Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2024/224 K.2024/189

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı kooperatif tarafından ... plakalı aracın 313.500,00 TL bedelle satın alındığını, sonrasında ... tarafından araca karoser kasanın ilave edildiğini ve aracın 17/02/2020 tarihinde tescil edildiğini, araç kooperatife teslim edildikten sonra 21/12/2021 tarihinde aracın aküsünün bittiğini, 30/03/2022 tarihinde aracın boş olarak tespit isteyen ...

Tavas ilçesinde bulunan Tarım Kredi Yemden yem almak üzere gitmekteyken Medet yol ayrımında araç 6. vitesteyken 5. vitese geçmediğini görünce aracı debriyaj ve frene basmak suretiyle durdurduğunu, yol yardımın gelerek arızaya müdahale edip arızayı giderdiğini, 04/04/2022 tarihinde aracın tekrar servise götürüldüğünde dişlilerin kırık olduğunun tespit edildiğini, meydana gelen arızanın damperli karoserin hatalı imalat edildiğini ve montajı yapılırken bırakılması gereken mesafelere uyulmadığını, şanzımana yük bindiğini, arızanın bundan meydana geldiğini, aracın 88.200,00 TL'ye tamir ettirildiğini,

araçta meydana gelen zararın şoför kaynaklı olmadığını, davanın kabulü ile 89.380,00 TL'nin karşı tarafa gönderilen ödeme ihtarı olan 15/04/2022 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Araçta ortaya çıktığı iddia edilen ayıptan ve ayıp sonrası oluşan hasardan müvekkilinin sorumlu olmadığını, müvekkilinin gerekli tespitleri doğru şekilde yaptığını ve davacıyı bilgilendirdiğini, müvekkilinin hiçbir şekilde aracı hareket ettirmediğini, sorumluluğun tamamen davacıda olduğunu, aracın 30/03/2022 tarihinden sonra 05/04/2022 tarihi gibi uzun bir sürede aracın kullanılmaya devam edildiğini ve aracın servise getirilmediğini, hasarın oluşmasında müvekkilinin kusurunun olmadığını, davanın bu nedenlerle usul ve esastan reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Şoförün uzun yıllar kamyon kullanmış olmasının damperli olan davaya konu kamyonu da kullanabileceği anlamına gelmediğini, araca damper kasa yapılıp eklendikten sonra davacıya teslim edilmeden önce TSE mühendisinin kontrolünden geçerek onaylandığını, araçta meydana gelen arızanın bizzat şoförün kullanım hatası nedeniyle doğduğunu, davanın bu nedenlerle esastan reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; makine mühendisi bilirkişiden aldırılan bilirkişi kök ve ek raporuna göre; damperli kasa ve piston imalatının ayıplı/gizli ayıplı olmadığı, yol yardımı ekibinin kusurlu olduğuna dair somut bir bilgi ve bulguya ulaşılamadığından kesin bir kanaat oluşturulamadığı, damper imalatı sırasında ana şanzımana monte edilen damper pompasının güç alma ünitesi yavru şanzımanın gizli ayıplı olduğu, arızanın meydana gelmesine, ana şanzımana güç alma şanzımanını (yavru şanzımanı) monte eden ... asıl etken olduğu gerekçesi ile "Davanın kısmen kabulü ile,

davanın davalı .... yönünden reddine, 89.380,00 TL'nin davalı ... temerrüt tarihi olan 31/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile alınarak davacıya verilmesine," dair karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; ... plakalı Isuzu marka NPR3D tipindeki 2020 model araçta meydana gelen arızanın ve bu arızanın meydana gelmesinde kimlerin kusurunun bulunduğunun tespiti için Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

Değişik İş dosyasından aldırılan bilirkişi raporunda "araç arızalandığında yetkili servis tarafından hiç yürütülmeden çekici yardımı ile servis atölyesine götürülse idi arızanın boyutunun büyümeyeceği" belirtildiğini, bu nedenle davalı ...da kusuru olduğunun raporlandığını, yol yardımda görevli personelin üst düzeyde vasıflı işçiler olup müdahale edecekleri araçla ilgili her türlü teknik bilgi ve donanıma ve tecrübeye sahip kişiler olduğunu,

araçtaki problemin vites geçişi olduğunu düşündüklerinde bu problemin şanzımandan veya şanzıman dişlilerindeki bir kırıktan meydana geleceğini bilmeleri ve öngörmeleri bu nedenle aracı çekici yardımı ile yetkili servise göndermeleri gerektiğini, bu nedenle meydana gelen arızada Uzun Grubunun da müteselsilen sorumlu olduğunu, bu nedenlerle istinaf taleplerinin esastan kabulü ile kararın davalı ..A.Ş yönünden reddine dair kısmının kaldırılarak davanın bu davalı yönünden de kabulüne, davalı ...A.Ş nin de diğer davalı ile birlikte müştereken müteselsilen sorumlu sayılmasına,

yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalı Uzun Grubu üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili istinafa cevap dilekçesinde; dosyada bilirkişi tarafından düzenlenen rapor, cevap dilekçemizde ki beyanları, dosyada ki diğer tüm beyanlar, dosyada dinlenen tanıklar ve dosyaya gelen belgelerle, gerek kök rapor gerekse ek raporun birebir örtüştüğünü, müvekkili şirketin herhangi bir kusuru olmamakla birlikte söz konusu hasar - ayıp ile alakalı bir sorumluluğu ve ilgisinin bulunmadığının dosyada kanıtlandığını, bu nedenlerle davacının, hukuka aykırı, haksız ve tamamen kötü niyetli itiraz ve taleplerinin reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde; Dava, taraflar arasındaki eser sözleşmesinden kaynaklı ayıp nedeni ile onarım bedelinin tahsili istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın davalı ... yönünden kabulüne, davalı ...yönünden ise reddine karar verilmiş; karara karşı davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Somut olayda, davacı tarafın Isuzı Marka NPR3D tipinde 2020 model NANNSR6CL02001302 şasi nolu davayı konu kamyonu 08/01/2020 tarihinde dava dışı şirketten satın aldığı, aracı satın aldıktan sonra Karasör (damper) imalatının ... tarafından imal edildiği, damperin kaldırılıp indirilmesi için ana şanzımana yavru şanzıman montaj işlemi yapılarak proje ve kontrol işlemlerinin (TSE) yaptırıldığı, 17.02.2020 Tarihinde tescil işlemi yapılarak ...

Plaka ile davacıya ait aracın trafiğe çıktığı, aracın 30.03.2022 tarihinde Tavas- Medet yol ayrımında seyir halinde iken 6.vitesten 5. Vitese alınamaması nedeniyle durdurulduğu ve davalı ... A.Ş. Servisinden yol yardımı talep edildiği ve yol yardımı ekibi aracın bulunduğu yere gelerek duruma müdahale ederek arızanın giderildiği, servis yetkililerince aracın kısa süre içerisinde servise getirilerek tekrar kontrol edilmesi gerektiğinin söylendiği belirtilmiştir.

Yapılan yol yardımı hizmet karşılığı davalı ... tarafından 30.03.2022 tarih SRV2022000000308 Sayılı 854,32 TL tutarlı fatura düzenlendiği; aracın davacı tarafça 05.04.2022 tarihinde davalı şirkete ait teknik servise götürüldüğü, davalı şirket tarafından hazırlanmış kapanış iş emri formu’ndan Ana Şanzıman ve yavru şanzımanda oluşan hasarın giderilmesi için 92.451,40 TL’lik ekspertiz raporu düzenlendiği ve müşterinin kendi isteğiyle şanzıman tamirini yaptırmak istemedikleri notunun düşüldüğü,

ayrıca ... tarafından Mekanik işçilik (Şanjman sökümü) bedeli olarak 22.04.2022 tarihli SRV2022000000405 sayılı 1.180,00 TL tutarında fatura düzenlendiği, bu faturanın da davalı şirkete davacı tarafça ödendiği; davacı tarafça dava konusu kamyondaki arızaya yönelik olarak 15/04/2022 tarihinde Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...D.

İş sayılı dosyası ile delil tespiti hukuki yoluna başvurulduğu, ilgili dosyada hazırlanan raporda damper imalatının yapan ... ile yol yardım hizmeti sunan ... Anonim Şirketine arıza hususunda kusur atfedildiği, ayrıca davacı tarafça araçtaki ana ve yavru şanjman arızasının.

Vergiler dahil 88.200,00TL tutarlı 18,05.2022 tarih EGE2022000000774 nolu düzenlenen fatura ile dava dışı ... tarafından giderildiği ve iş bu davanın davacı tarafça davalılara karşı aracın hasarının onarımına dair yapılan masrafların iadesi ve ...tarafından Mekanik işçilik (Şanjman sökümü) bedeli olarak ödenen 22.04.2022 tarihli SRV2022000000405 sayılı 1.180,00 TL tutarlı fatura bedelinin tahsiline yönelik ikame edildiği anlaşılmıştır.

Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin .... sayılı ve 21.04.2022 Tarihli Bilirkişi Raporunda. Mahkemece ... D.İş dosyasında bilirkişi eşliğinde ... adresinde tespite konu araç görülüp, incelenip ve fotoğraflarının çekildiği ve hazırlanan 21.04.2022 tarihli mahkemeye sunulan Bilirkişi Raporunda.

“Yaptığım inceleme sonucu arızanın meydana gelmesinde sürücünün bir kusuru olmadığı, aracın orijinalinin ayıplı olmadığı, araca sonradan monte edilen damper pompasının güç alma ünitesi yavru şanzımanın, gizli ayıplı olması, dişlileri ile yataklama sisteminin uygun teknik mukavemette olmaması sebebi ile kırılan yavru şanzıman dişlisinin ana şanzıman dişlilerinin arasına girmek sureti ile sıkışarak ana şanzıman dişlilerinin kırılmaları şekli ile tespite konu arızanın meydana geldiği,

aracın arızalandığında yetkili servis tarafından hiç yürütülmeden çekici yardımı ile Servis Atölyesine götürülse idi arızanın boyutunun büyümeyeceği, daha küçük bir maliyet ile arızanın giderilebileceği, arızanın meydana gelmesine, şanzıman pompa güç alma şanzımanını monte eden ...’un asıl etken olduğu, arızanın durumunu tam değerlendirmeden yol yardım sonucu servis elemanınca aracın yürütülmesi talimatı verilmesinin de arızanın boyutunu artmasına etkili olduğu” görüş ve mütalaa olunmuştur.

İlgili dosyanın incelenmesinde; bilirkişi raporunun iş bu dosyada davalı olan ... vekiline usulünce 28/06/2022 tarihinde tebliğ edildiği, davalı yanca tespit dosyasındaki bilirkişi raporuna karşı herhangi bir itirazın ileri sürülmediği anlaşılmıştır.

Fakat, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 400 ve devamı maddelerine dayanılarak yaptırılan delil tespitine ilişkin bilirkişi raporları, aynı Kanun'un 405. maddesi uyarınca asıl dava dosyasının eki sayılmakla birlikte, söz konusu raporlara karşı belirli sürede itiraz edilmemesi halinde kesinleşeceği veya aleyhine tespit yaptırılan kişi hakkında kesin delil niteliği kazanacağına dair yasal bir düzenlemeye de yer verilmemiştir.

Bu nedenle delil tespiti yolu ile alınan bilirkişi raporuna itiraz etmemiş olan taraf, bu itirazını hüküm verilinceye kadar mahkemeye bildirebilir. Kaldı ki tespit raporunun iddiayı ve savunmayı karşılayıp karşılamadığı, hüküm kurmaya yeterli olup olmadığını denetleme işi hakime ait bir görevdir. (Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 19/09/2022 tarih, 2022/5150 Esas, 2022/6676 Karar)

Somut dosyada mahkemece görevlendirilen makine mühendisi bilirkişi tarafından dosya üzerinden hazırlanan 22/03/2024 havale tarihli bilirkişi raporunda.

NANNSR6CL02001302 Şasi nolu Isuzu Marka NPR3D tipindeki 2020 model aracın imalatının ayıplı/gizli ayıplı olmadığı, damper ve piston imalatının halen kullanılır durumda olduğu dikkate alındığında; damper ve piston imalatının ayıplı/gizli ayıplı olmadığı, yol yardımı ekibinin kusurlu olduğuna dair somut bir bilgi ve bulguya ulaşılamadığından kesin bir kanaat oluşturulamadığı, damper imalatı sırasında ana şanzımana monte edilen damper pompasının güç alma ünitesi yavru şanzımanın gizli ayıplı olduğu, arızanın meydana gelmesine, ana şanzımana güç alma şanzımanını (yavru şanzımanı) monte eden ...’un asıl etken olduğu, görüş ve mütalaa olunmuş;

aynı bilirkişiden tarafların itirazları hususunda alınan 10/06/2024 havale tarihli bilirkişi ek raporunda ise. NANNSR6CL02001302 Şasi nolu Isuzu Marka NPR3D tipindeki 2020 model aracın satın alındığı haliyle imalatının ayıplı/gizli ayıplı olmadığı, satın alınan araca uygulanan damperli kasa ve piston imalatının hiçbir tadilat ve değişiklik yapılmadan halen kullanılır durumda olması dikkate alındığında.

Damperli kasa ve piston imalatının ayıplı/gizli ayıplı olmadığı, yol yardımı ekibinin kusurlu olduğuna dair somut bir bilgi ve bulguya ulaşılamadığından kesin bir kanaat oluşturulamadığı, damper imalatı sırasında ana şanzımana monte edilen damper pompasının güç alma ünitesi yavru şanzımanın gizli ayıplı olduğu, arızanın meydana gelmesine, ana şanzımana güç alma şanzımanını (yavru şanzımanı) monte eden ...’un asıl etken olduğu,

ana şanzıman, yavru şanzıman ve debriyaj mekanizmasında yapılan yedek parça ve işçilik işlemleri karşılığı Isuzu yetkili servisince düzenlenen faturanın (davacı tarafından yapılan masrafların) makul olduğu görüş ve mütalaa olunmuştur.

Anlaşılacağı üzere davalı ...davacının aracında oluşan arızanın ve maddi zararın büyümesinde sorumluluğunun bulunup bulunmadığı noktasında, hükme esas alınan bilirkişi raporu ile delil tespit dosyasından alınan bilirkişi raporu arasında çelişki bulunduğu halde İlk Derece Mahkemesince çelişki giderilmeden eksik inceleme ile karar verilmesi doğru olmamıştır.

O halde İlk Derece Mahkemesince yapılması gereken; Makine Mühendislerinden seçilecek konusunda uzman üç kişilik bilirkişi heyetinden davalı ...davacının aracında oluşan arızanın ve maddi zararın büyümesinde sorumluluğunun bulunup bulunmadığı hususunda değerlendirme yapılması için, Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D. İş sayılı İş sayılı dosyası kapsamında alınan bilirkişi raporu ve hükme esas alınan bilirkişi kök ve ek raporu arasındaki çelişkiyi giderecek nitelikte rapor alınarak sonucuna göre karar vermek olmalıdır.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a/6. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın yukarıda belirtilen şekilde işlem yapılmak üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.