İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2025/598 K.2025/816

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirket ile davalı arasında Adana ...Noterliğinin 09/12/2014 tarih, ... yevmiye, ... numaralı finansal kiralama sözleşmesinin akdedildiğini, finansal kiralama sözleşmesine konu taşınmazların akdedilen sözleşme kapsamında kiralandığını, davalının finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklanan borcunu ödemediğini, davalıya borcun ödenmesi yönünde ihtarname keşide edildiğini, ihtarnamenin sonuçsuz kaldığını, davalının adreste bulunmadığı beyanlarının doğru olmadığını, davalı hakkında Ankara 14.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/524 Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını bildirerek;

finansal kiralama sözleşmesine konu taşınmazların müvekkiline aynen iadesine, gayrimenkullerin kaydına işlenmiş bulunan Adana ...Noterliğinin 09/12/2014 tarih, ... yevmiye ve ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi şerhinin terkinine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalıya usulüne uygun dava dilekçesi, duruşma gün ve saati tebliğ edilmiş olup davalı herhangi bir cevap vermemiştir.

MAHKEME KARARI

İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23.11.2017 tarih ve 2017/413 Esas - 2017/929 Karar sayılı kararıyla. "Taraflar arasında akdedilen finansal kiralama sözleşmesi 6361 sayılı yasanın 31/1 maddesi uyarınca kiracının finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşmesi nedeniyle feshedilmiş olup aynı yasanın 32.maddesi ve 33.maddesi kapsamında davalı kiracı malı derhal iade etmekle yükümlüdür.

Finansal Kiralama Kanunu'nun 18.maddesi gereğince kiralayan malın maliki olup kiracıya kira bedeli karşılığında malın zilyetliğini bırakmaktadır.

Sözleşmenin FFK.nun 22.maddesi uyarınca tapu kütüğüne şerh edilmesi veya beyanlar sütununda gösterilmesi şahsi bir hakka dayalı istem olup, şerhle veya beyanlar sütununda gösterilmesi ile finansal kiralama sözleşmesi ayni hakka dönüşmeyeceğinden kişisel hakka ilişkin şerhin terkinine yönelik davalarda HMK.nun 12/1 maddesinde yer alan kesin yetkiye ilişkin düzenleme kapsamına girmeyeceğinden Mahkememiz yetkili kabul edilerek açık yargılamaya devam olunmuş, finansal kiralama kanununun 31 ,

32 ve 33 maddeleri uyarınca kira bedellerini ödemekte temerrüde düşmüş olan kiracının malı iade etmekle yükümlü olduğu sonucuna varılarak davanın kabulü ile sözleşme konusu taşınmazların iadesi ve tapu kayıtlarındaki şerhlerin kaldırılmasına..." karar verildiği görülmüştür.

DAİREMİZ KARARLARI

Dairemizin 16/07/2018 tarih, 2018/2361 E. - 2018/1664 K. sayılı ilamı ile; "...Her ne kadar istinaf incelemesi için dosya dairemize gönderilmiş ise de, kararın iflas idaresine tebliği gerekirken, davalıya tebliğ edilmesi usule aykırı olduğundan, davalının kararı istinaf etmesi de mümkün olmadığından, iflas idaresine kararın tebliği ile istinafı halinde dosyanın yeniden dairemize gönderilmek üzere mahalline geri çevrilmesine..." karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, Müflis Şirket İdaresi vekili tarafından istinaf edilmiş, Dairemizce yapılan istinaf incelemesi sonrası Dairemizin 07/12/2022 tarih, 2022/1142E. - 2022/2063 K. sayılı ilamı ile; "...Somut olayda, davalının finansal kira sözleşmelerinden doğan borç taksitlerini ödemeyerek temerrüde düştüğü, davacı tarafından gönderilen "Borçların 60 günlük süre içinde ödenmesi, aksi halde sözleşmelerin feshedilmiş olacağı, kiralanan malların teslim edilmesi gerektiği" içerikli noter ihtarnamesinin davalıya tebliğ edildiği görülmüştür.

Davalı Müflis ... Tic. Ltd. Şti. hakkında Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/254 Esas sayılı dosyası ile 23.11.2017 tarihinde saat 11.35’te iflas kararı verildiği, işbu davanın karar duruşmasının da 23.11.2017 günü saat 14.00'e bırakıldığının ara karar ile sabit olduğu,

buna göre duruşma saati itibariyle hakkında iflas kararı verilmiş davalı yönünden duruşma gününün müflis davalı adına iflas idare vekiline tebliğ edilmesi ve taraf teşkili bu şekilde sağlandıktan sonra yargılamaya devam edilmesi gerekirken, davalıya yapılan tebliğ ile yetinilerek karar verilmesi usule aykırı olduğundan, sair yönlerden inceleme yapılmaksızın müflis şirket iflas idaresi vekilinin istinaf isteminin kabulüyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına.." karar verilmiştir.

KALDIRMA KARARI SONRASI MAHKEME KARARI

İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/12/2023 tarihli 2023/1 E. - 2023/952 K. sayılı kararıyla; "...Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde. Taraflar arasında akdedilen finansal kiralama sözleşmesi 6361 sayılı yasanın 31/1 maddesi uyarınca kiracının finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşmesi nedeniyle feshedilmiş olup aynı yasanın 32.maddesi ve 33.maddesi kapsamında müflis davalı kiracı malı derhal iade etmekle yükümlüdür.

Finansal Kiralama Kanunu'nun 18.maddesi gereğince kiralayan malın maliki olup kiracıya kira bedeli karşılığında malın zilyetliğini bırakmaktadır.

Sözleşmenin FFK.nun 22.maddesi uyarınca tapu kütüğüne şerh edilmesi veya beyanlar sütununda gösterilmesi şahsi bir hakka dayalı istem olup, finansal kiralama kanununun 31 , 32 ve 33 maddeleri uyarınca kira bedellerini ödemekte temerrüde düşmüş olan kiracının malı iade etmekle yükümlü olduğu sonucuna varılarak, her ne kadar davalı iflas etmiş ise de davaya konu taşınmazlar iflas masasından tefrik edildiğinden, davanın kabulü ile sözleşme konusu taşınmazların iadesi ve tapu kayıtlarındaki şerhlerin kaldırılmasına dair.

1-Davanın kabulüne, taraflar arasında imzalanan Adana ... Noterliğinin 19/12/2014 tarihli , ... yevmiye numaralı, ... numaralı finansal kiralama sözleşmesine konu : Mersin İli, Aydıncık İlçesi, ... Köyü, ... mevkii ... pafta, ... Ada, ... parselde kayıtlı 11.872,00 m² taşınmaz, Mersin İli, Aydıncık İlçesi, ... Köyü, ... mevkii ... Pafta, ... Ada, ...

Parsel de kayıtlı 17.594,86 m² taşınmaz, Ankara İli, Yenimahalle İlçesi, ..., ... parsel de ... arsa paylı ... nolu bağımsız bölüm, Ankara ili , Yenimahalle İlçesi, ... Ada, ... parselde ... arsa paylı ... nolu bağımsız bölüm, Ankara İli, Çankaya İlçesi, ... Mah, Pafta ..., Ada No. ..., Parsel ... de kayıtlı 4 katlı işyeri binası, Adana İli Çukurova İlçesi, ... Mah, Pafta ..., Ada ..., Parsel ... de kayıtlı ... arsa paylı 1 nolu bağımsız bölüm, Adana İli Çukurova İlçesi, ...

Mah, Pafta ... , Ada ... , Parsel ... de kayıtlı bina ve arsası ile ilgili taşınmazların davalıdan alınarak davacıya iadesine,2-Finansal kiralama sözleşmesine konu taşınmazların kaydına konulan finansal kiralama sözleşmesi şerhinin terkinine..." karar verildiği görülmüştür.

İSTİNAF BAŞVURUSU DEĞERLENDİRME KARARI

Davalı Müflis ... Tic. Ltd.

Şti. - İflas İdaresi vekili karara karşı süresinde istinaf dilekçesi sunmuş, ancak Mahkemece eksik yatırıldığı tespit edilen 140.854,55 TL harcın tamamlaması için davalı vekiline muhtıra tebliğ edilmesine rağmen eksik harç yatırılmadığından İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/03/2024 tarih ve 202023/1 Esas - 2023/952 Karar sayılı kararıyla: "...Davalı tarafça gerekli harç ve masraflar kesin süre içerisinde yatırılmaması nedeniyle davalı vekilinin istinaf talebinin reddine..." karar verilmiştir.Bu karara karşı İflas İdaresi tarafından istinaf talebinde bulunulması üzerine Dairemizin 30/05/2024 tarihli, 2024/662 Esas,

2024/1055 Karar sayılı kararı ile; ilk derece mahkemesinin istinaf başvurusunun reddine dair ek kararına iflas idaresi vekilinin istinaf talebinin reddine karar verilmiş, iflas idaresi tarafından Dairemizin kararının temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 27/11/2024 tarihli, 2024/3015 Esas, 2024/4452 Karar sayılı kararı ile, " Finansal kiralama sözleşmesi kapsamında kalan bir malın iflas masasına alınması üzerine davacı söz konusu finansal kiralama sözleşmesi konusu malların masadan çıkarılması, iadesi ve finansal kiralama şerhlerinin kaldırılması talebinde bulunulmuştur.

Finansal kiralamaya konu malların mülkiyeti sicile göre belirlendiğinden ve mülkiyet ile ilgili yargılama yapılmayacağından, davacının talebi istihkak iddiası niteliğinde olmayıp şikayet mahiyetindedir. Şikayete yönelik istinaf istemi ise maktu harca tabidir.

Bu durumda İlk Derece Mahkemesinin istinaf incelemesi için dosyayı istinaf mahkemesine göndermesinin gerekmesine rağmen, nispi harç yatırılmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf isteminin reddine dair ek kararı ile istinaf isteminin esastan reddine dair istinaf mahkemesi kararı doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davalı Müflis Akeli şirketi-İflas İdaresi vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; davanın tarafının iflas idaresi olması ve kayıt kabul davasına dönüşmesi neticesinde istinaf harcının maktu olarak yatırıldığını, Davanın;

finansal kiralama konusu malların iadesine ilişkin olduğunu, Şirketin iflasından sonra davaya kayıt kabul davası olarak devam edilmesi gerektiğini, davanın tarafının şirket değil iflas idaresi olduğunu, masa malvarlığında bulunmayan malların iflas idaresince kiralayana teslim yükümlülüğü bulunduğuna ilişkin bir yasa maddesi bulunmadığını, davaya konu malların iflas masasından tefrikinin yapılarak iflas şerhinin kaldırıldığı ve davanın konusuz kalıp kalmadığı gözetilmeksizin hüküm tesis edildiğini, Davacının iflas masasına 12.240.973,70-TL alacak başvurusunda bulunduğunu;

iflas idaresince 147 numaralı karar ile işbu davanın derdest olması nedeniyle alacak başvurusunun nizalı kaydedildiğini, alacağın, İİK m. 198 kapsamında para alacağına dönüştüğünü, davacının masaya alacak başvurusunda bulunmasının bu yönüyle örtülü ikrar teşkil ettiğini,İİK m.198'e göre iflas kararı verilmesi ile müflisten alacaklı olan kişilerin alacaklarının iflas tarihi itibariyle para alacağına dönüştüğünü ve sıraya kaydedildiğini, bu düzenlemenin alacaklılar arasındaki eşitlik prensibinin gereği olduğunu,Yerel mahkemece bu hususlar gözetilmeden hüküm tesis edildiğini, Davacının,

iflas masasına dava konusu Finansal Kiralama Sözleşmesi kapsamında malların masadan tefriki ve iflas şerhinin kaldırılması yönünde talepte bulunduğunu ve anılan talep kapsamında sözleşme konusu malların masadan tefriki yapılarak iflas şerhinin kaldırıldığını, Davalı şirketin iflas etmiş olması nedeniyle nalın iadesi davasına, kayıt kabul davası olarak devam edileceği, dava konusu alacağın iflas masasına kabul edilmesi halinde, davanın konusuz kaldığına dair Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 05/04/2017 tarihli, 2016/4573 Esas, 2017/2796 Karar sayılı emsal kararı bulunduğunu, İdareden veya müdürlükten,

bu malların bulunarak ilgilisine teslim edilmesini istemenin, yasanın kullandığı tefrik sözünün kapsamına girmediğini, masa malvarlığında bulunmayan mal için, iflas organının yetki kullanması ve masraf yapmasının beklenemeyeceğini, Ayrıca dönem içerisinde ödenen kira bedelleri aslında ödenen satım bedelinin iade taksitleri olmasına rağmen, kira gibi gösterildiğinden kullanım bedeli gibi değerlendirilmesi ve borçtan düşülmemesinin masanın zararına bir işlem olduğunu,

Kabul anlamına gelmemekle birlikte iflas masası aleyhine hükmedilecek vekalet ücretinin ve harcın maktu olması gerekirken nispi vekalet ücretine ve harca hükmedilmesinin de usul ve yasaya aykırı olduğunu, Yerel Mahkeme kararıyla finansal kiralama şirketi tarafından taşınmazın alınması neticesinde taşınmazda oluşan değer artışının da masanın zararına olduğunu, Mahkeme kararıyla finansal kiralama şirketi tarafından taşınmazın alınması neticesinde taşınmazda oluşan değer artışının da masanın zararına olduğunu,

Taşınmazın kül halinde masadan çıkarılmasının da üçüncü kişilerin zararına bir işlem olduğunun da ayrıca gözetilmesi gerektiğini belirterek, bu nedenlerle. İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 14/12/2023 tarihli, 2023/1 Esas, 2023/952 Karar sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasına ve neticede davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin muhataba yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Dosyaya sunulan sözleşme örneği incelendiğinde. Adana ... Noterliğinin 09/12/2014 tarih, ... yevmiye, ... numaralı finansal kiralama sözleşmesinin 6361 Sayılı Yasanın 33.maddesi hükmüne uygun olarak ve düzenleme şeklinde yapıldığı, Sözleşmede yazılı taşınır malların, kiralayan davacı tarafından kiracı davalıya teslim edildiği anlaşılmıştır.

Dosyada mevcut tapu kayıtları incelendiğinde; davaya konu taşınmazların davacı şirket adına tescilli oldukları, taşınmaz kayıtları üzerinde finansal kiralama şerhlerinin mevcut olduğu tespit edilmiştir. İflas kararı incelendiğinde; davalı Müflis ... Tic. Ltd. Şti. hakkında Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/254 Esas sayılı dosyası ile 23.11.2017 tarihinde saat 11.35’te iflas kararı verildiği tespit edilmiştir. Beyoğlu ... Noterliğinin 07 Mart 2016 tarihli, ...

Yevmiye numaralı ihtarnamesi incelendiğinde; davacı tarafından davalı şirket il ..., ... ve ...'a Adana ..Noterliğinin 09/12/2014 tarih, ... yevmiye, ... numaralı finansal kiralama sözleşmesi gereğince vadesi gelen ve ödemeleri gereken 348.707,68 TL kira, 25.256,39 TL kira temerrüt, 12.258,86 TL sigorta, 324,88 TL sigorta temerrüt borcu olmak üzere toplam 386.547,81 TL tebliğ tarihinden itibaren 60 gün içinde tahakkuk edecek temerrüt faizi ile birlikte ödenmemesi halinde, sözleşmenin feshedileceğinin ihtar edildiği, ihtarnamenin muhataplarına tebliğ edildiği tespit edilmiştir.

Ankara İflas Müdürlüğü tarafından 2023/1 sayılı kararı incelendiğinde; iflas müdürlüğü tarafından İcra Hukuk Mahkemesi kararı gereğince işbu davaya konu taşınmazların masadan tefrikine karar verildiği, finansal kiralama şerhi hakkında herhangi bir işlem uygulanmadığı, ancak taşınmazlar üzerindeki iflas şerhinin terkin edildiği anlaşılmıştır.

GEREKÇ E

Dava, finansal kiralama sözleşmesi nedeniyle davalıya teslim edilen taşınmazların, sözleşmenin feshinden dolayı davacıya iadesi ve finansal kiralama şerhlerinin kaldırılması davasıdır.Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı şirketin iflasına karar verildiğinden, iflas masası tarafından istinaf yargı yoluna başvurulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Dosya incelendiğinde;

taraflar arasında akdedilen 09/12/2014 tarihli, ... numaralı finansal kiralama sözleşmesinin davalı kiralayan tarafından muaccel hale gelen kira borçlarının ödenmemesi nedeniyle Sözleşmenin 6361 sayılı yasanın 31/1. maddesi uyarınca feshedildiği tespit edilmiştir.

Aynı yasanın 32.maddesi ve 33. maddesi uyarınca, müflis davalı kiracı sözleşmeye konu malları derhal iade etmekle yükümlüdür.Her ne kadar iflas idaresi vekili, davaya konu taşınmazların iflas masası dışına çıkarıldıklarını ve davacının alacağının iflas masasına kaydı nedeniyle davaya kayıt kabul davası olarak devam edileceği ve davanın konusuz kaldığını belirterek istinaf talebinde bulunmuşsa da, davanın konusunun mülkiyeti davacıya ait olan ve sözleşme gereğince davalıya teslim edilen taşınmazların iadesine ilişkindir.

Dava alacak davası olmadığından, davanın kayıt kabul davası olarak nitelendirilmesi mümkün değildir.

İflas masası dışına çıkartılan taşınmazlar üzerinden iflas şerhleri kaldırılmışsa da, finansal kiralama şerhlerinin kaldırılmadığı, taşınmazların davacıya teslim edildiğine dair dosyada da bir delil bulunmadığından, davanın konusuz kaldığına karar verilemeyeceği, Mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı, davalı vekilinin buna ilişkin istinaf talebinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Davalıyı temsilen iflas idaresi vekilinin harç ve vekalet ücretine ilişkin istinaf talepleriyle ilgili yapılan incelemede.

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 27/11/2024 tarihli, 2024/3015 Esas, 2024/4452 Karar sayılı bozma kararında, davalının iflasına karar verilmesi nedeniyle, davacının malların iadesine ve finansal kiralama şerhlerinin kaldırılmasına ilişkin talebi şikayet niteliğinde kabul edilmekle, buna göre Mahkemece maktu harç alınması ve davacı yararına maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, nispi harca ve vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır.Bu nedenle; davalıyı temsilen iflas idaresi vekilinin istinaf talebinin kısmen kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılması gerekmediğinden,

kazanılmış haklar korunarak yeniden hüküm kurulmasına, davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Yukarıda açıklanan gerekçe ile:1-Davalı Müflis ... Ltd.

Şti. - İflas İdaresi vekilinin istinaf isteminin esastan KISMEN KABULÜNE, 2-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 14/12/2023 tarihli 2023/1 E. - 2023/952 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA, Davanın KABULÜNE, Taraflar arasında imzalanan Adana ...Noterliğinin 19/12/2014 tarihli, ... yevmiye numaralı, ... numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesine konu : Mersin İli, Aydıncık İlçesi, ... Köyü, ... mevkii, ... pafta, ... Ada, ...

Parselde kayıtlı 11.872,00 m² taşınmaz, Mersin İli, Aydıncık İlçesi, ... Köyü, ... mevkii, ... Pafta, ... Ada, ... Parselde kayıtlı 17.594,86 m² taşınmaz, Ankara ili, Yenimahalle ilçesi, ..., ... ada, ... Parselde ... arsa paylı ... nolu bağımsız bölüm, Ankara ili , Yenimahalle ilçesi, ..., ... Ada, ... Parselde ... arsa paylı ... nolu bağımsız bölüm, Ankara ili, Çankaya ilçesi, ...

Mah., Pafta ..., Ada No ..., Parsel ...’te kayıtlı 4 katlı işyeri binası, Adana ili, Çukurova ilçesi, ... Mah., Pafta ..., Ada ..., Parsel ...’te kayıtlı ... arsa paylı ... nolu bağımsız bölüm, Adana ili, Çukurova ilçesi, ...

Mah., Pafta ..., Ada ..., Parsel ...’de kayıtlı bina ve arsası ile ilgili taşınmazların davalıdan alınarak davacıya iadesine, Finansal kiralama sözleşmesine konu taşınmazların kaydına konulan finansal kiralama sözleşmesi şerhlerinin terkinine, 3-İlk derece yargılaması yönünden;

-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 615,40 TL maktu harcın peşin alınan 141.282,16 TL harçtan mahsubu ile fazla alınan 140.666,76 TL harcın talebi halinde davacıya iadesine, -Karar tarihinde yürürlükte bulanan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 30.000,00 TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, -Davacı tarafından yatırılan toplam 615,40 TL harç ile bozmadan önce 78,00 TL, bozmadan sonra 18,00 TL olmak üzere toplam 96,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-İstinaf yargılaması yönünden;

-Davalı vekilinin istinaf talebi kabul edildiğinden, istinaf peşin harcının talep halinde iadesine, -İstinaf yargılaması sırasında davalı tarafından yapılan 1.169,40TL istinaf yoluna başvurma harcı, ile 309,00TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 1.478,40 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince taraflara iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda iş bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere 18/06/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.