Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/1573 K.2025/1375

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İhtiyati tedbir talep eden vekili dilekçesinde özetle: Müvekkil ... adlı işletmenin fiilen tüm yatırım, işletme ve organizasyon işlemlerini yürüttüğünü, otelin personel alımı, dekorasyonu, pazarlaması, bakım ve tanıtım işlemleri müvekkil tarafından yapıldığını, otelin ruhsatı davalı adına alınmış olup, otelin resmi mesul müdürlüğü müvekkile verilmediğini, ayrıca ruhsatın müvekkile devredilmesi yönündeki müvekkil talepleri davalı tarafından sürekli karşılıksız bırakıldığını, müvekkilin seyahat acentaları ile anlaşma yapabilmesi için ruhsat sahibi ile banka hesap İBAN bilgilerinin uyuşması gerektiğini,

davalının bu bilgileri müvekkille paylaşmadığını ve müvekkile yetki vermediğini, bu sebeple telafisi güç zararlar doğmakta acentelerle bağlantı kurulamamakta olup, otel faaliyetleri sekteye uğradığını, özellikle içinde bulunduğumuz dönemde turizm sezonunun açılması nedeniyle her geçen gün daha büyük ekonomik kayıplar yaşanmakta, müşteri kaybı yaşanmakta ve otelin ticari itibarı zarar gördüğünü, bu nedenlerle, davalı adına kayıtlı bulunan otelin mesul müdürlüğünün müvekkile devri ve/veya ruhsatın geçici olarak müvekkile devrine yönelik olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini, davalı adına kayıtlı ...

Otel isimli işletme ile ilgili olarak mesul müdürlüğün müvekkile devri ve/veya ruhsatın müvekkile geçici devri yönünde, müvekkilin geçici olarak yetkilendirilmesi amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesini, içinde bulunduğumuz turizm sezonu göz önüne alınarak müvekkil talebinin ivedilikle değerlendirilmesi hususunda gereğini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile. Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; uygulamada da kabul edildiği gibi ( Yargıtay 13. Hukuk Dairesi'nin 01.06.2012 tarih, 2012/12474 E. -2012/14232 K. Sayılı ilamı) ve HMK'nun 391. maddesinde açıklandığı üzere “dava sonunda elde edilecek faydayı sağlayacak şekilde”, başka bir deyişle “davanın ve uyuşmazlığın esasını halleder şekilde” ihtiyati tedbir kararı verilmesi doğru değildir.

Davada toplanan delillere göre somut olayda yaklaşık ispat koşulunun gerçekleşmediği, uyuşmazlığın yargılamayı gerektirdiği, esas uyuşmazlığı çözecek şekilde ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceği bu nedenle ihtiyati tedbir koşullarının somut olayda bulunmadığı gerekçesi ile. "İHTİYATİ TEDBİR TALEBİNİN REDDİNE," dair karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati tedbir talep eden vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle: Verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, dava dilekçelerinde de belirtildiği üzere müvekkilin ticari faaliyette bulunmak amacıyla dava konusu kira sözleşmesini imzalamış olup, kiralanandan beklenen faydayı halen görememekte olduğunu, otelin mesul müdürlüğünün müvekkile verilmemesi,

ruhsatın devredilmemesi nedenleriyle müvekkilin ticari faaliyette bulunamadığını, tatil acentalarının kiralanan otele müşteri yönlendirme yönünde anlaşma yapılabilmesi için ruhsat sahibi ile sözleşme imzalanacak kişinin aynı olmasını şart koşmakta, bu sebeple müvekkil turizm firmaları ile çalışamamakta, deyim yerindeyse kiralanan yere boşu boşuna yüklü miktarda kira ödemesi yapmakta olduğunu, Mahkemece her ne kadar uyuşmazlığın esasına yönelik ihtiyat-i tedbir kararı verilemeyeceği belirtilerek talepleri reddedilmiş ise de, eldeki davadan 6 gün önce yine ...

Mahkemesinin ...

Esas sayılı dosyası ile aynı taleplerine yönelik esasa ilişkin davalarının da reddedildiğini, davanın reddedilmesinden sonra eldeki değişik iş dosyasının açıldığını, müvekkilin kiralamış ve kira bedelini ödemiş olduğu oteli işletmek istemekte ancak davalının buna izin vermemesi sebebiyle maddi ve manevi olarak zarara uğradığını, bu sebeplerle istinaf başvurusunun kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılması ve akabinde yapılacak yargılama neticesinde talepleri gibi karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;

İstinaf talebine konu uyuşmazlık ihtiyati tedbir talebine ilişkindir.

Mahkemece talep eden vekilinin ihtiyati tedbir talebi, dava ve uyuşmazlığın esasını halleder şekilde tedbir kararı verilemeyeceğinden bahisle reddedilmiş; karar karşı tedbir talep eden vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Dosyanın incelenmesinde; ihtiyati tedbir talep eden ile karşı taraf arasında apart otelin işletilmesi amacı ile kira sözleşmesi yapıldığı, ihtiyati tedbir edenin kiracı, karşı tarafın ise otel sahibi (kiraya veren) sıfatı ile imzaladığı sözleşmede tarafların 01/01/2024-01/01/2029 tarihleri arasında 5 yıl için yıllık kira bedeli 450.000,00 TL olmak üzere anlaştıkları, fakat otel ruhsatı karşı taraf ... adına olması nedeni ile ihtiyati tedbir talep edenin seyahat acenteleri ile anlaşma yapamadığı ve neticeten otel faaliyetlerinin sekteye uğradığından bahisle işletmenin mesul müdürlüğünün ya da işletme ruhsatının talep edene tedbiren devrini talep ettiği anlaşılmıştır.

6100 Sayılı HMK'nun 389/1. fıkrasına göre; mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. Aynı Kanunun 390/3. fıkrasına göre; tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır.

Somut olayda; tedbir talep eden tarafça, işletmenin mesul müdürlüğünün devri ve/veya işletme ruhsatının talep edene geçici devri talep edilmiştir. Yargıtay uygulamalarında kabul edildiği ve HMK' nun 391. maddesinin gerekçesinde açıklandığı üzere, "dava sonunda elde edilecek faydayı sağlayacak şekilde" başka bir deyişle "davanın ve uyuşmazlığın esasını halleder şekilde" ihtiyati tedbir kararı verilmesinin mümkün olmaması ve sadece uyuşmazlık konusu hakkında tedbir kararı verilebileceği gözetilerek ilk derece mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu, istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, talep eden vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.