöründe yemek odası ve oturma grupları üretimi ve yurt içi yurt dışı satış işi ile iştigal ettiğini, tek ortaklı olan firmada diğer davacı ...t'un hisse oranının %100 olduğu ve şirketi münferiden temsil ve imzaya yetkili olduğunu, mobilya sektörünün vadeli çalışmasından dolayı yüksek işletme sermayesine ihtiyaç duyulduğunu, öz sermaye tamamlama sürecinde şirketin bunu tamamlamadan büyüme ve yatırım trendine girdiğini,

buna bağlı olarakta şirket çekleri ile finans yaratılmaya çalışıldığı, çeklerin ödenebilmesi için banka kredilerine başvurduğu, 2023 yılında aynı zamanda tedarikçisi olan firmaya destek olmak amaçlı hatır çekleri keşide ederek verdiğini, ancak söz konusu firmanın 2023 yılı Ekim ayında konkordato talepli dava başvurusu yapması nedeniyle aldığı çekleri ödemediğini, davacı şirketin bu nedenle zor duruma düştüğünü, ilgili firmaya verdiği çek tutarının toplam 32.500.000 TL tutarlı olduğunu,

bu çekleri ödeyecek kaynağının ve durumunun olmaması sebebiyle firmanın icra tehdidi altında kalmaması ve faaliyetlerini sürdürebilmesi için konkordato talep etmek zorunda kaldığını, ön projenin hazırlandığı tarih itibariyle davacı şirketin 14 adet toplam 5.275.000 TL tutarlı çeklerinin karşılıksız kaldığı,

bu şartlar altında firmanın ileri vadeli çeklerini ödeyebilmesinin mümkün olmadığını, müvekkil şirket yetkilisi ...'un bankalardan kullanılan bütün kredilere şahsen kefaletinin bulunduğunu, bu nedenlerle muaccel hale gelebilecek borçları ödeyemeyecek duruma düşeceği ve icra takipleri ile mali dengesinin bozulacağını, içinde bulunulan durumun ilave tedbirler olmadan aşılamayacağını, şirketin gelirlerinden ödenmesi suretiyle hazırlanan vade konkordatosunu içeren proje ve ekli belgeler uyarınca borçlular hakkında geçici ve kesin mühlet kararları verilerek yargılama neticesinde konkordatonun tasdik edilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, davacı şirket için mühlet içerisinde hazırlatılan komiser raporuna göre; davacının özellikle Bursa ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında konkordato talebinde bulunan ... Ambalaj Ltd. Şti.'ne avans çeki niteliğinde çekler vererek finans yaratmaya çalıştığı, aynı dosyadan tefrik edilen ... Ambalaj Ltd.

Şti.'nin grup şirketleriyle birlikte eldeki dava dosyasında davacının da bankalardan temin edilen çek karnelerini kullanmak suretiyle karşılığı olmayan avans çeki niteliğinde çekler keşide ettiği, bu çeklerin lider şirket konumunda olan... Ambalaj Ltd. Şti.

Ve Grup Şirketlerine finans yaratmak için düzenlendiği, bu şirket aracılığıyla piyasaya ve faktoring şirketlerine kırdırıldığı, bu yolla davacı borçlu şirketin önemli miktarda usulsüz olarak borçlandırıldığının, komiser heyetince borca batıklık bilançosunun çıkartıldığı, şirket yetkilisine ait varlıkların hatalı olarak aktif bilançoya dahil edilmesine rağmen davacı şirketin 22.260.127,72 TL tutarında borca batık olarak belirlendiği,

bu varlıkların bilançodan çıkarıldığında borca batıklık halinin daha da yükseleceği, projeye göre davacıların konkordotaya tabi borcu tastikten itibaren 34 aylık eşit taksitler halinde faizsiz ödemeyi teklif ettikleri, ülke genelinde uygulanan faiz oranları ve enflasyon rakamları dikkate alındığında, alacaklılara faizsiz ödeme teklifi ve 34 ay vadeli ödeme vaadinin alacaklıların aleyhine olduğu, geçici mühlet dönemi içerisinde şirketin faaliyeti incelendiğinde, 2024 yılında 48.000.000,00 TL gelir elde edilmesi beklenirken Ocak 2024 ayında yapılan satışların 2.370.406,20 TL olduğu, projenin başarı şansının bulunmadığı,

rayiç bilançoya göre davacı şirketin borca batık oldukları anlaşıldığından konkordato taleplerinin reddi ile birlikte borçlu şirketin iflasına karar karar verilmiştir.

Karara karşı, borçlular vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Borçlular vekili istinaf dilekçesi ile.

Konkordato komiserince sunulan raporun hükme esas alınmadığını, komiser raporunda firmanın beklediği geliri yaratabilecek potansiyel ve iş hacmine sahip olduğu, sağlanan istihdam ve kurulan üretim hattı sayesinde ortaya çıkaracağı katma değerin azalmayacağı, firmanın iyi niyetli olduğu, sürdürülebilirlik ve faaliyetin devamı adına gerekli tüm insan ve makine gücüne sahip olduğu, süreçten başarı ile çıkabileceğinin muhtemel olduğunun açıkça belirtildiği,

rapora aykırı şekilde geçici mühlet içerisinde konkordato talebinin reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, başarıya ulaşamayacağına dair komiser raporlarında herhangi bir tespite yer verilmemişken mahkemenin kendiliğinden bu kanıya varmasının mümkün olmadığını, müvekkillerinin akıbetinin ...

Ambalaj isimli firmadan bağımsız olarak değerlendirilmesi gerektiğini, müvekkil firmanın borç tutarının içinde bulunan 4.900.000,00 TL'lik kısma ait kıymetli evrakı iade aldığı, yine şirketin ...

Bankasındaki borcuna istinaden üçüncü kişinin ipotekli malının satılması ile borcun bitirilmesini talep ettiği, bu iki durumun maliyetinin yaklaşık 6.500.000,00 TL olduğunu, borca batıklığa katkı sağlayacak 6.500.0000,00 TL'lik kısım düşüldüğünde borca batıklığın 16.000.000,00 TL tutarına düşeceğini, bankalara karşı olan risklere ilişkin menfi tespit davaları açıldığını, bu davaların müvekkillerinin borç durumunu önemli derece etkileyecek hususlar olduğunu, müvekkillerin komiser raporu ile de sabit olduğu üzere borç ödeme kabiliyeti ve yeterliliği bulunduğunu,

hatır çeklerinin mahkemece şahsi takdir alanında değerlendirilmesinin kabul edilemeyeceğini, hatır çeklerinin bir kısmının bankaya ibraz edilmediklerini, bu çeklerin tutarlarının firma borcundan düşülmediği, mahkeme tarafından incelenmediği gerekçeleriyle yerel mahkeme kararının kaldırılmasını, kesin mühlet kararı verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

Dava, 2004 sayılı İİK'nın 285 vd. maddelerinde düzenlenen konkordato istemine yöneliktir.

İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçelerle konkordato talebinin reddine karar verilmiş, karara karşı konkordato talep eden borçlular vekili vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Mahkemece borçlular hakkında 05.12.2023 - 02.04.2024 tarihleri arasında geçerli olmak üzere verilen uzatmalı geçici mühlet kararı sonrası kesin mühlet talebinin değerlendirilmesine yönelik icra edilen duruşmada projenin başarıya ulaşamayacağı gerekçesi ile konkordato talebinin reddine, komiser raporu ile belirlenen rayiç değer bilançosuna göre borca batık olduğundan şirket hakkında iflas kararı verilmiştir.

Borçlu şirketin alınan komiser raporuna göre; geçici mühlet tarihi itibariyle bankalara 8.770.768,00 TL, .... Ambalaj San. Ve Tic. Ltd.

Şti lehine keşide edilen çekler sebebiyle 32.950.000,00 TL, diğer müşteriler lehine keşide edilen çekler sebebiyle 6.829.000,00 TL, satıcılar hesabında takip edilen 4.367.200,08 TL, vergi ve diğer mali yükümlülükler nedeniyle 1.566.998,57 TL olmak üzere 54.483.966,70 TL borcu (pasifi) bulunmakta, buna karşın şirket aktifinde 78.961,54 TL nakit, 1.859.745 TL ticari alacak, 54.800.472,39 TL stok, 10.600.000,00 değerinde bina, 6.776.410,00 TL değerinde tesis ve makineler,2.050.000,00 TL değerinde taşıtlar olmak üzere toplam 76.165.588,93 TL duran ve dönen mal varlığı bulunmaktadır.

Öte yandan, borçlu ortağın mal varlığı içerisinde yer alıp şirket aktifinde gösterilen gayrimenkulün değeri 10.600.000,00 TL , aracın değeri ise 1.500.000,00 TL olarak belirlenmiştir.

Konkordato talebinde bulunan borçlular konkordatoya tabi adi borçların tamamının ...Mobilya İnş. Nakl. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti'nin faaliyetinden elde edilen gelirlerle Ekim 2025 ayından başlamak üzere 3 ayda 1 ödemeli 12 eşit taksitte toplam 34 aylık vadede, faizsiz ve kur farkı konulmadan ödeme yapılmak suretiyle karşılanacağını belirtmişlerdir.

Borçluların konkordato projesinin gerçekleştirilmesinde kaynak gösterdikleri ...Mobilya İnş. Nakl. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti'nin mobilya sektöründe mobilya imal ve satışını gerçekleştirdiği, mühlet içinde işletmenin Ocak 2024 içerisinde 2.370.406,20 TL net satış elde ettiği, konkordato projesinde öngörülen aylık net satış miktarının 4.000.000,00 TL olduğu anlaşılmıştır.

Bursa 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında dava dışı ...Ambalaj San. Ve Tic. Ltd. Şti'nin konkordato talebinin reddi ile iflasına karar verildiği, davacı borçlu işletmenin söz konusu firma lehine keşide ettiği çekler ve tahsil edemediği ticari alacakların toplam miktarının 43.941.750,00 TL olduğu, bu alacakların tahsil edilememesi nedeniyle davacı firmanın 22.260.127,72 TL borca batık olduğu bilirkişilerce maddi duran varlıklara yönelik yapılan değer tespiti sonrası düzenlenen rayiç değer bilançosu ve dava dilekçesi ekindeki belgelere göre açıktır.

Konkordato, borçlarını vadesi geldiği halde ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan herhangi bir borçlunun, vade verilmek veya tenzilat yapılmak suretiyle borçlarını ödeyebilmek veya muhtemel bir iflastan kurtulmak için başvurabileceği kendine özgü bir cebri icra kurumudur.

Konkordatoda amaç, elinde olmayan nedenlerle işleri iyi gitmeyen, mali durumu bozulmuş olan ve borçlarını ödeyip faaliyetlerini devam ettirmek isteyen dürüst borçluyu koruyarak mali durumunun iyileşmesini sağlamak ve alacaklıların, borçlunun muhtemel bir iflasına nazaran, daha fazla ölçüde alacaklarına kavuşma olanağı yaratmaktır.

Bu amaç doğrultusunda hareket eden borçlunun konkordato projesine esas olan mali verileri şeffaf ve denetime elverişli olmalı, konkordato projesi ise somut ve uygulanabilir bir öngörüye dayanmalıdır. (Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 19/09/2022 tarih, 2022/1675 Esas, 2022/4225 Karar sayılı ilamı).

Öte yandan, borçlunun vade konkordatosu talep ederken de büyük bir hareket alanına sahip olduğundan söz edilemez. Borçluya vade konkordatosu yoluyla da olsa uzun yıllar faizden kurtulmasını sağlayacak biçimde konkordato imkânının tanınmayacağı açıktır. 2004 sayılı İİK'nın 289/3 maddesine göre, kesin mühletin verilmesi için konkonrdatonun başarıya ulaşmasının mümkün olması gerekmekte olup, mahkemece kesin mühlet talebinin değerlendirilmesi neticesinde konkordatonun başarıya ulaşamayacağının belirlenmesi halinde konkordato talebinin reddine, iflasa tabi borçlu yönünden rayiç değer bilançosu itibariyle borca batıklık halinde iflas kararı vermesi gerekir.

Bu itibarla, sunulan konkordato ön projesinde borçların ödenmesinde kaynak gösterilen ...Mobilya İnş. Nakl. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti'nin faaliyeti sonucu yapılan satışlarla elde ettiği hali hazırdaki gelir, söz konusu aylık gelir miktarlarının projede yer alan gelir projeksiyonunundan uzak olması, borçlu şirket ile ortağının mevcut alacak ve borçları, stoklarının miktarı, maddi duran varlıklarının rehinli olması,

tüm bunların yanı sıra borçlu şirkette dahil olmak üzere konsolide bilanço itibariyle tüm şirketin mevcut borç miktarı ve bu borcun faizsiz toplam 34 aylık süreçte 3 ayda bir 12 eşit taksitlerle ödenmesine yönelik ödeme takviminin alacaklı borçlular menfaatine uygun olmaması karşısında konkordatonun başarıya ulaşamayacağı dolayısıyla kesin mühlet verilmesine ilişkin koşulun gerçekleşmediği anlaşılmıştır.

Öte yandan, borçlu şirketin rayiç değer bilançosuna göre borca batık olması nedeniyle mahkemece yapılan değerlendirme ve verilen kararın isabetli olduğu değerlendirilmiştir. Açıklanan bu nedenlerle; davacılar vekilinin istinaf başvurularının reddine ilişkin aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Başkan ... · ¸(e-imzalıdır) · ..... · Üye ... · ¸(e-imzalıdır) · ..... · Üye ... · ¸(e-imzalıdır) · ..... · Katip ... · ¸(e-imzalıdır)