Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2024/1538 K.2024/1368

Av. ... DAVALILAR : 1 -... ... : 2 -... VEKİLİ : Av. ...

DAVA

İhtiyati Haciz

KARAR TARİHİ : 20/09/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 23/09/2024

Davacı vekili tarafından yukarıda belirtilen ek karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmış olmakla dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde gereği görüşülüp düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

TALEP

İhtiyati haciz isteyen vekili, müvekkilinin hamili olduğu 30.04.2024 keşide tarihli 1.000.000,00 TL tutarlı çekin vadesi geldiğinde ödenmediğini, çeke dayalı olarak borçlular hakkında ihtiyati haciz isteminde bulunmuş, talep uygun görülerek ilk derece mahkemesince ihtiyati haciz kararı verilmiştir.

İTİRAZ

İtiraz eden borçlu ... Tic. Ltd. Şti. vekili, ihtiyati haciz talebinin yetkili mahkemeden istenmediğini, talebin Aydın Asliye Ticaret Mahkemelerine yöneltilmesi gerektiğini, ayrıca ihtiyati haciz talebine dayanak çek hakkında bedelsizlik hukuki sebebine dayalı Aydın Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyasında menfi tespit davası açıldığını, davanın halen derdest olduğunu, davacının amacının borcunu tahsil etmek değil haciz tedbiri ile haksız kazanç sağlamak olduğunu, mahkemece verilen ihtiyati haciz kararı sonrası Bursa 1. Genel İcra Müdürlüğünün...Esas sayılı dosyasında diğer borçlu ile ilgili hiçbir işlem yapılmadığını, ihtiyati haciz koşullarının gerçekleşmediğini belirterek ihtiyati hacze itiraz etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARARININ ÖZETİ : İlk derece mahkemesince yapılan duruşma sonucunda, İİK. 265. maddesinde sayılan hususlar yönünden yapılan incelemede herhangi bir değişiklik olmayıp, ihtiyati hacze dayanak olan belgenin çek olduğu, muhatap bankanın ...

Kuşadası şubesi olduğu, keşide yerinin ise Kuşadası olduğu, çeke dayalı alacağın aranılacak borçlardan olup muhatap banka keşideci veya borçlulardan birinin bulunduğu yerdeki mahkemeden talep edilebileceği, keşideci ve cirantalar arasında mecburi dava arkadaşlığı mevcut olmadığı, talebe konu keşide yerinin Kuşadası ve muhatap bankanında Kuşadası olması,

Kuşadası'nın Aydın ilinin bir ilçesi olması ve Aydın'da Asliye Ticaret Mahkemesi bulunduğundan ihtiyati haciz talep eden hamilin Aydın Asliye Ticaret Mahkemesinden ihtiyati haciz talep etmesi gerektiğini, süresinde ihtiyati haciz kararına itiraz edildiği ve itirazda yetkili mahkemenin doğru gösterildiği kanaatlerine varılmakla ihtiyati hacze itirazın kabulü ile ihtiyati haciz kararının itiraz eden ... Şti. yönünden kaldırılmasına karar verilmiştir.

Bu karara karşı ihtiyati haciz talep eden alacaklı şirket vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf talebinde bulunan ihtiyati haciz talep eden alacaklı .... Tic. Ltd. Şti. Vekili, ihtiyati hacze konu çekin süresi içerisinde bankaya ibraz edildiğini, Aydın Asliye Ticaret Mahkemesinin 30.04.2024 tarih, ... Esas sayılı ödeme yasağı nedeniyle çek bedelinin bankaca ödenmediğini, borçlulardan... Tic.

Ltd.Şti'nin adresinin Bursa'da olduğunu, çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde, ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabileceğini, bu nedenlerle ihtiyati haciz kararının kaldırılamasına ilişkin kararın yerinde olmadığını, Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin... D.

İş sayılı ihtiyati haczin kaldırılmasına ilişkin kararın kaldırılarak 1.000.000,00 TL alacağın tahsili amasıyla borçluların taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaden haczi için gerekli kararın verilmesi talebi ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesinde;

Talep, ihtiyati hacze itirazın kabulü kararının kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince, ihtiyati hacze itirazın kabulüne karar verilmiş olup ek karara ihtiyati haciz talep eden taraf vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Somut olayda, ihtiyati haciz talebine konu çekin 30.04.2024 keşide tarihli, 1.000.000,00 TL bedelli olup, muhattap bankanın ... Şubesi, keşide yeri Kuşadası olan keşidecisi ...İnş. Ve Tic. Ltd. Şti., lehtarı ...Tic. Ltd. Şti. olduğu ve çekte sırasıyla ... Ltd. Şti., iptal edilmiş olan ...A.ş. Nilüfer Şubesi, ... Tic. Ltd. Şti. Ve ...San.Tic.Ltd. Şti.'nin cirolarının bulunduğu, süresi içinde çekin bankaya ibrazında çek hakkında Aydın Asliye Ticaret Mahkemesinin 30.04.2024 tarih, ...Esas sayılı dosyasında ödeme yasağı kararı bulunduğundan işlem yapılmayarak çekin bedelinin bankaca ödenmediği görülmüştür.

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK)'nun 257/1. maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. İİK'nın 258/1. maddesine göre de ihtiyati hacze İİK'nın 50. maddesi atfı ile Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun yetkiye dair hükümlerine göre yetkili mahkeme tarafından karar verilir.

Borçlu tarafından kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati hacze karşı İİK'nın 265/1. maddesine uyarınca, ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzurunda yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edilebilir. İİK'nın 265/3. maddesinde ise, Mahkemenin, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddedeceği, düzenlenmiştir.

İcra ve İflas Kanunu'nda ihtiyati hacizde yetkiyi düzenleyen 258.maddede kambiyo senetlerine özel bir düzenleme yapılmamış, İİK 50.maddeye yapılan atıf ile ihtiyati hacizde HMK'nın (HMK 447/2.madde uyarınca HUMK'a yapılan atıflar HMK' ya yapılmış sayılacağından) yetkiye ilişkin hükümlerinin kıyasen uygulanacağı düzenlenmiştir.İİK'nın 50. maddesinin atfıyla 6100 sayılı HMK’nın 6. ve 7. maddelerinde ise genel yetkili mahkemenin, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olduğu, davalının birden fazla olması halinde davanın, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabileceği hususları belirtilmiştir.(Yargıtay 11. HD 2016/5623 Esas- 2016/5499 Karar)

Çeke dayanan alacaklarda yetkili mahkemeler; borçlunun (hakkında ihtiyati haciz istenen keşideci, lehtar, ciranta, avalistlerin) yerleşim yeri, ödeme yeri, ödeme yeri belirtilmemişse muhatap bankanın bulunduğu yer, çekin keşide yeri, keşide yeri gösterilmemiş ise, keşidecinin ad ve soyadı yanında yazılı olan yer mahkemesidir.

Öte yandan kambiyo senedine dayalı alacaklar aranacak borçlardan olduğundan (TTK m.755,796) götürülecek borçlar hakkında uygulanabilen TBK’nın 89. maddesinin 1. fıkrası bu alacaklar hakkında uygulanmaz. Başka bir anlatımla alacaklı HMK’nın 10. maddesi uyarınca kendi yerleşim yerinde kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip yapamaz (Yargıtay HGK'nın 2017/12-741 Esas - 2019/382 Karar 02/04/2019 tarihli emsal kararı).

Somut olayda ihtiyati haciz talep eden alacaklı HMK’nın 7/1. maddesi gereğince çek borçlularından birinin ikameti olan Nilüfer ilçesinin bağlı olduğu Bursa Asliye Ticaret Mahkemeleri’nden ihtiyati haciz talep etmiştir. Bu durumda, HMK'nın 7/2. maddesi gereğince ihtiyati haciz talebinde bulunanın belli bir kasıtla hareket ettiğinin ispatlanamadığı, aleyhine ihtiyati haciz kararı verilen borçlulardan .... Ltd. Şti.'nin yerleşim yerinin de Bursa Mahkemelerine bağlı bulunduğu gözetilmeksizin yazılı şekilde yetkisizlik nedeniyle ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ilişkin aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

... · Başkan ... · ¸(e-imzalıdır) · ... · Üye ... · ¸(e-imzalıdır) · ... · Üye ... · ¸(e-imzalıdır) · ... · Katip ... · ¸(e-imzalıdır)