Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2024/920 K.2024/1040

İhtiyati Haciz TALEP EDEN : ... - ... VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN KONUSU

İhtiyati Haciz

KARAR TARİHİ : 25/06/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 25/06/2024

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29/02/2024 tarih, .. Karar sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;

TALEP

İhtiyati Haciz Talep eden talep dilekçesinde ; Borçlular ... ve ... na ait; ..vade tarihli .. seri numaralı 100.000,00TL bedelli çekin karşılıksız çıktığını, borçluların mal kaçırma ve adres değiştirme ihtimali bulunduğundan uygun görülecek teminat karşılığı, borçlunun borca yeter miktarda menkul, gayrimenkul ve 3.şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemenin .. tarihli D. İş kararı ile; süresinde bankaya ibraz edilmeyen davaya konu çek bakımından kambiyo hukukundan kaynaklı haklar yitirilmiş olup, temel ilişki bulunmayan lehtar ... yönünden ihtiyati haciz isteminin reddine, ancak keşideci Borçlu ...'a karşı sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak talebinde bulunabilecek olması ve alacağın varlığı ve miktarına yönelik yaklaşık ispata elverişli delil bulunduğundan Borçlu ...'dan olan 100.000,00TL alacağın tahsilini teminen %15 teminat karşılığı ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmiştir.

İhtiyati hacze itiraz eden ... vekili itiraz dilekçesinde özetle; ihtiyati haciz kararı üzerine Bursa .. Genel İcra Dairesi 'nin..

E. sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, ödeme emri ekindeki kararının tebliği ile öğrendiklerini, çek suretine göre alacaklı görünen ...'in meşru alacaklı olmadığını, ihtiyati haciz talep eden ...'in; çek lehdarı olmadığı gibi çek üzerindeki cirosu da diğer cirantaların iptal edilmesi ile eklendiğini, kaldı ki; ilgili çekin yasal süresi içerisinde ilgili bankaya ibraz edilmediğini ve kıymetli evrak vasfını yitirdiğini, dava konusu çekin; kıymetli evrak niteliğini haiz olmadığını müvekkili ...'ın çek lehtarı ...'dan bir makine satın aldığını ve satın alınan makine de ayıplar olması sebebi ile (..

Sulh Hukuk Mahkemesi'nin .. D. İş sayılı dosyası ile makinenin ayıplı olduğuna ilişkin tespit yaptırılmış ve . ..

Noterliği 'nin ...yevmiye, 26/01/2024 tarihli ihtarnamesi ile ...'na bildirimde bulunulmuştur) ...'nun; makinedeki ayıplardan ve zararlardan dolayı çekin ödenmeyeceğini çek vadesinden önce bilmesi sebebi ile çeki süresinde ibraz etmediğini ve çeki kötünyetli olarak başkaca şahıslara ya da şirketlere ciro ettiğini, müvekkilinin dava konusu çekten dolayı ne ...'na ne de başka kişilere borcu bulunmadığını, belirterek ihtiyati haczin kaldırılması ve depo edilmiş bulunan teminat tutarının alacaklıya iadesini önlemek üzere teminat üzerine tedbir konulmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece 29/02/2024 tarihli duruşma açılarak yapılan yargılama sonucunda; İİK'nın 257/1. maddesi ve devamı hükümleri gereği dosya içerisinde mevcut delillere göre, mahkemece verilen ihtiyati haciz kararında; İİK 265. maddesinde sayılan hususlar yönünden yapılan incelemede herhangi bir değişiklik olmayıp, itiraz edenin itirazların ancak uyuşmazlığın esası hakkında açılacak çekişmeli ve ayrı bir davada incelenebileceği, ihtiyati haciz kararına itiraz davasının konusu olmadığı, bu nedenlerle muterizin sözkonusu İhtiyati haciz kararına itirazının yerinde olmadığı gerekçesi ile Mahkememizce, İhtiyati hacze itirazın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı ihtiyati hacze itiraz eden vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati Hacze İtiraz eden vekili istinaf dilekçesinde özetle. İlgili çekin; yasal süresi içerisinde ilgili bankaya ibraz edilmediğini ve kıymetli evrak vasfını yitirdiğini, böyle bir belgeye istinaden de ihtiyati haciz kararı verilmesinin hukuken mümkün olmadığını, İlgili çekin ciro silsilesinden ve İcra dosyasından adına takip yapılan ve Alacaklı Görünen ...'in meşru alacaklı olmadığı, zira ...'in;

çek lehdarı olmadığı gibi çek üzerindeki cirosu da diğer cirantaların iptal edilmesi ile eklendiğini, çeki nasıl elinde bulundurduğu ve ne tür bir hak sahibi olduğunun belli olmadığını, ayrıca ...'ın çek lehtarı ...'dan bir makine satın aldığını ve satın alınan makine de ayıplar olması sebebi ile ...'na bildirimde bulunulduğunu, ...'nun;

makinedeki ayıplardan ve zararlardan dolayı çekin ödenmeyeceğini çek vadesinden önce bilmesi sebebi ile çeki süresinde ibraz etmediğini ve çeki kötünyetli olarak başkaca şahıslara ya da şirketlere ciro ettiğini, gerçekte müvekkilinin dava konusu çekten dolayı ne ...'na ne de başka kişilere borcu bulunmadığını, haksız ihtiyati haczin icrası sebebiyle müvekkilinin taşınır ve taşınmaz mallarının haczedildiğini, belirterek haksız İhtiyati Haciz Kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Talep, İİK'nın 257 vd. maddeleri uyarınca, çeke dayalı ihtiyati haciz talebine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince verilen ihtiyati hacze itirazın reddine dair ara kararına karşı, itiraz eden borçlu vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

İİK'nın 257/1. maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı ihtiyati haciz talebinde bulunabilir.

İİK'nın 258/1. maddesinin 2. cümlesine göre: "İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur." Bu madde uyarınca ihtiyati haciz talep eden, İİK'nın 257/1. maddesi kapsamında bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve vadesinin gelmiş olduğunu yaklaşık olarak mahkemeye kanaat getirecek tarzda ispat etmek durumundadır.

Dolayısıyla ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için, muaccel bir para alacağının bulunması ön koşuldur. Varlığı ihtilaflı ve tespite muhtaç olan bir alacak talebi yönünden ortada muaccel veya müeccel bir para alacağı bulunduğu söylenemeyecektir.

İhtiyati hacze itiraz ise İİK'nın 265. maddesinde düzenlenmiş olup; madde hükmüne göre "borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir. Mahkeme, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddeder." İİK'nın 265. maddesinde ihtiyati haciz kararına karşı itiraz sebepleri sınırlı şekilde sayılmış olup, bu sayılanlar dışında başka bir sebebe dayanılarak itiraz edilmesi mümkün değildir.

Talebe konu 20/12/2023 keşide tarihli 100.000TL bedelli çekin keşidecisi ... , lehtarı ... olup çekin arkasında sırasıyla ..., iki adet üzeri çizilmiş ciro ile en son ...'in isim ve cirolarının yer aldığı, çekin 23/01/2024 tarihinde bankaya ibraz edildiğine dair kaşe bulunmadığı, görülmüştür.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2013/9608 esas-2013/13086 karar sayılı ilamına göre, çekin arkasının yazılı olmaması veya bir ödememe protestosu bulanmaması menfi tespit davasında ileri sürülebilse de ihtiyati haciz kararı verilmesine engel değildir.

Yukarıda anılan ilke ve esaslar çerçevesinde somut olayın değerlendirilmesinde; her ne kadar çek süresinde bankaya ibraz edilmemiş ise de yazılı delil başlangıcı olarak veya sebepsiz zenginleşme hükümleri gereğince alacağın yaklaşık ispatı yeterli olduğundan çek keşidecisi ... aleyhine ihtiyati haciz isteminin kabul edilmesi ve ihtiyati haciz kararı verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır.

Aleyhine ihtiyati haciz kararı verilen vekilinin ihtiyati hacze itirazında ileri sürdüğü hususların açılacak menfi tespit yahut sair eda davalarının konusu olabilecek nitelikte olup, İİK m.265’de sınırlı sayıda sayılan sebeplerden olmadığı anlaşılmakla; somut olayda yaklaşık ispatın sağlandığı nazara alındığında, mahkemece ihtiyati haciz kararı verilmesi ve bu karara yapılan itirazın reddine karar verilmesinde usul ve yasa aykırılık görülmemiştir.

Açıklanan bu nedenlerle itiraz eden borçlu vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

.Başkan · ... · E-imzalıdır. · ... · Üye · ... · E-imzalıdır. · ... · Üye* · ... · E-imzalıdır. · ... · Katip · ... · E-imzalıdır.