Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/1446 K.2025/1888

Av. ...- Av. ...- DAVALI : ... -... ... VEKİLLERİ : Av. ...- Av. ...-

DAVANIN KONUSU

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

G.KARAR YAZIM TARİHİ : 21/11/2025

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davalı tarafından müvekkili aleyhine ... İcra Müdürlüğü ...

Esas sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini ve takibe dayanak olarak 24.12.2020 vade tarihli 415.000 TL bedelli bononun dayanak olarak gösterildiğini, müvekkilinin bu dosyaya dayanak olarak gösterilen bonoya ilişkin olarak borcu bulunmadığını, müvekkili ile davalı arasında 24.11.2020 tarihli sözleşme üzere taraflar arasında limited şirket hisse devri sözleşmesi imzalandığını, davalı tarafın bu sözleşmeye dayalı olarak 500.000,00 TL cezai şart istemli icra takibi başlattığını ancak davanın ....

Asliye Hukuk (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla)... Esas - ... Karar sayılı kararı ile reddedildiğini beyan ederek davalarının kabulü ile müvekkilinin .... İcra Müdürlüğü ...

Esas sayılı dosyasından borçlu olmadığının tespitine, icra takibine dayanak olan 24.11.2020 tanzim 24.12.2020 vade tarihli alacaklısı ... borçlusu ... olan 415.000 TL bedelli bonodan müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine, davalı taraf müvekkili aleyhine kötü niyetli takip başlattığı için davalı aleyhine %20 den az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, mahkeme masrafları ve ücreti vekaletin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacı-borçlu müvekkilinden aldığı para nedeniyle ... İcra Müdürlüğü'nün .... nolu icra takibine konu 24.11.2020 düzenleme tarihli, 24.12.2020 vade tarihli 415.000 TL bedelli bonoyu tanzim ederek müvekkiline verdiğini, vadesi geldiğinde bono bedeli davacı-borçlu tarafından ödenmediğini, teminat senedi olarak verildiğini iddia ettiklerini ancak davacının işbu iddiası haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, sözleşmede ....nolu takibin dayanağı olan bonoya ilişkin, vade, meblağ, tanzim tarihi belirten bir kayıt olmadığı gibi, senede yönelik bir atıf da bulunmadığını beyan ederek haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddi ile yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; toplanan deliller kapsamında senedin ihdas nedeninin teminat olduğu iddiası, yine senet kuvvetinde delille ispatlanamadığından, yemin delili de kullanılmadığı gerekçesi ile; "1-Açılan davanın REDDİNE," dair karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle: Bononun tanzim tarihinin, ekte sundukları sözleşmenin tanzim tarihinin ve aynı sözleşmenin 4. maddesi incelendiğinde bononun sözleşmede kararlaştırılan ipoteği temin için verildiğinin açık olduğunu, delil listelerinde taraflar arasında yapılmış bulunan limited şirket hisse devri sözleşmesi, ... İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyası, ... İcra Dairesi ....

E. sayılı icra dosyası, ....Asliye Hukuk (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) ...

Esas ....Karar sayılı itirazın iptali davası, taraflar arasındaki muhtelif icra dosyaları, taraflar arsındaki muhtelif ticaret mahkemesi dosyaları, tarafların bononun tanzim tarihi dönemindeki hesap hareketlerinin celbi, tanık beyanı, yemin ve bilirkişi incelemesi, kanuni ve takdiri her türlü delil olarak bildirildiğini, mahkeme tarafından bildirdikleri delillerin toplanmadığını, davalının isticvap edilmediğini, hesap hareketlerinin incelenmediğini beyan ederek bu nedenlerle ...Asliye Ticaret Mahkemesinin...

E. ... K. Sayılı ret kararının yapılacak olan istinaf incelemesi neticesi kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde; Dava, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu ("İİK") m. 72 hükmü uyarınca açılan, senede dayalı menfi tespit istemine ilişkindir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiş; karara karşı davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Kambiyo senetlerine ilişkin menfi tespit davalarında dava konusu senedin teminat senedi olduğuna dair ispat yükünün kime ait olduğunun tespiti gereklidir.

Bu kapsamda genel ispat kurallarına ilişkin olan 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 6. maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 190. maddesi gereğince, bir kambiyo senedinin teminat senedi olduğundan bedelsizliğine dair iddia ile açılan menfi tespit davasında ispat yükü, iddia olunan bu vakıadan kendi lehine hak çıkaran senet borçlusuna ait olacaktır.

Menfi tespit davasının konusunu oluşturan senedin bedelsizliğine dair iddiayı ispat yükü üzerinde olan senet borçlusu bu iddiasını, HMK’nın 201. maddesi gereğince ancak yazılı delille/kesin delille ispatlayabilir. Zira bir kambiyo senedine bağlı her çeşit iddiaya karşı ileri sürülen ve senedin hüküm ve kuvvetini ortadan kaldıracak veya azaltacak nitelikte bulunan hukuki işlemler, değeri ne olursa olsun tanıkla ispat olunamayacaktır.

Senede karşı senetle ispat kuralı olarak adlandırılan bu kuralın karşı tarafın muvafakati ve HMK’nın 202. maddesinde düzenlenen delil başlangıcı olarak adlandırılan iki istisnası mevcut olup anılan iki durumun gerçekleşmesi halinde senede karşı tanıkla ispat mümkündür.

Somut olayda davacı vekili takip konusu senedin taraflar arasında imzalanan limited şirket pay devri sözleşmesi kapsamında teminat amacıyla düzenlendiği iddia etmiştir. Ancak senet üzerinde teminat kaydı bulunmadığı gibi taraflar arasında imzalanan ilgili sözleşmede de takibe konu bononun net olarak belirlenmesine yönelik detaylara yer verilmediği görülmüştür. Bu kapsamda takibe konu senedin, teminat senedi olduğu iddiası senetle ispatlanabilmiş değildir.

Açıklanan nedenlerle dosyadaki belgelere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesine, kararın dayandığı delillerle, takibe konu bono üzerinde limited şirket devri sözleşmesi nedeniyle teminat olarak verildiğine dair kayıt bulunmadığı gibi limited şirket devri sözleşmesinde de bonoya yapılmış bir atıf bulunmamasına, bu durumda davacı tarafça icra takibine konu bononun teminat senedi olduğunun kesin delille ispat edilememesine, mahkemenin ispat yüküne dair tespitinin yerinde olmasına göre ilk derece mahkemesi karar ve gerekçesinin usul ve yasaya uygun olduğu, kanunun olaya uygulanmasında hata edilmediği,

ihtilafın doğru tanımlandığı anlaşılmakla; davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.