Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2021/267 K.2023/554

...

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA

... HUKUK DAİRESİ KARAR

DOSYA NO : .../... KARAR NO : ../...

BAŞKAN : ... ... ÜYE : ... ... ÜYE : ... ... KATİP : ... ...

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ... ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : .../... KARAR NO : ../.. KARAR TARİHİ : ... İSTİNAF BAŞVURU TARİHİ : ...

DAVACI-KARŞI DAVALI : ... -

VEKİLİ

Av. ... -...

DAVALI-KARŞI DAVACI : ... -

VEKİLİ : Av. ... -

DAVANIN KONUSU

İtirazın İptali B.A.M. KARAR TARİHİ : ... KARAR YAZIM TARİHİ : ... Davacı tarafından, davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda mahalli mahkemesince davanın kısmen kabul kısmen reddine dair verilen karara karşı süresi içinde davacı/karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan ön inceleme sonunda, duruşma açılmadan karar verilmesi mümkün hallerden olduğu anlaşılmakla dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde, davalının fatura / cari hesaplardan kaynaklanan borcunu ödemediğini, .... .... İcra Müdürlüğü'nün .../... esas sayılı dosyasında başlatılan takibe haksız itiraz edildiğini beyanla itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde, yüklenicinin edimi süresinde ve sözleşmeye uygun teslim etmediğini beyanla asıl davanın reddine ve müşteri kaybı nedeniyle doğan zararı olduğundan fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere 33.000,00.-TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı/karşı davalı vekili karşı davaya cevap dilekçesinde, siparişin özel ve butik bir iş olduğundan uzun zaman alacağının bildirildiğini, araya bayram tatili girdiğinden 15/09/2017 tarihinde teslim edildiğini, varsayımlarla üretim yapıldığını, 17 gün sonra ayıp ihbarında bulunulduğunu, makul sürenin aşıldığını, parçaların düzeltilmesi talebinin yerine getirildiğini, iade faturasını kabul etmediklerini davalı/karşı davacının kötü niyetli olduğunu belirterek karşı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, dişli setinin gizli ayıplı olarak teslim edildiği, bu hali ile dişlilerin yenilenmesi makinaya özgü olduğu, tadil ve tamir edilmesinin ekonomik olmadığı dikkate alınarak asıl davanın reddine, dişli bedelinin daha sonra ...... ve Tic A.Ş tarafından giderildiği faturadan da anlaşılmakla karşı davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davacı/karşı davalı istinaf dilekçesinde, işin teklif edildiğini, 30 gün süre istendiğini, yazılı sözleşme yapılmadığını, ön ödeme alınmadığını, 1 hafta süre verildiği iddiasının yerinde olmadığını, 15/09/2017 tarihli fatura ile işin teslim edildiğini, davalı/karşı davacının torna ve taşlama işlemi yaptığını ve sistemi çalıştıramadığını bildirdiğini, kendilerinin ürün bedelinin ödenmesi gerektiği istenirse yeni üründe yapılabileceğini 02/10/2017 tarihinde bildirdiğini, ayıbın öğrenir öğrenmez bildirilmesi gerektiğini,

gerekli incelemeleri yapmadan işi teslim alan davalı/karşı davacının gizli ayıptan bahsetmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, ayıbın hemen bildirilmediğini, iade faturanın sebebinin ilgili şirketten araştırılması gerektiğini, dişli fiyatın satım fiyatı 8.436,00.-TL iken 33.000,00.-TL zararın nasıl oluştuğunun anlaşılmadığını beyanla kararın kaldırılarak asıl davanın kabulüne, karşı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı/karşı davacı istinafa cevap dilekçesinde, dişli setinde hata tespit edildiğini, iade edildiğini, sorun olmadığı söylenerek geri gönderildiğini, 15/09/2017 tarihinde teslim yapılmadığını, 17 gün elinde tutulduğunu, geç bildirildiği ve asıl davacının iddiasının yerinde olmadığını beyan etmiştir.

Asıl dava iş bedelinin tahsili istemine ilişkin başlatılan takibe itirazın iptali, karşı dava ise zarar tahsiline istemidir.

Somut olayda, taraflar arasında dava dışı.... ‘ye ait .......seri nolu makinedeki dişli probleminin giderilmesi için dişli seti imali hususunda eser sözleşmesi kurulduğuna , eserin teslim edildiğine ve bedelin ödenmediğine dair uyuşmazlık bulunmamaktadır. Taraflar arasında çözümlenmesi gereken uyuşmazlık eserin ayıplı meydana getirilip getirilmediği, süresinde ihbarda bulunup bulunulmadığı, iş bedelinin ödenmesinin gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

Dosyada bulunan bilirkişi raporuna göre, dişli setinin seri üretim parçası olmadığı, makineye özgü olduğu, dişli seti parçalarından orijinal ve imalat arasında ölçü farklılıkları bulunduğu, iş makinesi bakım ve onarım çalışanlarının bu uyumsuzlukları sistemi montaj etmeden görmelerinin mümkün olmadığı, dişli seti montaj edildikten sonra motor krankı manuel olarak döndürülerek problem olup olmadığının anlaşılabileceği, sökülen dişliler üzerinden ölçü alınarak imalat yapıldığı, teknik resim bulunmadığı,

uygunsuzluk görülmesi halinde dişli seti parçaları üzerinde revizyon yapılması gerektiği, dişli setinin uygulama yerine montajı sonucu tespit edilebilecek ayıpların gizli ayıp niteliğinde olduğu, beklenen faydayı sağlayamadığı, tamir ve tadilat bedelinin dişli imal bedellerine yaklaşacağı gibi tadilat süresi uzun olduğundan ekonomik olmadığı, hurda olarak sovtaj bedelinin 100,00.-TL olduğu tespit edilmiştir.

Eseri teslim alan davalı/karşı davacı, davacı/karşı davalıya gönderdiği 02/10/2017 tarihli e-mail de üretim hatası bulunduğunu, dişlileri iade ettiğini beyan etmiş olması nedeniyle ayıplı ifa kapsamında TBK 475.maddedeki seçimlik haklardan dönme hakkını kullandığı kabul edilmelidir. Bilirkişi raporu ile ayıbın gizli ayıp olduğu tespit edildiğinden TBK 477/son maddesi uyarınca ortaya çıkar çıkmaz gecikmeksizin durumu yükleniciye bildirmek zorunluluğu bulunmaktadır. Ayıbın bildirilmemesi halinde eser kabul edilmiş sayılır. Davacı/karşı davalı cevaba cevap dilekçesinde, ayıbın süresinde ihbar olunmadığını itirazen bildirdiğinden öncelikle bu hususta bir değerlendirme yapılması gerekmektedir.

Sözleşmenin düzenlendiği tarih bakımından uyuşmazlık bulunmamakla birlikte davalı/karşı davacı bir hafta içinde teslim taahhüdünde bulunduğunu savunmuş, davacı/karşı davalı ise araya bayram tatili girdiğini, bayram tatili bitiminden 10 gün sonra fatura karşılığında teslim yapıldığını iddia etmiştir.

Dosya içinde bulunan faturaya göre dişli setinin 15/09/2017 tarihinde teslim edildiği, davalı/karşı davacının teslimden sonra dişli setindeki ayıpların giderilmesi için çeşitli işlemlerden geçirdiği anlaşılmaktadır. En son 02/10/2017 tarihindeki e-mail’de üretim hatası nedeniyle müşterinin iş makinesinin tamir edilemediğinin anormal bekleme süresi neticesinde uygun malzeme teslim edilmediğinden dişli setini iade ettiğini bildirmiştir. Teslim tarihinden itibaren üzerinde müdahale edildiği dikkate alındığında 02/10/2017 tarihine kadar geçen süre makul bulunmuş olup ihbarın süresinde yapıldığı sonucuna ulaşılmıştır.

Ayıp, imâl edilen bir eserde veya malda, sözleşme ve ekleri ile iş sahibinin beklediği amaca ve dürüstlük kurallarına göre bulunması gereken vasıfların bulunmaması, bulunmaması gereken vasıfların ise bulunmasıdır. Şayet, imâl edilen eserde ayıp varsa, iş sahibi tarafından süresi içerisinde ayıp ihbarında bulunulması şartıyla sözleşme ve dava tarihinde yürürlükte bulunan Türk Borçlar Kanunu'nun 475. maddesinde sayılan seçimlik haklarından birisini kullanabilir.

Bu hakkın kullanması için iş sahibi tarafından ayrı bir dava açılabileceği gibi yüklenici tarafından aleyhine açılmış olan bir davada da bu hususu def'i olarak ileri sürebilir.

Sözü edilen TBK'nun 475. maddesinde yapılan şey iş sahibinin kullanamayacağı ve hakkaniyet gereği kabule zorlanamayacağı ölçüde kusurlu veya sözleşme hükümlerine aykırı olursa iş sahibinin o şeyi kabulden kaçınabileceği ve bu hususta yüklenicinin kusuru bulunursa zarar ve ziyan da isteyebileceği, aynı maddenin II. fıkrasında ayıbın eserin reddini gerektirecek nitelikte bulunmaması halinde iş sahibinin işin kıymetinin noksanı nispetinde bedelden indirim ve eğer o işin onarımı büyük bir masrafı gerektirmez ise yükleniciyi onarmaya mecbur edebileceği hükmü getirilmiştir.

Bunlar eserin ayıplı olması halinde iş sahibinin haiz olduğu haklardır.

O halde mahkemece yapılması gereken iş; sözleşme konusu işin tümünün 6100 sayılı HMK'nın 266. maddesi hükmüne göre seçilecek uzman bilirkişi aracılığıyla incelenmesi; davaya konu imalâtlar ve imalâtlardaki ayıplar incelenmeli, diğer bir deyişle eserin kabule zorlanamayacak ölçüde ayıplı olup olmadığı belirlenmeli,

varsa ayıbın derecesi ile Türk Borçlar Kanunu'nun 475. maddesi hükmünde eser sahibine tanınan haklardan hangisinin kullanılması gerektiğinin mahkemece belirlenerek eserin reddi gerektirmeyecek derecede ayıplı olması halinde “çoğun içinde azda vardır” ilkesi gereği bedel indirimi yapılıp yapılmayacağı veya onarım gerekip gerekmediği ve bunların bedelleri konusunda denetime elverişli rapor alınarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi ( ....

HD. ... tarih .....-.... sy. k.) gerektiğinden davacı/karşı davalının istinaf nedeni yerindedir.

Mahkemece, dişli bedelinin dava dışı şirket tarafından giderildiği gerekçesiyle karşı davanın kabulüne karar verilmiş ise de; karşı davada müşteri kaybı nedeniyle kar kaybına uğradığı iddia edildiği dikkate alındığında karşı dava dilekçesi ekinde sunulan faturalar ve davalı/karşı davacının ticari defter kayıtları incelenerek dava dışı şirket ile işlem hacmi ve davadan sonra ticari ilişkinin devam edip etmediği hususları dikkate alınarak kar kaybı talebinin değerlendirilmesi gerekmekte olup dava dışı şirketin fatura bedeli dikkate alınarak karşı davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya uygun olmayıp davacı/karşı davalının istinaf nedeni yerindedir.

Dosya içinde 25/10/2017 tarihli mutabakat bulunmakta olup, mutabakat metninde yer alan 3 adet faturanın neler olduğu, dava konusu faturanın dahil olup olmadığı, taraflardan sorularak ayrıca taraf defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle dava konusu faturaya ilişkin uyuşmazlığın mutabakat ile sonuçlandırılıp sonuçlandırılmadığının değerlendirilmemesi de doğru olmamıştır.

HMK nun 355. maddesi gereğince istinaf yoluna başvuranın sıfatına, kamu düzenine ve istinaf konusu yapılan nedenlerle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, hükmün esasına etkili olabilecek deliller toplanmadan mahkemece verilen karar usul ve yasaya uygun olmadığından davacı/karşı davalının istinaf başvurusunun kabulü ile HMK nun 353/1.a.6 hükmü uyarıca kaldırılmasına, Dairemiz kararı gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... ... · Üye · ... ... · Üye · ... ... · Katip · ...