Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2021/2088 K.2023/1453

Mahalli mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan ön inceleme sonunda, duruşma açılmadan karar verilmesi mümkün hallerden olduğu anlaşılmakla dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde, taraflar arasında yapılan alım satım işlemi neticesinde davalıya iki faturadaki malların teslim edildiğini, davalının faturalara süresinde itiraz etmediğini, alacağın ihtarname ile istenmesine rağmen borç ödenmediği için başlatılan icra takibine davalının itiraz ettiğini, itirazın haksız olduğunu belirterek ... 13. İcra Müdürlüğü'nün .../... esas sayılı dosyasındaki takibe yapılan itirazın iptaline, takibin devamına, % 20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde, taraflar arasında düzenlenen 27/7/2018 tarihli fason üretim sözleşmesinin hükümlerinin eksiksiz olarak yerine getirildiğini, bu sözleşme dışında davacı ile sözlü bir akit yapılmadığını, fatura içeriklerini kabul etmediklerini, faturanın sözleşmeye aykırı düzenlendiğini, cevabi ihtarname ile faturaya süresinde itiraz edildiğini belirterek davanın reddine, takip konusu alacağın % 20’den az olmamak üzere tazminata karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, bir fatura yönünden davacının alacaklı olduğu hususunda uyuşmazlık bulunmadığı, diğer fatura yönünden davalı şirket temsilcisinin yemin konusu vakalara cevap vermekten kaçınması nedeniyle bu fatura yönünden de davacının davasını ispat ettiği, davalının takip tarihinden önce temerrüde düşürüldüğü, hesaplanan işlemiş faizin daha az olduğu, alacağın likit olduğu,

davalının itirazının asıl alacak yönünden haksız olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davalının icra takibine yaptığı itirazın kısmen iptali ile takibin takibinin 51.322,50.-TL asıl alacak, 103,90.-TL işlemiş faiz, 246,85.-TL protesto masrafı olmak üzere toplam 51.673,25 TL alacak üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, asıl alacağın % 20'si üzerinden hesaplanan 10.264,50.-TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, mahkemece davalı şirketin eski yetkilisi ... ...’e yemin metninin tebliğine karar verildiğini, şirket eski yetkilisinin duruşmaya gelerek yemini yerine getirdiğini, beyanında konuyla ilgili bilgisinin olmadığını, oğlunun işleri yönettiğini belirttiğini, mahkemece şirketin eski yetkilisinin yemin için çağrıldığını ancak Yargıtay kararlarına göre yeminin teklif edildiği tarihteki temsilcinin yemin etmesinin gerektiğini, 4/1/2019 tarihli Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi’ne göre ... ...’in 4000 adet payını ... ...’e devrettiğini,

yemin teklif edildiği ve yeminin yerine getirildiği tarih itibariyle şirket temsilcisinin ... ... olduğunu, mahkemenin şirketin eski yetkilisine yemin teklif etmesinin usul ve kanuna aykırı olduğunu, taraflar arasındaki yazılı sözleşme gereğince davalının yükümlülüklerini yerine getirdiğini, başkaca şifahi ya da yazılı sözleşme olmadığını, ihtilafın 40.297,00.-TL tutarlı faturada yoğunlaştığını, faturalara itiraz edilerek içeriklerinin kabul edilmediğinin bildirildiğini, faturaya hukuki temel olabilecek bir sözleşme olmadığını, davacının davasını ispat edememesi üzerine yemin deliline başvurduğunu,

şirket eski yetkilisinin beyanının mahkeme tarafından cevap vermekten kaçınmak olarak yorumlanarak davacının davasının ispat edildiğinin kabul edildiğini, eski şirket yetkilisinin gerçeğe uygun beyanda bulunarak konu hakkında bilgi sahibi olmadığını, şirketin oğlu tarafından yönetildiğini söylemesinin beyanda bulunmaktan kaçınmak olarak yorumlanmasının hukuka aykırı olduğunu belirterek mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

Davacı vekili davalının istinaf başvurusuna karşı verdiği cevap dilekçesinde, davalı vekilinin şirket yetkilisinin ... ... olduğunu söyleyerek buna ilişkin evrakı mahkemeye sunduğunu, davanın kısmen kabul edilmesi üzerine davalı vekilinin beyanlarını değiştirdiğini, davalının fiilen şirketi idare eden ... ...’in dinlenilmesine muvafakat etmeyerek yeminden kaçındığını, davalının yargılama sırasında şirket yetkilisinin ... ... olduğu yönünde bir itirazda bulunmadığını beyanla davalının istinaf başvurusunun reddini istemiştir.

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye alacağın tahsili için yapılan icra takibine itirazın 2004 sayılı İİK’nun 67.maddesi gereğince iptali istemine ilişkindir.

Davacı vekili ... 13. İcra Müdürlüğü'nün .../... esas sayılı dosyasında 30/10/2018 tarihinde 51.322,50.-TL fatura, 563,10.-TL işlemiş faiz ve 246.85.-TL ihtar masrafı olmak üzere toplam 52.132,45.-TL’nın tahsili için davalı borçlu aleyhine ilamsız icra takibi başlatmış, davalının borca itirazı üzerine süresinde itirazın iptali istenilmiştir. İcra takibinde borcun sebebi olarak 14/9/2019 ve 21/9/2019 tarihli faturalar gösterilmiştir.

Davacı yüklenici vekili faturalardaki malların teslim edilmesine rağmen borcun ödenmediğini ileri sürmüş, davalı iş sahibi vekili ise yazılı sözleşme hükümlerinin yerine getirildiğini, taraflar arasında başka sözleşme olmadığını savunmuştur. Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Taraflar arasında düzenlenen 27/7/2018 tarihli Fason Üretim Sözleşmesi ile davacı yüklenicinin kasa önü gondol için ürün kodu, üretim adeti, ara bağlantı, kog graf, kog aksesusar tutucu, kog reyon başı, kog reyon başı raf, engelli standı için ürün kodu, üretim adeti, ara bağlantı, üst alın, koltuk aparat tutucu, baza rafı, koltuk aparat sağ, koltuk aparat sol, aksesuar tutucu, baston tutucu askı, koltuk altı baston tutucu askı üretilmesini üstlendiği, sözleşme bedelinin 1.180.000,00.-TL olarak belirlendiği hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık sözleşme bedeline dahil olan bakiye borç kalıp kalmadığı, davacının yazılı sözleşme nedeniyle ürettiği ürünler için sözleşme kapsamı dışında ilave iş yapıp yapmadığı hususundadır.

Sözleşme konusu iş ile ilgili bakiye bedel olan KDV dahil 13.009,50.-TL için düzenlenen 21/9/2019 tarih ve 047806 seri numaralı faturaya davalı itiraz etmemiş, taraflar arsındaki e-posta yazışmalarına göre de davalı bu faturayı kabul etmiştir. Mahkemece verilen kararda söz konusu fatura ile ilgili kısım da istinaf konusu yapılmamıştır.

Taraflar arasındaki asıl uyuşmazlık yazılı sözleşme kapsamında olmayan ve davalının ek olarak istediği işlere ilişkin olduğu iddia edilen 14/9/2019 tarih ve 047798 seri numaralı KDV dahil 40.297,00.-TL bedelli faturaya ilişkindir.

Davacı yüklenici vekili, sözleşmeye dayalı olarak ürettiği ürünlerin montajının yapılması, profil imalatı, ihraç sevkiyatına hazırlama vb işlemlerin davalının talebi üzerine davacı tarafından yapıldığını ileri sürerek bu işlemler için yapılan masraflar ile işçilik bedellerinin tahsili amacıyla düzenlenen faturanın tahsilini istemektedir. Davacı yüklenici ... l0.

Noterliği'nin 17/10/2018 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamede engelli standı ve kasa önü gondol standı için sözlü olarak 27/7/2018 tarihinde anlaşma yapıldığını, bu imalata ilişkin yapılan ekstra kullanılan malzeme ile buna bağlı olarak işçilik maliyeti için 14/9/2018 tarihinde 40.297,00.-TL fatura edildiğini açıklayarak bu fatura ile bakiye iş bedelinden kalan 13.009,50.-TL tutarlı faturanın ödenmesini davalıya ihtar etmiştir.

Davalının bu ihtarnameye cevap verdiği dosya kapsamındaki delillerden anlaşılmakta ise de mahkemece ihtarname cevabının dosya içine alınması sağlanıp davalının cevabı değerlendirilmemiştir.

Davacı yüklenicinin dayandığı sözleşme 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi niteliğinde olup, uyuşmazlığın bu hükümlere göre çözümlenmesi gerekmektedir. Eser sözleşmelerinde yüklenicinin sadece eseri meydana getirmesi, asli edim borcunu yerine getirdiği anlamına gelmeyip yüklenici, sözleşmeye uygun meydana getirdiği eseri teslim borcu altındadır. Yüklenici üstlendiği eseri meydana getirecek ve meydana getirdiği bu eseri, iş sahibine usul ve yasaya ve sözleşme hükümlerine uygun olarak teslim edecektir. Eseri teslim borcu yüklenicide olduğundan eserin teslim edildiğini kanıtlama borcu da yükleniciye düşmektedir.

Mahkemece sadece SMMM bilirkişiden ticari defterler üzerinde inceleme yaptırılarak rapor alınmış, uyuşmazlığın eser sözleşmesine bağlı olarak üretilen ürünler ile ilgili ilave iş iddiasına dayalı olduğu gözardı edilerek teknik bilirkişiden rapor alınmadan karar verilmiştir.

Davacının ısrarla 40.297,00.-TL tutarlı faturanın konusunun sözleşme kapsamındaki ürünlerin montajının yapılması, profil imalatı, ihraç sevkiyatına hazırlanması gibi işlemlere ilişkin ilave iş olduğunu ileri sürmesine, fatura açıklamasında da yapılan işlerin“ dikme palet, dikme sevkiyat profili imalatı, dikme sevkiyat işçilik, stecker, baza karton kutu, baston tutucu makoran + montaj, baston tutucu karton kutu, araba tutucu kaymaz bant + montaj, yapışkan A4 tutucu ve sevkiyat işçiliği “ olarak gösterilmesine,

hatta bu işlere ilişkin fotoğraf ile yazışmalara ve bilirkişi incelemesine dayanmasına rağmen mahkemece söz konusu işlerin sözleşme kapsamında üretilen ürünlerin yurt dışına gönderilmek üzere hazır hale getirilmesine yönelik olup olmadığı teknik bir bilirkişiden alınan rapor ile belirlenmediği gibi henüz delil inceleme sırası gelmeyen yemin delilinin davacıya hatırlatılarak oluşan sonuca göre karar verilmesi doğru olmamıştır.

Kaldı ki tüzel kişi adına yemin edecek temsilcinin yemin konusu işlemin yapıldığı tarihteki değil, yemin teklif edildiği zamandaki temsilci olduğu gözetilip yemin teklif tarihindeki temsilci belirlenmeden ve davalının temsilcisi olmayan eski temsilci ... ...’e yemin teklif edilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmesi de doğru olmamıştır (Y. 11. HD’nin 2015/6496 -2016/893 s.k.).

Dava konusu uyuşmazlığın eser sözleşmesinden kaynaklanmasına rağmen gerekçeli kararda bu hususta açıklama yapılmadan taraflar arasında satış sözleşmesi varmış gibi sadece fatura ve defter incelemesi ile sonuca ulaşılması mümkün olmayıp taraflar arasındaki uyuşmazlığın 6098 sayılı TBK’nun 470. vd. maddelerindeki hükümlere göre çözümlenmesi gerektiğinden mahkemece öncelikle davalının ihtarname cevabının dosya içine alınması sağlandıktan sonra dosyaya sunulan tüm deliller gözetilip teknik bilirkişiden dosya üzerinden alınacak rapor ile davacının takip konusu yaptığı 14/9/2019 tarih ve 047798 seri numaralı 40.297,00.-TL bedelli fatura konusu

işlerin davacının ileri sürdüğü şekilde taraflar arasındaki sözleşmede gösterilen ürünlerin paketlenmesi, sevkiyata hazırlanması vb. işlere ilişkin olup olmadığı, bu ilave işlerin davacı tarafından yerine getirilip getirilmediği, faturada gösterilen bedellerin piyasa rayiçlerine uygun olup olmadığı hususlarında rapor alınıp gerekirse yemin delili de hatırlatılarak oluşacak sonuca göre iddia ve savunmanın değerlendirilmesi gerektiğinden davalının istinaf nedenleri yerindedir.

6100 sayılı HMK'nun 355.maddesi gereğince istinaf yoluna başvuranın sıfatına, kamu düzenine ve istinaf konusu yapılan nedenlerle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, mahkemece hükmün esasını etkileyecek tüm deliller toplanmadan karar verilmesi nedeniyle karar usul ve yasaya aykırı olup davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının HMK’nun 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına, Dairemiz kararı gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... Başkan ... ... · Üye · ... ... · Üye · ... ... · Katip · ...