Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2025/597 K.2025/1005

Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 17/02/2025 tarih, .... sayılı ek kararının istinaf incelemesi neticesinde;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Talep eden vekili dava dilekçesi ile; müvekkiline karşı borçlu bulunan ... tarafından keşide edilen ve borçlular ... ve ..... A.Ş. tarafından ciro edilen 500.000,00 TL bedelli 15/01/2025 keşide tarihli.... seri numaralı söz konusu çekin 15/01/2025 tarihinde bankaya ibraz edildiğini, ..... A.Ş. tarafından karşılıksızdır işlemi yapıldığını, borçluların mal kaçırma ihtimali olduğundan menkul ve gayrimenkul mallarıyla 3. şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece 17/01/2025 tarihli karar ile; ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmiştir.

İhtiyati hacze itiraz eden ... vekili dilekçesi ile; müvekkili hakkında Afyonkarahisar 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin ...

Esas sayılı dosyası ile açılan konkordato davasınnı devam etmekte olduğunu, 14/01/2025 tarihli tensip kararı ile müvekkili hakkında geçici mühlet kararı verildiğini, tensip kararının 7 nolu ara kararı ile de Konkondato talep eden davacı hakkında amme alacakları da dahil olmak üzere ihtiyati hacizler ile bütün icra ve iflas takiplerinin durdurulmasına ve davacılar aleyhine herhangi bir icra takibi yapılmamasına, ihtiyati tedbir kararı verilmesinden sonra şirket malları üzerinde ihtiyati tedbir, haciz, muhafaza, hapis hakkı uygulanmamasına, rehinli malların satışının durdurulmasına,

davacılara karşı takas ve mahsup taleplerinde bulunulmamasına ve davacıların keşide ettiği çeklere karşılıksız şerhi vurulmasının önlenmesine dair karar verildiğini, verilen mühlet ve tedbir kararı ve İİK gereği müvekkili hakkında ihtiyati haciz kararı verilmesinin usul ve yasaya aykırılık teşkil ettiğini ayrıca yetki itirazlarının bulunduğunu belirterek, itirazları doğrultusunda ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ EK KARARININ ÖZETİ

Mahkemece duruşmalı yapılan yargılama ile. "Somut olayda; alacaklının talebi üzerine mahkemece 17/01/2025 tarihli ihtiyati haciz kararı verildiği, ihtiyati haciz kararının Bursa 3. Genel İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyası üzerinden infaza konulduğu, ihtiyati haciz isteyen vekilinin 27/01/2025 tarihli duruşmada borçlulardan Alperen Alarata tarafından borcun ödenmesi sebebiyle ihtiyati haczin konusuz kaldığını, takibin kapatıldığını beyan ettiği görülmüştür.

Borç ödenerek icra dosyasının infaz nedeniyle kapatılması sebebiyle itiraz konusuz kaldığından mahkemece itiraz hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Öte yandan, 6100 sayılı HMK'nin 331/1 maddesi uyarınca itiraz tarihi itibariyle tarafların hakkılık durumunun değerlendirilmesinde; ihtiyati haciz talebine dayanak belgelerin alacağın varlığı ve miktarı konusunda yaklaşık ispatı sağlaması, ileri sürülen itiraz sebeplerinin yerinde ve haklı görülmemesi sebebiyle itiraz edenin itirazında haksız olduğu, ancak ihtiyati haciz kararı ile birlikte vekalet ücretine hükmedildiğinden talep eden alacaklı yararına ayrıca vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Karara karşı ... vekili istinaf isteminde bulunmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karşı taraf ... vekili istinaf dilekçesi ile; çekteki yetkili yer ve müvekkilinini adresi Afyonkarahisar olduğundan yerel mahkemenin (Bursa Asliye Ticaret Mahkemeleri) yetkisiz olduğunu, çekte keşide yeri Afyonkarahisar olduğunu, yetkili mahkemenin Afyonkarahisar Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, müvekkil hakkında Afyonkarahisar 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2025/15 Esas sayılı dosyası ile konkordato davasının devam ettiğini, söz konusu Mahkemenin 14/01/2025 tarihli tensip kararı ile müvekkil hakkında geçici mühlet kararı verildiğini,

tensip kararının 7 nolu ara kararı ile de konkondato talep eden davacı hakkında amme alacakları da dahil olmak üzere ihtiyati hacizler ile bütün icra ve iflas takiplerinin durdurulmasına ve davacılar aleyhine herhangi bir icra takibi yapılmamasına, ihtiyati tedbir kararı verilmesinden sonra şirket malları üzerinde ihtiyati tedbir, haciz, muhafaza, hapis hakkı uygulanmamasına, rehinli malların satışının durdurulmasına,

davacılara karşı takas ve mahsup taleplerinde bulunulmamasına ve davacıların keşide ettiği çeklere karşılıksız şerhi vurulmasının önlenmesine karar verildiğini, verilen mühlet, tedbir kararı ve İİK gereği müvekkil hakkında ihtiyati haciz kararı verilmesinin usul ve yasaya aykırılık teşkil ettiğini belirterek 07/02/2025 tarihli ek kararının ortadan kaldırılmasını, yeniden hüküm kurulmak sureti ile ihtiyati hacze itirazın kabulü ile ihtiyati haczin kaldırılmasını, aksi hâlde itiraz hakkında karar verilmesine yer olmadığına, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin (ihtiyati haciz isteyen tarafa) karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

Talep, ihtiyati haciz kararına itiraz istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçelerle itiraz hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, karara karşı, karşı taraf ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İhtiyati haciz kararı verilmesinin icra takip muamelesi olmadığı, itiraz eden hakkında konkordato geçici mühlet kararı verilmiş olmasının ihtiyati haciz kararı verilmesine değil, İİK nun 294/1 maddesine göre ihtiyati haciz kararının uygulanmasına engel teşkil edeceği anlaşılmakla bu husustaki istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.

HMK 331/1 maddesinde; '' Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder,'' hükmü düzenlenmiştir.

Somut olayda da, itiraz konusuz kaldığından, yargılama gideri konusunda itiraz tarihi itibariyle muterizin itirazının yerinde olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu' nun 265. maddesinde; “Borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir. Menfaati ihlâl edilen üçüncü kişiler de ihtiyatî haczi öğrendiği tarihten itibaren yedi gün içinde ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere veya teminata itiraz edebilir.” düzenlemesi mevcut olup ihtiyati haciz kararına itiraz sebepleri; mahkemenin yetkisi,teminat, ihtiyati haczin dayandığı sebepler olarak sınırlı şekilde sayılmıştır.

İİK’nın 258. maddesinde ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceği belirtilmiş, aynı Kanunun 50. maddesinde ise ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK’nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur.

Bu durumda, çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yeri, çekin keşide yeri veya ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir.

Ancak, muhatap bankaya ibraz edilen ve karşılıksız kalan çeke dayalı borç, bu şekilde aranması tüketildikten sonra götürülecek borç niteliği kazanır ve HMK’nın 10. maddesi gereğince ifa yeri olarak 6098 sayılı TBK’nın 89. maddesinde belirtilen alacaklının yerleşim yeri mahkemesi de ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme haline gelir.

Somut olayda, ihtiyati hacze itiraz eden (borçlu) ...'ın adresi.... olup çekin keşide yeri ve ödeme yerinin de Afyonkarahisar olduğu, diğer borçluların da adresinin Kocaeli olduğu, Bursa Mahkemelerinin yetkili olmadığı ve itiraz tarihi itibariyle muterizin mahkemenin yetkisine yönelik itirazın yerinde olduğu anlaşılmıştır.

İhtiyati haciz kararı infaz edilip takip borcunun ödenmesi nedeniyle itiraz konusuz kalmış ise de itiraz tarihindeki koşullara göre muterizin yetki itirazının yerinde olduğu, davanın açılmasına ihtiyati haciz talep eden alacaklının sebep olduğu anlaşıldığından yargılama giderlerinin ihtiyati haciz talep edenden tahsili gerekir.

Açıklanan nedenlerle, ihtiyati hacze itiraz eden vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile HMK'nın 353/1-b/2 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi ek kararının kaldırılmasına ve konusu kalmayan itiraz hakkında karar verilmesine yer olmadığına; itiraz tarihindeki haklılık durumlarına göre yargılama giderlerinin ihtiyati haciz talep eden üzerinde bırakılmasına ve itiraz eden lehine vekalet ücreti verilmesine karar verilmiştir.

... · Başkan · ... · e-imza · ... · Üye · ... · e-imza · ... · Üye · ... · e-imza · ... · Katip · ... · e-imza