Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2021/3435 K.2022/794

İhtiyati haczin kaldırılması talebinin kabulüne ilişkin mahkeme kararına karşı süresi içerisinde ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan ön inceleme sonunda, incelemenin duruşma açılmadan karar verilmesi mümkün hallerden olduğu anlaşılmakla dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İhtiyati haciz talep eden vekili talep dilekçesinde, talep dilekçesine ekli 04/02/2021 düzenleme tarihli 395.314,75.-TL bedelli faturanın borçlu tarafından 16.000,00.-TL'lik kısmı dışındaki miktarın vadesinde ödenmediğini, borçlunun borca ve faturaya itirazının olmadığının yapılan ödemeden belli olduğunu, borçlu şirket yetkililerinin aslen yabancı uyruklu olup, sonradan Türk vatandaşlığına geçtiklerini, borçlunun kaçma ihtimalinin bulunduğunu, oteli devredip gitmek istediğini öğrendiklerini beyanla, borçlunun borca yetecek tutarda taşınır ve taşınmaz malları ile 3.şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, 24/05/2021 tarihli karar ile talep dilekçesine ekli yazılı belgelerin muaccel bir alacağın varlığını gösterdiği, borcun ödendiğine dair emare bulunmadığı, borcun vadesi geçtiği halde ödenmediği, borcun rehin veya ipotek gibi herhangi bir yolla teminat altına alındığına dair bilgi bulunmadığı gerekçesiyle, talebin kabulüne, 379.317,75.-TL borcu karşılayacak miktarda %20 oranında teminat mukabilinde borçlunun taşınır ve taşınmaz malları ile 3.kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmiştir.

İhtiyati haciz kararı borçluya tebliğ edilmemiş, borçlu vekilince 01/06/2021 tarihli dilekçe ile karara itiraz edilmiştir.

Borçlunun itirazı nedeniyle mahkemece duruşmalı olarak yapılan inceleme sonucunda, 28/06/2021 tarihli kararı ile alacağın varlığı ve miktarının yargılamayı gerektirmesi nedeniyle itirazın kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

İhtiyati haciz talep eden vekili istinafa başvuru dilekçesinde, takibe konu faturaya 8 günlük süresi içerisinde borçlu tarafından itiraz edilmediğini, faturanın borçlunun ticari defterlerine işlendiğini, faturaya ilişkin olarak 18/02/2021 tarihinde 16.000,00.-TL ödeme yapılarak borcun açıkça borçlu şirketçe benimsendiğini, bu aşamadan sonra alacağın yargılamayı gerektirmediğinin açık olduğunu, ödemenin üzerinden 15 gün geçtikten sonra borçlu şirketin müvekkili şirkete mail atarak iade faturası kestiğini ve 2.kesilen faturayı kabul etmediklerini ve defterlerinden çıkarttıklarını bildirdiklerini,

müvekkili şirketçe söz konusu iade faturasının kabul edilmediğini, müvekkili şirketin faturasını deftere işleyen borçluya malın teslim edildiğinin ispatına gerek olmadığını, iade faturası kesen borçlunun malları iade ettiğini ispat etmesi gerektiğini beyanla ihtiyati haciz kararının kaldırılması kararının kaldırılmasını ve ihtiyati haczin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

Karşı taraf vekili istinafa cevap dilekçesinde, müvekkili şirketin borçlu olduğu iddialarının asılsız olduğunu, ihtiyati haciz talep etme şartlarının oluşmadığını, müvekkili ile ihtiyati haciz talep eden şirket arasındaki ticari ilişkinin sözleşmeye dayandığını, müvekkili şirketin sözleşmeden kaynaklanan borcunu ifa ettiğini, ihtiyati haciz talep eden tarafa herhangi bir borcunun bulunmadığını, ihtiyati haciz talep edenin iddia ettiği 16.002,38.-TL'lik ödemenin dosyaya konu asılsız faturanın kabulüne ve bunun ödemesine ilişkin olmadığını, talebe konu faturanın içeriğinin hukuki dayanaktan yoksun şekilde doldurulmuş olup, kabulünün mümkün olmadığını beyanla ihtiyati haciz talep eden tarafın istinaf talebinin esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Talep, ihtiyati haciz kararının kaldırılması kararına itiraza ilişkindir.

İhtiyati haczin şartları ve etkileri 2004 sayılı İİK’nun 257 ve devamı maddelerinde düzenlemiş olup, 257. maddenin birinci fıkrasında vadesi gelmiş borçlar için ihtiyati haciz talep etme koşulları; ikinci fıkrada ise vadesi gelmemiş borçlar için ihtiyati haciz istenebilecek haller düzenlenmiştir.

Gerek birinci, gerekse ikinci fıkra hükümleri dikkate alındığında, ihtiyati haciz talep edebilmek için, öncelikle ortada bir para borcunun bulunması, bir diğer deyişle ihtiyati haciz talep eden kişinin talep konusu borcun alacaklısı sıfatına sahip olması gerekir.

Maddenin birinci fıkrasına göre ihtiyati haciz isteyebilmek için, alacağın kural olarak vadesinin gelmiş olması gerekir. Vadesi gelmiş borçlar için ihtiyati haciz istenebilmesinin diğer bir şartı ise alacak rehin ile temin edilmemiş olmalıdır. Rehin ile temin edilmiş olan bir alacak teminata haiz olduğu için ihtiyati hacze gerek yoktur.

Fakat rehinli malın kıymetinin rehinli alacağı karşılamayacağı tahmin ediliyorsa, karşılanamayacağı (açık kalacağı) tahmin edilen bölümü için, ihtiyat haciz istenebilir. Yine alacağın rehin ile temin edilmiş olmasına rağmen, istisna olarak, ilk önce rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takip yapmak zorunluluğu olmayan hallerde, alacaklı (rehinle temin edilmiş olan alacağı için) ihtiyat haciz isteyebilir (Baki Kuru, İcra ve İflas Hukuku El kitabı, Türkmen Kitabevi, İstanbul 2004, s. 883).

Vadesi gelmemiş bir borçtan dolayı ihtiyati haciz talep edilebilmesi ise; İİK.’nun 257 maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenmiştir. Söz konusu fıkraya göre, borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa, borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa, bu hallerde ihtiyati haciz talep edilebilecektir.

Somut olayda, alacağın varlık ve miktarı yargılamayı gerektirir nitelikte olup, muaccel bir alacak mevcut değildir. İhtiyati haciz talep edenin borçlunun mallarını kaçırma ya da kendisinin kaçma teşebbüsünde bulunduğuna dair bir iddiası bulunmakla birlikte bu yönde bir delili bulunmamaktadır. İİK 257. maddesi gereği ihtiyati haczin koşulları oluşmamıştır. Bu nedenle mahkemece ihtiyati hacze itirazın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya uygun olup ihtiyati haciz talep edenin istinaf nedeni yerinde değildir.

HMK'nun 355.maddesi gereğince istinaf yoluna başvuranın sıfatına ve istinaf konusu yapılan nedenlere ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, ilk derece mahkemesi kararı usul ve yasaya uygun olduğundan ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... ... · Üye · ... ... · Üye · ... ... · Katip · ...