İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2025/598 K.2025/1095

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının müvekkili şirkette 15/02/2018 - 07/10/2022 tarihleri arasında satış ve pazarlama müdür yardımcı olarak çalıştığını ve istifa ederek işten ayrıldığını, davalının işten ayrılması üzerine yine müvekkili şirketin eski çalışanlarından olan dava dışı ... ile birlikte ...

Limited Şirketini rekabet yasağı süresinde kurduğunu, davalıya ihtarname gönderildiğini, bir sonuç alınamadığını, bu yüzden rekabet yasağına ilişkin davalıya 400.000,00 TL cezai şartın tahsili için Gaziosmanpaşa İcra Dairesi'nin ...

Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlandığını, davalının takibe itiraz ettiğini, takibin durduğunu, arabuluculuğa başvurulduğunu, anlaşmaya varılamadığını beyanla davanın kabulüne, icra takibine yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya bakma görevinin İstanbul İş Mahkemelerine ait olduğunu, iş verene karşı ekonomik ve sosyal olarak daha zayıf olan müvekkilinin söz konusu sözleşmeyi işverenin baskısı altında imzaladığının açık olduğunu, taraflar arasındaki iş sözleşmesinin müvekkili tarafından davacı işverinin kusurlu eylemine istinaden haklı nedenle feshedildiğinden rekabet yasağının da sona erdiğini, müvekkilinin maaşına ek olarak her ay kendisine satış pirimi ödenmesi gerektiğini, ancak banka kayıtlarında da görüleceği üzere müvekkilinin satış primlerinin SGK'ya bildirilmediğini,

müvekkilinin rekabet yasağını ihlal etmediğini beyanla davanın reddine, davacı aleyhine %20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi'nin 04/12/2024 Tarihli, 2024/451 Esas ve 2024/866 Karar sayılı kararında. "Dava, işçinin rekabet yasağına aykırı davrandığı iddiasına dayalı cezai şart alacağın tahsili istemine ilişkindir. Davanın yasal dayanağı 6098 sayılı TBK'nın 444-447. maddeleri arasında yer almaktadır.

25/10/2017 tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 5/1-a maddesine göre, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun İkinci Kısmının Altıncı Bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklara iş mahkemelerinde bakılır.

7036 sayılı yasa, 6102 sayılı TTK' dan sonra yürürlüğe girmiş ve TTK'nın 4/1-c maddesindeki düzenlemeyi zımnen değiştirmiştir. Özel nitelikte olan ve daha sonra yürürlüğe giren 7036 sayılı yasada, iş sözleşmesinin devamı veya sona ermesinden sonra açılan davalar ayırımı yapılmamış, aksine iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden doğan her türlü uyuşmazlığın iş mahkemelerinde görüleceği belirtilmiştir.

Somut olayda; davacı iş yerinde iş akdi ile çalışan davalının 07.10.2022 tarihinde işten ayrılması üzerine; mezkur iş sözleşmesindeki rekabet yasağına aykırı davranak, yine davacı şirketin eski çalışanlarından olan dava dışı ... ile birlikte davacı şirket ile aynı alanda faaliyet gösteren,...Limited Şirketi'ni rekabet yasağı süresi içerisinde 05/01/2024 tarihli TSG ilanı ile kurduğunu, taraflar arasındaki akdedilen iş sözleşmesinin rekabet yasağına ilişkin 14. ve 15. maddesi gereği.

400.000,00 TL cezai şartın tahsili için davalı aleyhine Gaziosmanpaşa İcra Dairesi 2024/17276 E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıltığını, davalının hasız olarak takibe itiraz ettiğini ileri sürmüş ve itirazın iptali isteminde bulunmuştur.

Dosyamız ile emsal mahiyetteki İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 32. Hukuk Dairesi 2024/1987 E., 2024/1605 K. Sayılı kararında " Dava; iş sözleşmesinin sona ermesinden sonra davalının rekabet yasağına aykırı davrandığı iddiasına dayalı cezai şart alacağının tahsili istemine ilişkin alacak talepli davadır. ...Uyuşmazlığın kaynağı iş sözleşmesi olduğundan Türk Borçlar Kanununun 444 ve devamı maddelerine dayalı olarak İş Kanunu kapsamında işçi sayılan kişinin, rekabet yasağı sözleşmesinin ihlali nedeniyle açılan cezai şartın tahsiline ilişkin davalarda iş mahkemeleri görevlidir.

Yargıtay’ca konunun yeniden değerlendirildiğinde, yukarıda belirtilen açıklamalar uyarınca görevli mahkemenin iş mahkemesi olduğu belirlendiğinden önceki kararlardan dönülmüştür.

Sonuç olarak, somut olayda davacı işveren ile davalı işçi arasında rekabet yasağına ilişkin düzenlenmiş olan sözleşme maddesi uyarınca tarafların talep edebilecekleri cezai şart ve tazminata ilişkin davaların görülme yeri iş mahkemeleri olduğundan Mahkemece görevsizlik kararı verilmesi hatalıdır." şeklinde değerlendirme yapıldığı görülmüştür. Buna göre 7036 Sayılı yasadan önce iş aktinin devamı sırasında rekabet yasağının ihlali nedeniyle açılan davalarda.

5521 sayılı yasa uyarınca iş aktinden kaynaklanan dava olması nedeniyle iş mahkemeleri görevli olduğu gibi 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 25/10/2017 tarihinde yürürlüğe girmesinden sonra açılan eldeki davada da anılan yasanın 5/1-a maddesine göre görevli mahkeme İş Mahkemesi olduğundan, yukarıda yer verilen emsal mahkeme içtihadı yine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesinin 2023/1020 E., 2024/1297 K. Sayılı emsal içtihadı da dikkate alınarak mahkememizin görevsizliğine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur..."gerekçesi ile ''Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın,

davaya mahkememizin görevli olmaması nedeniyle dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE, Davaya bakmaya İstanbul İş Mahkemesi'nin görevli olması nedeniyle mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, '' karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle. Yerel Mahkemece.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 32. Hukuk Dairesi'nin 2024/1987 E. ve 2024/1605 K. sayılı kararı emsal gösterilerek iş mahkemelerinin görevli olduğundan bahisle görevsizlik kararı verildiğini ancak, Yargıtay'ın yerleşik kararları uyarınca, iş sözleşmesinin sona ermesinden sonra eski çalışanın rekabet yasağı maddesine aykırı davranışlarından doğan ihtilaflarda görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemeleri olduğunu, yine, taraf oldukları emsal davalarda da görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemeleri olduğuna karar verildiğini.

Bu nedenlerle iş sözleşmesinin sona ermesinden sonra davalının rekabet yasağı maddesine aykırı davranışlarından doğan cezai şartın tahsiline ilişkin işbu davada Yerel Mahkemenin, Yargıtay kararları dururken kesinleşmemiş bir Bölge Adliye Kararından bahisle görevsizlik kararı vermesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu beyanla istinaf başvurusunun kabulü ile İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/451 E. ve 2024/866 K. sayılı doyasından verilen görevsizlik kararının bozularak dosyanın Yerel mahkemesine gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, taraflar arasında imzalanan rekabet yasağı sözleşmesine aykırılık nedeniyle doğduğu iddia edilen cezai şart alacağının tahsili için başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali ve icra inkar tazminatı taleplerine ilişkindir.

Mahkemece yukarıda açıklanan gerekçe ile davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Dosya kapsamından; taraflar arasında imzalanan "Belirsiz Süreli Hizmet Sözleşmesi"nin 14/c maddesi ile davalı işçi yönünden rekabet yasağı getirildiği ve 15/a maddesi ile rekabet yasağına aykırılık halinde davalı tarafından, cari son ücretinin 50 katı tutarında cezai şart ödeneceğinin kabul edildiği, davalının davacıya ait işyerinden 07/10/2022 tarihinde ayrıldığı ve işten ayrıldıktan kısa bir süre sonra 05/01/2024 tarihinde iki ortaklı olarak ...Limited Şirketi'ni kurduğu anlaşılmıştır.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 03.12.2021 Tarih ve 2021/1534 Esas- 2021/6811 Karar sayılı Bölge Adliye Mahkemeleri Hukuk Dairelerinin Kesin Nitelikteki Kararları Arasındaki Uyuşmazlığın Giderilmesine Yönelik Kararı ile;''....

TBK’nın 444 vd. maddelerinde düzenlenen rekabet yasağına ilişkin hükümlerin ve buna bağlı olarak bu yasağın ihlali halinde ortaya çıkacak uyuşmazlıkların, 7306 sayılı Kanun’un 5/1. maddesi kapsamında, iş ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlık olarak tanımlanması ve giderek İş Mahkemelerinin görevi kapsamında addedilmesi yerinde bir yaklaşım değildir.

Bu çerçevede, İş Mahkemeleri ile Ticaret Mahkemelerinin görev alanları bakımından bir hüküm uyuşmazlığından bahsedilemeyeceği gibi 7306 sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesi ile TBK’daki rekabet yasağına ilişkin hükümlerin mutlak ticari dava olarak tanımlanmasına ilişkin TTK’nın 4. maddesi hükmünün zımnen ilga edilmiş olduğu da ileri sürülemez.

Sonuç olarak, TBK’nın 444-447 maddelerinden doğan rekabet yasağının ihlaline dair uyuşmazlıklara bakma görevinin TTK’nın 4/1–c maddesi gereğince aynı Kanunun 5. maddesi uyarınca Ticaret Mahkemelerine ait olacağına, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi’nin 13 ve 43. Hukuk Daireleri ile 12 ve 14. Hukuk Daireleri arasındaki uyuşmazlığın bu şekilde giderilmesine,'' karar verilmiştir.

Açıklanan Yargıtay ilamı ve Dairemiz kararları uyarınca, TBK’nın 444 ila 447. maddelerinde düzenlenen rekabet yasağının ihlalinden doğan uyuşmazlıklara bakma görevi, TTK’nın 4/1–c ve 5. maddesi uyarınca Ticaret Mahkemelerine ait olduğundan, İlk derece mahkemesince görev itirazının reddine karar verilerek işin esasına girilmesi ve yapılacak yargılama neticesinde bir karar verilmesi gerekirken, hatalı değerlendirme ile davanın, görevsizlik nedeniyle usulden reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a-3 maddesi uyarınca kaldırılmasına, dosyanın davanın yeniden görülmesi için ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.