Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/1345 K.2025/1211

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ihtiyati hacze konu mahkeme hükmüne dayanarak ihtiyati haciz talep ettiklerini, ilamlı alacaklarda teminat yatırılmasına gerek olmadığını, teminatsız ihtiyati haciz kararı verilmesini talep ettiklerini beyan ederek borca yetecek tutarda borçlunun taşınır ve taşınmaz mallarına ve üçüncü şahıslardaki ve bankalardaki hak ve alacaklarına haciz koyulmasına teminatsız olarak karar verilmesini, mümkün olmazsa teminat yatırılarak ihtiyati hacze karar verilmesini, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin borçluya yükletilmesini talep etmiştir.

Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; dosya kapsamında ihtiyati haciz kararı, ilgili kararın dayanağını oluşturan ....... Mahkemesi ....... tarih ve ....... E., ....... K. sayılı kararı nezdinde açılan .......

Dairesi 'nin ....... esas sayılı icra dosyasında takibe konulduğunu ve uygulandığını, 5684 sayılı sigortacılık kanununun 14. Maddesi kapsamında kanun koyucu tarafından sigortadan tahsil edilecek alacaklar güvence hesabı (Devlet Güvencesi) altına alındığını, bu durumda, ihtiyati hacizde "hukuki yarar" noksanlığı mevcut olduğunu, hukuki yarar noksanlığına rağmen usul ekonomisine aykırı şekilde masraf ve vekalet ücreti tahakkuk ettirilen ihtiyati haciz kararı verilmesinin kanun koyucunun iradesine uygun olmadığını;

mevzuata aykırı olduğunu, müvekkili şirket aleyhine verilen ihtiyati haciz kararının mevzuatta belirtilen şartları taşımadığını, şöyle ki, müvekkili şirketin hiçbir şekilde mal kaçırma ve mallarını gizleme hazırlığı içerisinde olmadığını, faaliyetine son vermesi veya alacağın tahsilini zorlaştırılacak hileli işlemler yapmasının söz konusu olmadığını, 5684 sayılı Kanun uyarınca müvekkili şirketin borçlarının ....... (devlet) güvencesi altında olduğunu beyan ederek açıklanan nedenlerle ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "talep, İİK 'nun 265. maddesine istinaden ihtiyati haciz kararına itiraza ilişkin olup ihtiyati hacze itiraz eden tarafın ihtiyati haczin şartları oluşmadığı itirazında bulunduğu, mahkememizce .......

Diş dosyasında söz konusu alacak üzerinde inceleme yapılarak karar verildiği, bu aşamada belirtilen sebepler dikkate alınarak ihtiyati haczin kaldırılmasına yeterli olmadığı, ihtiyati hacze ilişkin talep bakımından sınırlı ve şekli bir inceleme yapıldığı, ihtiyati hacze itiraz edenin dosya kapsamı ve delil durumu itibariyle yaklaşık ispat koşulunu sağladığı, ihtiyati haciz talep tarihi itibarıyla İİK'nin 257/1. maddesi uyarınca alacak muaccel olup rehinle de teminat altına alınmadığı,

somut olay bakımından alacağı ilama dayalı alacaklının ilama dayalı olarak ihtiyati haciz ile alacağının güvence altına alınmasını talep etmesinde hukukî yararının bulunduğu, (....... şirketi aleyhine ilama dayalı olarak ihtiyati haciz kararı verilebileceğine ilişkin bknz: ....... Dairesi'nin ....... tarihli ....... Esas .......

Karar sayılı emsal ilamı) dolayısıyla İİK 257 ve devamı maddelerindeki ihtiyati haciz isteme koşullarının gerçekleştiği ve İİK'nin 259/2 madde ve fıkrasında ilama dayalı ihtiyati haciz taleplerinde teminat dahi aranmayacağının düzenlenmiş olduğu anlaşılmakla aleyhine ihtiyati haciz verilen vekilinin ihtiyati haciz kararına itirazının reddine" dair karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince verilen ....... Değişik iş ve ....... Karar sayılı ihtiyati haciz kararı sonucunda ilgili kararın dayanağını oluşturan ....... Mahkemesi ....... tarih ve ....... Esas, ....... Karar sayılı kararı nezdinde açılan ....... Dairesi'nin .......

Esas sayılı icra dosyasının takibe konulması ve uygulanması neticesinde davacının mağduriyet yaşadığını, huzurdaki dosya kapsamında ilk derece mahkemesince verilen ihtiyati haciz kararı, ilgili kararın dayanağını oluşturan ....... Mahkemesi ....... tarih ve ....... E., ....... K. sayılı kararıyla birlikte ....... Dairesi'nin .......

E. sayılı icra dosyasında takibe konulduğunu ve uygulandığını, davacının şirket aleyhine verilen ihtiyati haciz kararında mevzuatta belirtilen şartlarını taşımadığını, davacı şirketin hiçbir şekilde mal kaçırma ve mallarını gizleme hazırlığı içerisinde olması, faaliyetine son vermesi veya alacağın tahsilini zorlaştırılacak hileli işlemler yapmasının söz konusu olmadığını, davacı şirketin borçları ....... (devlet) güvencesinde olduğunu ve ticari hayatta tanınan, Türkiye'de ve dünyada itibarı olan global ölçekte bir şirket olduğunu, bu noktada, alacaklı yan tarafından davacı şirkete .......

Mahkemesi ....... tarih ve ....... E., ....... K. sayılı kararına istinaden hiçbir şekilde ödeme talebi iletilmeden doğrudan ihtiyati haciz talebinde bulunulması hakkın kötüye kullanılmasının en net göstergesi olduğunu beyan ederek ....... Mahkemesi ....... tarih ve ....... Esas, .......

Karar sayılı kararı kapsamında verilen ihtiyati haciz kararına karşı itirazlarının reddine ilişkin yapılan istinaf taleplerinin kabulüyle ilgili ihtiyati haczin kaldırılmasına, masraf ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili istinaf cevap dilekçesinde özetle; ....... Mahkemesinin ....... D.İş- .......

K. sayılı ilamı ile davalı tarafından açılan davada davanın kabulü ile "İhtiyati haciz talep eden alacaklının, borçlulardan toplamda 60.247,24 TL alacaklı olduğunu, borcun ödenmediği gibi rehinle de temin edilmemiş olduğu anlaşılmakla yukarıda ismi yazılı borçluların alacak tutarı olan 60.247,24 TL'yi karşılamaya yetecek miktarda taşınır, taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasına" karar verildiğini, davalı ... vekili 21.05.2025 tebliğ tarihli dilekçeleri ile istinaf yoluna başvurduklarını, davalı ... vekilinin istinaf itirazları haksız ve kötü niyetli olup reddi gerektiğini,

Davalı ... . vekili şirketlerinin devlet güvencesi altında bulunduğunu bu sebeple ihtiyati hacizde "hukuki yarar" noksanlığı mevcut olduğunu ileri sürmüşse de bu hususun doğru olmadığını, somut olayda; ihtiyati haciz talebine dayanak yapılan mahkeme ilamında 25.000,00 TL anapara, 25.000,00 TL ilam vekalet ücreti, 3.268,85 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 53.268,85 TL alacağına hükmedildiği davaya ilişkin ilama ve neticeten para alacağına ilişkin olduğunu, sigorta şirketi açısından 20.09.2023,

diğer davalı açısından 27.05.2023 tarihinden ihtiyati haciz talep tarihine kadar asıl alacak olan 25.000,00 TL'ye işleyecek yasal faizin sigorta şirketi açısından 6.223,97 TL, diğer davalı açısından 6.939,04 TL olduğu, toplam 60.247,24 TL asıl alacak (yargılama giderleri dahil) ve yasal faiz alacağının ihtiyati haciz talep tarihi itibariyle likit olduğu, ihtiyati haciz istemine esas alacak ilama dayandığından,

ihtiyati haciz talep tarihi itibariyle iik'nin 257/1. maddesi uyarınca alacak muaccel olup rehinle de teminat altına alınmadığını, somut olay bakımından alacağı ilama dayalı alacaklının ilamlı takip süreci başlattıktan sonra dahi ihtiyati haciz ile alacağının güvence altına alınmasını talep etmesinde hukukî yararının bulunduğunu, dolayısıyla İİK 257 ve devamı maddelerindeki ihtiyati haciz isteme koşullarının gerçekleştiğini beyan ederek davalı tarafın istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;

Talep eden vekili dilekçesinde; davalılar hakkında verilen ....... Mahkemesinin ....... Esas, ....... Karar sayılı ilamına dayanarak ihtiyati haciz talebinde bulunmuştur. Mahkemece ihtiyati haciz talebinin teminatsız olarak kabulüne karar verilmesi, sigorta şirketinin karara itirazının duruşmalı olarak yapılan incelemede reddedilmesi üzerine karara karşı davalı ... tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İhtiyati haciz, HMK 406/2 maddesinde geçici hukuki koruma olarak kabul edilmiş, ihtiyati haczin şartları ve etkileri ise İİK 257. maddesinde aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.

“ Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.

Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:

1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;

2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa;

Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder” şeklindedir.

Dosyanın tetkikinde; davalı ...'nin devlet denetimine tabi ve Türkiye genelinde faaliyet gösteren sigorta şirketi olması, taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizleme, kaçırma ve hileli işlemlerde devlet denetiminden ötürü bulunma ihtimalinin olmaması nedeniyle, mahkemece ihtiyati haciz kararı verilmesi yönündeki talebin kabulü ile bu karara karşı yapılan itirazın reddedilmesi yerinde görülmemiştir. (İzmir 20 BAM 2023/1656 E, 2023/1481 K) (Adana BAM 9 HD 2023/1804 E, 2023/1417K) (Yargıtay 17 HD 2016/3412 E, 2019/4897 K)

Ne var ki bu hususun düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden davalı ... şirketinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK 353/1.b.2 maddesi gereğince yeniden hüküm kurularak ihtiyati haczin istinaf başvurusunda bulunan sigorta şirketi yönünden kaldırılmasına ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.