Ankara 3. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2024/226 K.2024/498

Davacı vekili 16/05/2024 harç tarihli dava dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarıyla özetle: Müvekkili şirketin ...sayılı "... ...", "... +" ibareli markaların sahibi olduğunu, davalı şirketin bu markalar ile karıştırma ihtimali bulunacak derecede benzer nitelikteki "..." ibaresini marka olarak tescil ettirmek üzere davalı ...’e başvuruda bulunduğunu, ... kod numarası alan başvurunun, ...... ilanı üzerine müvekkili tarafından ... itirazda bulunulduğunu, itirazın yerinde görülerek başvurunun reddedildiğini,

bu red kararın davalı firma tarafından yeniden incelenmesi talebinin ise kabul edildiğini ve nihai olarak ... (...) tarafından itirazın kabulüne ve başvuru hakkındaki ret kararının kaldırılmasına karar verildiğini, ancak söz konusu kararın yerinde olmadığını, zira; müvekkilinin tanınmış ... markalarının sahibi olduğunu, ayrıca yine “...” esas unsurlu markaların da sahibi olduğunu, davalı şirket adına tescili istenen “...” ibareli markanın, "..." esas unsurlu tanınmış markalarına ayırt edilemeyecek derecede benzer olduğu, tüketici kitlesi tarafından markaların birbirine karıştırılması,

markalar arasında idari/ekonomik/işletmesel bağ olduğu zannına sebep olacağı ve davalı şirketin müvekkil şirket markaları ve işletmesi ile iltibas yaratarak müvekkil işletmesi ve markaları üzerinden haksız kazanç elde edeceğini, her ne kadar bütünleşik yazılı şekilde oluşturulmuş olsa da orta zekâlı, vasat tüketici tarafından “...-...” şeklinde algılanacak olup eklenen “ a life” ibaresi iltibası ortadan kaldırmayacağını, davalı başvuru sahibinin kötü niyetli olduğunu ileri sürerek, ... sayılı kararının iptaline ve dava konusu markanın tescili halinde hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesi ve beyanlarında özetle: Dava konusu ...sayılı marka "..." ibaresinden oluştuğunu, tüm harfler aynı yazı karakteriyle, aynı puntoda ve aynı renkte kaleme alındığını, yazı stili ve oluşturuluş şekli itibariyle markada ön plana çıkarılan bir kısım bulunmadığını, bu kapsamda vurgunun ibarenin tamamına yapıldığı açıkça görüleceğini, davacı markasında yer almayan bütünselliğe davalı markasında esas unsur olarak yer verildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı şirket vekili cevap dilekçesi ve beyanlarında özetle: Müvekkilinin kahve, kakao, çikolata, şekerleme” nevi gıda ürünlerinin üretim, satış ve dağıtımını yaptığını, 2005 yılından beri faaliyet gösterdiğini, davacının işbu davaya mesnet olarak sunmuş olduğu ... ibareli markaları ile müvekkili markasının benzer olmadığını, tek başına ... ibaresinin ortak olmasına dayanılarak,

taraf markaları arasında iltibas tehlikesi bulunduğu sonucuna varılamayacağını, ... markasının bölünerek değerlendirilmesinin doğru olmayacağını, davacı markasının yalnız kelime unsuru olarak değil şekil, renk ve figür kombinasyonu itibariyle de müvekkili markasından farklı olduğunu, ... kayıtları incelendiğinde 30. ürün sınıfında ... ibaresini içeren 600’den fazla, 29. sınıfta 700’den fazla ve 32. sınıfta 200’den fazla marka olduğunu, formda kalmayı çağrıştıran bu ibareden türeyen markalar genel itibariyle ayırt ediciliklerinin de zayıf olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

MUHAKEME

HMK kapsamında "Yazılı Yargılama Usulü " uygulanmıştır.

UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ VE DİĞER HUSUSLAR

Dava; 6769 sayılı SMK'nın 6/1, 6/5, 6/9'a dayalı taraf markalarının benzediği iddiası temelinde; davalı başvurusu olan ...sayılı marka başvurusu ile ilgili olarak ... ... tarafından alınan ... sayılı kararın iptali ve hükümsüzlük istemlerine ilişkindir.

Davanın açılmasıyla birlikte, tarafların karşılıklı dilekçeleri tebliğ olmuş, sundukları deliller toplanmış, dava konusu başvuruya ilişkin bilgi ve belgeler ...'ten celp edilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklikler bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik edilmiş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmuş,

06/08/2015 tarihli ve 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 201/2 nci maddesi hükmü de gözetilerek, taraflara yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş, sözlü olarak iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, UYGULANACAK HÜKÜMLER ve

GEREKÇE

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı şirketin ...başvuru sayılı markası ile davacı tarafın itiraz mesnedi markaları arasında SMK 6/1 maddesine göre iltibas koşulları oluşup oluşmadığı, marka başvurusuna yönelik itiraz sürecinde itiraz mesnedi davacı markaları açısından, SMK 6/5 maddesine göre markalarının tanınmışlığı iddiasının, SMK 6/9 maddesine göre de davalı başvurusunun kötü niyetli yapıldığı iddialarının

alınan ... kararına ve hükümsüzlüğe etki edip etmeyeceği, ...'in ... sayılı ... kararının iptalinin ve davalı markasının da hükümsüzlüğünün gerekip gerekmediği noktasında olduğu anlaşılmıştır.

İptali istenen ... kararının davacıya 19/03/2024 tarihinde tebliğ edildiği, 16/05/2024 tarihinde açılan davanın, 5000 sayılı ...... Vekilliği ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun'un 15/c maddesinde belirlenen iki aylık hak düşürücü süre içerisinde olduğu anlaşılmış ve işin esasına geçilmiştir.

İDARİ AŞAMANIN ÖZETİ

...başvuru sayılı markanın dosya örneği incelendiğinde; dava konusu "..." ibaresinin 29, 30 ve 32. Sınıf emtialarda tescili amacıyla 26.08.2022 tarih ve ...sayısı ile marka başvurusuna konu edildiği, yapılan ilk incelemeler sonrasında başvurunun 12.09.2022 tarih ve 404 sayılı ...’nde yayımlanmasına karar verildiği görülmüştür.

Anılan ilana karşı davacı yanın önceki tarihli “...” markalarına dayalı olarak itirazda bulunduğu, ...’nın 12.05.2023 tarihli kararı ile “Başkanlığımızca yapılan incelemede itiraza mesnet markalar ile başvuru konusu işaret arasında iltibasa sebebiyet verebilecek derecede görsel, sescil ve anlamsal benzerlik bulunup bulunmadığının tespitinde markalar ve işaretin ayırt edici ve baskın unsurları nazara alınarak münferit unsurlardan ziyade bütünü itibariyle yarattıkları izlenimin nazara alınması gerektiği; başvuru konusu markanın münhasıran “...” ibaresinden oluştuğu;

muterize ait ...... tescil numaralı markaların sırasıyla “... ...” ve “... +” ibaresinden oluştuğu; “...” ibaresinin başvuru konusu markanın başlangıç kısmında yer aldığı; bilindiği üzere kelimelerin başlangıç kısmında yer alan harflerin aynı olması durumunun görsel açıdan işaretlerin benzerlik düzeyini artıran bir husus olarak kabul edildiği; nitekim ......’nın birçok kararında, tüketicilerin zihninde, kelime markalarında başta yer alan harflerin ortada veya sondaki harflere nazaran daha fazla akılda kaldığının ifade edildiği;

markalarının eşya listeleri kapsamlarında uyuşmazlık konusu 29, 30 ve 32. sınıf malların aynı/aynı tür olacak şekilde yer aldığı; mallar arasındaki benzerlik derecesinin düşüklüğü, markalar arasındaki benzerlik derecesinin yüksekliği (veya tam davası, paragraf 17); markalarda “...” ibaresi haricinde yer alan unsurların markaları yeterli düzeyde farklılaştırmadığı ve markalar arasında görsel, işitsel ve anlamsal benzerlik bulunduğu; diğer yandan muterize ait “... ...” markasının sektöründe tanınmış markalardan olduğu; tanınmışlık olgusunun ... sayı ile Başkanlığımızca tespit edildiği;

markanın tanınmışlık düzeyi ile karıştırılma ihtimali arasında doğru orantılı bir ilişki olduğu; tüm bu hususlar çerçevesinde başvuru konusu marka ile muterize ait ...... tescil numaralı markalar arasında iltibas riski bulunduğu; başvuru konusu markanın tescil edilmesi durumunda muterize ait “... ...” markasının tanınmışlığı sebebiyle markaya ait imajın başvuru konusu markaya devredilmiş olacağı, markanın çekim ve reklam gücünden haksız bir yararlanmanın meydana geleceği hususları da göz önünde bulundurulduğunda SMK m. 6/5’te yer alan risklerin muteriz aleyhine gerçekleşmiş olacağı;

nitekim itiraz dilekçesi ekinde sunulan mahkeme kararlarında da benzer tespitlerin yer aldığı tespit edilmiştir. Başvuru konusu marka ile muterize ait ...... tescil numaralı markalar arasında iltibas riski bulunduğu tespit edildiğinden usul ekonomisi gereğince itiraza mesnet diğer markaların m. 6/1 incelemesine esas teşkil etmesine gerek görülmemiştir.” Gerekçeleri ile davacı taraf itirazlarının haklı görüldüğü ve başvurunun reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Söz konusu karara karşı bu defa davalı başvuru sahibi tarafça itiraz edilerek verilen ret kararının kaldırılması talebinde bulunulduğu, davalı itirazlarını değerlendiren ...'in huzurda dava konusu edilen kararı ile itirazın kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.

... ...'in ... sayılı kararında:

"...başvuru numaralı "..." ibareli başvurunun ...... sayılı "... ...", "... +" ibareli markalar ile karıştırılma ihtimali gerekçesiyle 6769 s. SMK'nın 6/1 ve 6/5 maddesi uyarınca reddi yönündeki ... kararına karşı, başvuru hakkındaki ret kararının kaldırılması talebiyle başvuru sahibi tarafından yapılan itiraz incelenmiştir.

...

Bu çerçevede yapılan incelemede, başvurunun bütünleşik olarak yazılı "..." ibaresinden oluştuğu görülmüş, başvuruda herhangi bir unsurun öne çıkarılmadığı dikkate alındığında ilgili tüketicilerin başvuru ile redde gerekçe olarak gösterilen markaları bütüncül algı çerçevesinde farklı ticari kaynaklardan gelen birbirinden farklı markalar olarak algılayabileceği kanaatine varılmış ve başvuru ile redde gerekçe olarak gösterilen markalar bütünüyle bıraktıkları izlenim itibarıyla ilişkilendirilme ihtimali dahil olmak üzere karıştırmaya yol açabilecek derecede benzer bulunmamıştır. Bu itibarla, markalar arasında 6769 s. SMK'nın 6/1 maddesi hükmü anlamında karıştırılma ihtimalinin bulunmadığı kanaatine varılmıştır.

Öte yandan, 6769 Sayılı SMK'nın 6/5 maddesi "Tescil edilmiş veya tescil başvurusu daha önceki tarihte yapılmış bir markanın, Türkiye'de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği hallerde, aynı ya da benzer markanın tescil başvurusu, haklı bir sebebe dayanma hali saklı kalmak kaydıyla, başvurunun aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde yapılmış olmasına bakılmaksızın önceki tarihli marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir." hükmüne amirdir. Somut olay açısından, söz konusu başvurunun tescilinin 6769

Sayılı SMK'nın 6/5 maddesi hükmünde belirtilen koşulların oluşmasına yol açacağı yönünde bir kanaat oluşmadığından, 6769 Sayılı SMK'nın 6/5 maddesi uyarınca verilen karar yerinde görülmemiştir.

Sayılan nedenlerle, işbu itirazın kabulü gerekmiştir.

KARAR

İtirazın kabulüne ve başvuru hakkındaki ret kararının kaldırılmasına oybirliği ile karar verilmiştir." şeklinde ifade edilmiştir.

Taraf markaları tescil kapsamları ve işaretsel yönden karşılaştırıldığında; Davalı Başvuru Markası "..." (...) 29 / 30 / 32. sınıflar.

Davacı Markaları "... ...", "... +" (......) 29 / 30 / 32. sınıflar.

Mahkememizce uzman bilirkişi heyetinden alınan 04/12/2024 havale tarihli raporda özetle:

"Dava konusu başvuru kapsamında yer alan ve dava konusu edilen malların tamamı bakımından, taraf markalarının aynı, aynı tür ya da benzer mal ve hizmetleri kapsadıkları,

Ayrıntıları rapor kapsamında açıklanan gerekçeler nedeniyle taraf markaları arasında iltibas riskinin bulunmadığı,

Davacı markalarının “bisküvi,kraker” gibi atıştırmalık ürünlerde tanınmışlığına yönelik mevcut mahkeme kararları çerçevesinde davacı markasının tanınırlığı konusunda bir kanaate varılsa dahi SMK m. 6/5 koşullarının somut olayda oluşmayacağı,

Davacı tarafça dosya kapsamına sunulan ve yüksek mahkemeler tarafından verildiği görülen muhtelif tarihli yargı kararlarının yorum ve takdirinin Sayın Mahkemeye ait olması gerektiği, verilen kararlar ile zıt yönde değerlendirmeler içerir ve yine güncel tarihli olarak da çok sayıda emsal kararın bulunduğu, heyetimiz değerlendirmelerinin ise somut ihtilaf konusu markanın bütünsel algısı gözetilerek somut olay özelinde objektif kriterler çerçevesinde ele alındığı," ifade edilmiştir.

Davacı vekilinin, yeni heyette rapor ya da aynı heyetten ek rapor talebi HMK 30 uncu madde kapsamında değerlendirilerek, sunulan rapor denetlenebilir, içeriği de ihtisas mahkemesi hakimliğince olumlu veya olumsuz değerlendirilebilir kabul edilerek, usul ekonomisi ilkesi göz önüne alınarak talebin kabulü halinde yargılama gereksiz uzayacağından, reddedilmiştir.

TARAF MARKALARI ARASINDA İLTİBAS TEHLİKESİNİN/ KARIŞTIRILMA İHTİMALİNİN OLUŞUP OLUŞMADIĞI HUSUSUNDA DEĞERLENDİRME

1.6769 SAYILI SMK 6/1 MADDESİ YÖNÜNDEN YAPILAN DEĞERLENDİRMELER

A) Emtiaların Sınıfsal Benzerliği Yönünden Değerlendirme

Dava konusu "..." ibareli ve ...başvuru numaralı davalı başvurusunun 29, 30, 32'inci sınıflardaki kapsamı aşağıdaki gibidir:

"29: Kuru yemişler.kuruyemiş/kuru meyve bazlı barlar Fındık ve fıstık ezmeleri, tahin.

"30: Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler. Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül. Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler. Sakızlar. Dondurmalar, yenilebilir buzlar. Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç.

"32: Maden suları, kaynak suları, sofra suları, sodalar. Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar. Enerji içecekleri (alkolsüz); proteinle zenginleştirilmiş sporcu içecekleri.

İtiraza ve hükümsüzlüğe dayanak ...... sayılı davacı markalarının kapsamında 29, 30, 32. sınıflardaki bir kısım mal ve hizmetlerin yer aldığı görülmüştür. Bu kapsamda taraf markaları dava konusu edilen emtialar yönünden birebir aynı/aynı tür mal gıda ürünlerini kapsamakta olup markaların benzer tüketici gruplarına hitap ettiği, benzer ihtiyaçları karşıladığı, doğaları ve rekabet şartlarının benzer olduğu, birbirleri yerine ikame edilebilir oldukları, satış ve sunum biçimlerinin benzer olarak görülebileceği değerlendirilmiştir.

B.Marka İşaretlerinin Görsel/İşitsel ve Kavramsal Benzerliği Yönünden Değerlendirme

İşaretlerin benzer olup olmadığı kapsamında; önceki markanın ayırt edicilik düzeyi, tescil kapsamındaki mal/hizmetler yönünden tanımlayıcılığı ve bu nedenle zayıflığı ya da kullanımla sonradan yüksek ayırt edicilik veya tanınmışlık kazanıp kazanmadığı önemli birer faktördür. Ayrıca değerlendirme yapılırken, işaretler parçalara ayrılmadan ve bütüncül olarak değerlendirilmeli, ancak markayı oluşturan baskın ya da ayırt edici unsurlar akılda tutulmalıdır. Görsel, sescil ve kavramsal benzerlik ya da farkların, markanın genel izleniminde bıraktığı etki esas alınmalıdır.

Dava konusu marka incelendiğinde "..." şeklinde bir sözcük markası olup bütün olarak Türkçe bir sözcük olmadığı, gıda ürünlerinin ilgili tüketicisi açısından kavramsal bir karşılık yüklenebilecek sözcüklerden olmadığı, bütün olarak İngilizcede de bir anlamı olmadığı, tüketicini anılan ibareyi “...” şeklinde yazıldığı gibi okuma eğilimi öncelikli olacağı gibi bir kısım tüketicinin ise kelimenin ön sesini oluşturan “...” kökünü kavraması halinde “...- ...” şeklinde telaffuz edeceği yorumu yapılabilir ise de ortalama bir market tüketicisinin, ürün veya hizmetlerde karşı karşıya kaldığı bu tür markaları unsurlarına ayırarak algılama gibi bir eğiliminin olmayacağı, markanın asli unsurunun bütün olarak “...” kelimesinin kendisi olduğu değerlendirilmiştir.

Davacı yanın önceki tarihli markaları ise “... ...” şeklinde davacı ... markası ile birlikte kullanılan “...” ibaresi veyahut "... ...", "... +", "... ...", "... ..., ...'...", "... ... ..." gibi “...” kelimesini muhtelif ek unsurlar ile kullanımı ile oluşturulmuş markalar olup her bir markada “...” ibaresinin münhasır ve bağımsız ayırt edici unsur olarak (“...” ... markası içerir markası hariç) kullanıldığı, markalardaki “..., ..., +” gibi ibarelerin ticaret hayatında yaygın kullanımı bulunan tali unsurlar olarak görülmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

Dava konusu marka kapsamındaki emtialar itibariyle taraf markaları arasında aynı, aynı tür veya benzerlik düzeyinde bir emtia ilişkisi mevcut olmakla birlikte, dava konusu markanın bütün olarak davacı markalarından yeterince uzaklaştığı, dolayısıyla tüketicinin de bu ibareyi bir bütün olarak algılayacak ve ifade olacak olduğu,

taraf markalarının ilgili tüketici kitlesinin niteliği gözetildiğinde, her iki tarafa ait markalar altında sunulan malları karıştırmak suretiyle satın alma yahut bu mallardan yararlanma biçiminde bir yanılgıya düşme ihtimallerinin bulunmayacağı, gerek bütünsel ve gerekse içerisinde bulunan unsurlar itibariyle başvuru konusu işaretin, davacı markalarını sunan işletmeyle idarî ve ekonomik anlamda bağlantılı bir işletme tarafından piyasaya sunulduğu biçimde bir algılama oluşturmasının mümkün olmadığı, markaların bütünsel algılarının somut olayda karıştırılma ihtimalini doğurmayacağı kanaatine varılmıştır.

Sonuç olarak taraf markalarının başvuruda kalan mal/hizmetler yönünden de benzer olduğu fakat yine karşılaştırılan işaretler arasındaki benzerlik düzeyi ile birlikte değerlendirilmesi durumunda karıştırılma ihtimali için aranılan koşulların somut olayda ortaya çıkmayacak olduğu kanaatine mahkememizce varılmıştır.

2. SMK 6/5 UYARINCA TANINMIŞLIK HUSUSUNDA YAPILAN DEĞERLENDİRME

6769 s. SMK 6/5 maddesinin uygulanabilmesi için bir markanın tanınmışlığının tek başına yeterli olmadığı, dava konusu edilen markanın ayırt edicilik karakterini zedelemesi, tanınmış markanın itibarına zarar vermesi veya tanınmışlığından haksız yarar sağlanması ihtimallerinden birinin gerçekleşmesinin gerekli olduğu, davalı başvurusunun davacıya ait markanın sahip olduğu imaj ve prestijden faydalanma amacı taşıdığına yönelik somut bir kanaat oluşmadığı, sonuç olarak davalıya ait markanın tescilinin 6769 s. SMK 6/5 hükmünde belirtilen koşulların oluşmasına yol açmayacağı ve dava konusu başvuru bakımından 6769 s. SMK 6/5 maddesinin uygulanamayacağı kanaatine ulaşılmıştır.

3. KÖTÜ NİYET HUSUSUNDA (SMK 6/9) YAPILAN DEĞERLENDİRME Somut olayda, davalı şirket tarafından yapılan marka başvurusunun kötü niyetli olduğuna ilişkin somut veriler dosya kapsamında bulunmamakta ve markanın kullanılış amacı ve fonksiyonlarına aykırı bir şekilde, davacı veya iyiniyetli üçüncü kişileri baskı altında tutma, onlara şantaj yapma veya engelleme amacına ilişkin herhangi bir olgu ve olay söz konusu olmadığından, SMK 6/9 şartlarının oluşmadığı değerlendirilmiştir.

4. HÜKÜMSÜZLÜK TALEBİ YÖNÜNDEN YAPILAN DEĞERLENDİRME Taraf markalarının benzer olmaması ve 6769 sayılı SMK’nın 6/1, 6/5, 6/9 bendi koşullarının mevcut olmaması nedeniyle hükümsüzlük şartlarının oluşmadığı kanaatine varılmıştır.

Taraflarca sunulan belgeler ile tüm deliller incelenmiş, alınan rapor ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek dava konusu ... kararının yerinde olduğu ve hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı kanaatine varılmış ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip ...... · ¸e-imzalıdır Hakim ...... · ¸e-imzalıdır