Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2024/1524 K.2025/47

Davacı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmış olmakla dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde gereği görüşülüp düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;müvekkili şirketin uzun süreden beri .... Mah. .... Sk. No:19 A .... Bursa adresinde ticari faaliyetine devam ettiğini,bu aşamada müvekkili şirketin işlerini daha fonksiyonlu olarak yürütebilmesi amacı ile yeni işyeri adresi arayışına girmiş ve .... Mah. .... Cd.

No:58 ..../Bursa adresine taşınmaya karar verdiğini, alınan bu işletmesel karar kapsamında müvekkili şirket 01/06/2024 tarihinde eşyalarını yeni adresine taşımış ancak bu aşamada şirkete ait Yönetim kurulu Karar Defteri ile Pay defterinin kayıp olduğu fark edildiğini, yapılan tüm aramalara rağmen söz konusu defterler bulunamadığını,iş bu defterler zayi olduğundan TTK madde 82 uyarınca sayın Mahkemeden YK Karar Defteri ile pay Defterinin zayi olduğuna dair tarafıma zayi belgesi verilmesini talep etme zarureti hasıl olduğunu,

müvekkili şirkete ait Yönetim Kurulu Karar defteri ile Pay defteri zayi olduğuna dair tarafına zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, "somut olayda, her ne kadar davacı tarafça, davacı şirketin Yönetim Kurulu Karar defteri ile Pay defterinin kaybolduğu belirtilerek zayi belgesi talebinde bulunulmuş ise de ilgili Hukuk Genel Kurulu kararında da vurgulandığı üzere tacir sayılan davacı tarafın, talebe konu defterleri güvenli bir şekilde muhafaza etmesi gerektiği, basiretli olarak bu dikkat ve özeni göstermesi gerektiği, nedeni ne olursa olsun defterin güvenli bir yerde güvenli bir şekilde muhafaza edilmemesi nedeni ile davacının özen görevini yerine getirmediği, bu yönde gereken duyarlılığı göstermediği ve kusurlu olduğu dikkate alınarak davanın reddine" karar verilmiştir.

Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesi ile; dava dilekçesini tekrarla, defterlerin zayi olmasında şirket yetkilisinin kusurunun bulunmadığını, basiretli bir tacir olarak gereken tüm özeni göstermelerine rağmen defterlerin kaybolduğunu, mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

Dava, 6102 sayılı TTK'nın 82. maddesinin 7. fıkrasına dayalı olarak açılmış zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçelerle davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Ticari belge ve defterlerin zayi olması nedeni ile belge verilmesi 6102 sayılı TTK'nun 82/7 maddesinde düzenlenmiştir.

01/07/2022 Tarihli ve 7417 sayılı yasanın 55. maddesi ile değişik, 6102 sayılı TTK'nun 82/7 maddesi uyarınca "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." hükmü düzenlenmiştir.

Kanun maddesinde yazılı olan sebepler tahdidi olarak sayılmamıştır. Bu nedenle kaybolma, çalınma nedeni ile de zayi belgesi verilmesi istenebilir. Ancak tacirin, anılan yasa maddesinden yararlanabilmesi için bir taraftan ticari defterlerin ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur.

Mücbir nedenlerin ispatı, bunu iddia eden tacire aittir. İleri sürülen mücbir nedenin dayandığı olayların defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olup olmadığı araştırılmalı ve irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması mücbir neden olarak kabul edilmelidir. Davacı tutmak ve saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeleri özenle korumakla yükümlüdür.

Kaybolma hali de tacirin özenle saklama yükümlülüğüne karşı iradesi ve kusuru dışında olmalıdır.

Somut olayda; davacı şirket yetkilisi, şirket yönetim kurulu karar defteri ile pay defterinin şirket merkezinin başka bir adrese taşınması sırasında kaybolduğunu belirtilerek zayi belgesi talep etmiş, dinlenen tanıklar 2024 yılı haziran ayı içerisinde taşınma esnasında defterlerin kaybolmuş olabileceği yönünde beyanda bulunmuşlar, davanın süresi içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere göre, ilk derece mahkemesince delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı, davacı tarafça yönetim kurulu karar defteri ile pay defterinin şirket merkezinin başka bir adrese taşınması sırasında kaybolduğunu belirtmiş ise de, davacının ticari defterlerine gerekli ihtiman ve özen göstermesi gerekliliği karşısında, davacı tarafça defterleri saklamakta gerekli özen yükümlülüğünün yerine getirildiğinin ispat edilemediği bu itibarla mahkemece davanın reddine karar verilmesinin yerinde olduğu kanaatine varılmakla (Yargıtay 11. H.D.

2014/18511 E. 2015/3089 K., Yargıtay 11. ...nin 2014/6973 E.2014/13720 K., Yargıtay 11. ...nin 2015/4278 E. 2015/10837 K.) davacı tarafın istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK. 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-) Davacı vekilinin ilk derece mahkemesinin yukarıda anılan kararına yönelik istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2-) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40 TL istinaf karar ve ilâm harcından davacı tarafından peşin olarak yatırılan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80 TL harcın davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,

3-) İstinaf eden davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4-) İstinaf incelemesi duruşma açılmadan yapıldığından vekâlet ücreti takdirine yer olmadığına,

5-) 6100 sayılı HMK'nın 7035 sayılı Kanun ile değişik 359/4 maddesi uyarınca kararın kesin olması nedeniyle ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,

16/01/2025 .... · Başkan · ... · e-imza · ... · Üye -... · e-imza · ... · Üye · ... · e-imza · ... · Katip · ... · e-imza