Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/1216 K.2025/1142

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Taraflar arasında 17/05/2024 tarihinde protokol imzalandığını, müvekkilinin imzalamış olduğu protokolün, müvekkilinde belirli durum veya olay hakkında sahip olunan yanlış bir bilgi ve fikrin ve yine taşınmazının cebr-i icra kanalı ile ederinin çok altında bir bedele satılması ve satış bedelinin borçlu olmadığı ve sahte belgelere dayanılarak açılan icra takibi dosyasındaki alacak rakamına mahsup edilmesi korkusu ile yapıldığını, müvekkilinin harici olarak öğrendiğine göre davalı tarafın taşınmazı satışa çıkarmış olup, taşınmazın devir edilmesi halinde müvekkilinin alacağını tahsil etmesi hususunda ciddi bir sıkıntı ile karşılaşabileceğini,

bu itibarla, taraflar arasında imzalanan (müvekkilinin müzayaka halinde kalarak imzaladığı ) ve protokol gereğince davalı şirkete devir edilen .... İli, .... ilçesi, .... Mah. ....

Ada, .... parsel sayılı taşınmazın tapu kaydı üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesi gerektiğini beyan ederek açacakları sözleşmedeki açık orantısızlığın giderilmesi talepli davada haklı çıkmaları durumunda alacağın tahsilini teminat altına almak amacı ile HMK 389 vd. maddeleri gereği .... İli, .... ilçesi, .... Mah.... Ada, .... parsel sayılı taşınmazın tapu kayıtları üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "Her ne kadar talepte bulunan vekili tarafından talep dilekçesinde belirtilen müvekkilin gabin – zor durumda kalması sebebiyle imzalamış olduğu protokol sebebiyle zararın tazmini davasında verilecek kararın, infazını teminen ve tedbiren davalılardan .... İnş. A.Ş.'ye ait taşınmazın üçüncü kişilere devrinin önlenmesi amacıyla ihtiyati haciz konulması talep edilmiş ise de; talep eden tarafından sunulan belgeler incelendiğinde ihtiyati hacze konu iddiaları hususunda yaklaşık ispat sağlanmadığından İİK.'nun 257/2. maddesi koşullarının borçlu yönünden gerçekleştiğine dair delil ibraz edilmediğinden talepte bulunanın koşulları oluşmayan ihtiyati haciz talebinin reddine" dair karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı istinaf dilekçesinde özetle. İhtiyati haczin para alacaklarında söz konusu olduğunu, davacının gabin – zor durumda kalması sebebiyle imzalamış olduğu protokol sebebiyle zararın tazmini konusunda mahkeme kararının, infazını teminen ve tedbiren davalılardan .....

A.Ş.' ye ait taşınmazın üçüncü kişilere devrinin önlenmesi amacıyla talep edildiğini, dosyaya sunulan ekspertiz raporu ile devirler arasında açık bir fark olduğu ortada olduğunu, ihtiyati haciz taleplerinin reddi ile davacının açacağı davada zararını tazmin etmesinin zorlandığını, dava dilekçesinde de belirttikleri üzere, taraflar arasında imzalanan 17.05.2024 tarihli sözleşme incelendiğinde davacı .... ’e, .... İli, .... ilçesi, .... Mah....

Ada, .... parsel sayılı taşınmazın satışı için yapılan toplam 864.000 .... ön ödeme haricinde (davacı .... hesabına 720.000,00 USD gönderildiğini, davacının bu paranın 100.000,00 USD’sini iade ettiğini, 225.000,00 USD’sinin de .... plaka sayılı .... model .... şasi numaralı .... marka araç .... ’e devredilerek 225.000,00 USD bedele sayıldığını, 19.000,00 USD gider adı altında davacıdan mahsup edilmiş toplamda müvekkiline 864.000,00 USD ön ödeme yapıldığını ve taşınmazın satışı için ayrıca 6.500.000,00 Amerikan Doları ödenmesine karar verildiğini, davacı .... 'in ve sahibi olduğu ....

İnş.Ltd.Şti,'nin dava dışı .... ve davalılarca usulsüz ve kanuna aykırı işlemler, danışıklı ve muvazaalı davalar ile davacıyı sulhe zorladıklarını, davacıyı haksız davalar ve icra takipleri neticesinde şirketi adına kayıtlı kıymetli bir taşınmazın yok pahasına icra kanalı ile satılmasından tedirginlik duyduğundan tam bir müzayaka halinde davrandığını, davalıların davacının bu zor durumda kalmasından faydalanarak haksız kazanç elde ettiklerini,

davacı protokolde belirtilen ve ön ödeme olarak kararlaştırılan rakam içerisinde yer alan ve 225.000,00 USD değerinde olduğu söylenen .... plakalı araç protokolün imzalanmasının hemen akabinde ciddi bir arıza gösterdiğini, davacı aracın tamiri için 760.000,00 TL harcama yapmak zorunda kaldığını, yine davacıya devir edilen taşınmazların gerçek rayiç bedellerine ilişkin alınan ekspertiz raporlarından da anlaşılacağı üzere taşınmazların taraflar arasında protokol gereğince kararlaştırılan bedellerin çok altında kaldığını, davalı tarafından davacıya müzayaka halinde olmasından faydalanılarak haksız kazanç elde edildiğinin de görüleceğini,

taşınmazlara ilişkin ekspertiz raporları somut olarak satış bedeli ile aradaki farkı gösterebilmek için alındığını, taşınmaz satış bedeli 7.364.000,00 USD olmasın rağmen taşınmaz satışına mahsuben verilen nakdi, menkul ve gayrimenkul değerlerinden de anlaşılacağı üzere arada açık bir orantısızlık olduğunu beyan ederek istinaf başvurularının kabulü ile yerel mahkemenin kararının kaldırılarak, davalılara devir edilen taşınmazın davalılarca devir edileceği bilgisini aldıklarından davada haklı çıkmaları durumunda alacaklarının tahsilini teminat altına almak amacı ile ihtiyati haciz taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili istinaf cevap dilekçesinde özetle; tapu kayıtlarından da anlaşılacağı üzere ihtiyati haczi istenen taşınmaz maliki olan .... iken yapılan anlaşma gereğince taşınmazın -....

Şirketine devredildiğini, taşınmaz devir işlemi tamamen hukuka uygun olarak gerçekleştirildiğini, karşı tarafın kötü niyetli olarak hiçbir hukuki dayanak noktası bulunmamasına karşın satış sözleşmesinin tarafı olmayan diğer davalılar hakkında da talepte bulunduğunu, kaldı ki ihtiyati haciz talebinde bulunan .... 'in, taşınmaz devir tarihi itibariyle şirket ortağı olup taşınmaz üzerinde doğrudan hak sahipliği bulunmadığını, taraf sayısını çoğaltarak hukuki ihtilaf olduğu izlenimi uyandırılmaya çalışılmadığını,

tapu kayıtlarında bahse konu taşınmaz maliki ile devir alan davalı şirket bilgileri yer almakta olup satış dışında kalan üçüncü kişilerin huzurdaki dava dosyasında taraf olabilme ehliyeti bulunmadığını, karşı tarafın usule aykırı bu taleplerinin HMK hükümlerinde yazılı kurallar çerçevesinde reddedilmesi gerektiğini, karşı taraf şirketin zor durumda sözleşme imzaladığı iddiası doğru olmadığını beyan ederek istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Davacının talebi, imzalamış oldukları protokol gereğince davalılara devir edilen taşınmazın davalılarca devir edileceği bilgisini aldıkları gerekçesi ve açacakları sözleşmedeki açık orantısızlığın giderilmesi talepli davada haklı çıkmaları durumunda alacağın tahsilini teminat altına almak amacı ile HMK 389 vd. maddeleri gereği .... İli, .... ilçesi, .... Mah.... Ada, .... parsel sayılı taşınmazın tapu kayıtları üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece talebin reddine karar verilmesi üzerine karara karşı davacı tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

Geçici hukuki koruma tedbirlerinin özel ve yaygın bir türü olan ihtiyati tedbir 6100 sayılı HMK’nun 389 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş, ihtiyati tedbirin şartlarını belirten 1. fıkrasında; mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebileceği belirtilmiştir.

İhtiyati Haciz ise 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 257 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. İ.İ.K'nun 257. maddesine göre rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa; borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlâl eden hileli işlemlerde bulunursa ihtiyati haciz istenebilir.

Yukarıda belirtilen yasa hükümlerine göre ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz geçici hukuki koruma tedbirleridir. Hem ihtiyati tedbir hem de ihtiyati haciz geçici hukuki koruma tedbirleri olmakla birlikte kanuni dayanakları, koşulları, sonuçları ve etkileri birbirinden farklıdır. İhtiyati hacizde söz konusu olan para alacağıdır. İhtiyati tedbir ise para alacağı dışında kalan mal, hak ve diğer talepleri de kapsamaktadır. İhtiyati haczin amacı asıl olarak teminattır. İhtiyati tedbirde öne çıkan amaç ise korumadır. İhtiyati haciz, borçlunun diğer mal varlığı değerleri üzerinde de icra edilebilir. İhtiyati tedbirin ise, uyuşmazlığın konusu olmayan sair mal varlığı değerleri üzerinde tatbiki mümkün değildir.

Yapılan açıklamalar kapsamında dosyanın tetkikinde; talep edenin talep dilekçesinde; ".... HMK 389 vd. maddeleri gereği .... İli, .... ilçesi, .... Mah.... Ada, .... parsel sayılı taşınmazın tapu kayıtları üzerine ihtiyati HACİZ konulmasına karar verilmesini" talep ettiği, yine istinaf başvuru dilekçesi içeriğinde; "müvekkilin gabin/zor durumda kalması sebebiyle imzalamış olduğu protokol sebebiyle zararın tazmini konusunda mahkeme kararının, infazını teminen ve tedbiren davalılardan .... İnş. A.Ş.' ye ait taşınmazın üçüncü kişilere devrinin önlenmesi amacıyla talep edilmiştir." şeklinde beyanların bulunduğu anlaşılmıştır.

Bu durumda mahkemece yapılacak iş; 6100 sayılı HMK'nın 31. maddesinde düzenlenen “hakimin davayı aydınlatma ödevi” kapsamında geçici hukuki koruma talebinde bulunan davacı tarafa talebinin ihtiyati tedbire mi yoksa ihtiyati hacize mi ilişkin olduğu açıklattırılarak, talep sonucunun tereddüte yer vermeyecek şekilde aydınlatılması ve davacının talebinin niteliğine göre yasal şartları ve mevcut delil durumu da değerlendirilmek suretiyle bir karar verilmesinden ibarettir.

Mahkemece bu hususlar gözardı edilerek eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olup istinaf kanun yolu başvurusu açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının sair hususlar incelenmeksizin kaldırılmasına ve dosyanın yukarıda belirtilen şekilde inceleme yapılıp sonucuna göre yeniden bir karar verilmek üzere mahal mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.