Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/1670 K.2025/1995

: 2-...- . : 3-... VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN KONUSU

Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle

G.KARAR YAZIM TARİHİ : 04/12/2025

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davalılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Kağıt Ürünleri Tic. Ltd.

Şti.ne ait .... plaka sayılı ticari aracın, ... poliçe numarası ile 08.01.2022/2023 tarihleri arasında müvekkili şirket nezdinde "Kasko Sigorta Poliçesi" ile sigortalı bulunduğunu, müteveffa ...'ya ait, davalı ....'ın sevk ve idaresindeki....plakalı aracın 26.07.2022 tarihinde müvekkili şirket nezdinde sigortalı .... plakalı araç ile trafik kazasına karıştığını, kusurlu olarak maddi ve cismani zarara yol açtığını, ....plakalı aracın kusurlu şekilde sevki sırasında meydana gelen kaza sonucu;

müvekkili şirket tarafından sigortalısına, 09.09.2022 tarihinde 162.228,00-TL ödeme yapıldığını, ilgili ödemeye dair 81.114,00-TL'nin rücuen tahsilinin davalıya ait aracın trafik sigortacısından sağlandığını, kalan 81.114,00-TL yönünden ise borcun devam ettiğini, alacağın müştereken ve müteselsilen tahsili kaydıyla; .... İcra Müdürlüğü .... E. sayılı takibe ilişkin borçlunun itirazının iptali ile takibin.

81.114,00-TL asıl alacak, ödeme tarihinden takip tarihine kadar 5.110,18-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 86.224,18-TL üzerinden devamına, davalı tarafından takibe haksız ve kötüniyetli itirazı nedeniyle %20 oranında irca inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davaya konu kazanın, arkadan gelen .... plakalı tır şoförünün, müvekkillerinin .... plakalı aracına çarpması ile meydana geldiğini, tır şoförünün yol hipnozu olması nedeniyle işbu kazanın meydana gelmesinin muhtemel olduğunu, müvekkillerince alınması gereken bütün önlemleri aldığını, kazanın oluşum anında müvekkillerinin bütün trafik kurallarına uyarak seyir halinde olduğunu, işbu durumun kaza tespit tutanaklarıyla da açıkça ortada olduğunu, bu nedenle rücu şartlarının oluşmadığını,

işbu durumun tespiti amacıyla davacının sigortalısı olan .... plakalı aracın takoğraf kayıtlarının celbini talep ettiklerini, biçerdöver kusurunun göz ardı edildiğini, öncelikle taraflarınca davaya konu uyuşmazlığa ilişkin olarak tahkime başvurulması nedeniyle davanın usulden reddine, mahkeme aksi kanaatteyse tahkim sonucunun bekletici mesele yapılmasına, mahkeme aksi kanaatteyse davanın esastan reddine, haksız ve kötü niyetli takipte bulunması nedeniyle %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile özetle; davalı sürücü ....'ın ve dava dışı sürücü ....'in %50 kusurlu oldukları, davalıların aracın sürücü ve maliki olduklarını, davalıya ait aracın %50 kusur durumuna göre rücu edilebilecek tutarın 81.114,00TL olduğu, ödeme tarihinden itibaren faiz ödenmesi gerektiği ve rücu hakkının bulunduğu kabulü ve gerekçesiyle; "...Davanın KISMEN KABULÜ ile,

... İcra Müdürlüğünün ... Esas Sayılı icra dosyasında yürütülen takibe davalılar tarafından yapılan İTİRAZLARIN AYRI AYRI KISMEN İPTALİ İLE, takibin 81.114,00-TL asıl alacak ve 4.695,72 TL işlemiş faiz yönünden AYNEN DEVAMINA, işlemiş faize ilişkin fazlaya dair talebin REDDİNE,

Şartları oluşmadığından davacının icra ve inkar tazminatı talebinin reddine," karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; kazanın meydana gelmesi hususunda müvekkiline atfı kabil bir kusur olmadığını, müvekkilinin trafik kurallarına tam olarak uygun bir şekilde seyir halindeyken; sürücü ....'in sevk ve idaresindeki ... plakalı kamyonun, müvekkili ... yönetimindeki ....

Plakalı aracın arkasından çarpması ile ve çarpmanın etkisi ile hızlanan .... plakalı aracın, müvekkili .... yönetimindeki ..... plakalı biçerdöverin arkasından çarpması ile zincirlemeli trafik kazası oluştuğunu, ayrıca müvekkillerinin, kaza anında her türlü trafik kuralına uymaları nedeniyle ihlal edilen kanun maddesi de bulunmadığını, nedensellik bağı incelendiğinde de trafik kazası, salt olarak sürücü ...'in gereken dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranması sonucunda oluştuğunu, tüm bu hususlar, kazanın oluşumunda müvekkillerine yüklenebilecek bir kusurun bulunmadığını ortaya koyduğunu,

davacı sigorta şirketi tarafından sigortalanan dava dışı 3. kişiye ait .... plakalı aracın ve araç sürücüsünün; gerekli güvenlik önlemlerini alıp almadığı,bir rahatsızlığının bulunup bulunmadığı hususlarının da araştırılması gerektiğini, ayrıca vasıtanın seyir hızı ile sair güvenlik önlemlerin alınıp alınmadığının araştırılması gerektiğini, üstelik kazanın meydana geldiği saat de dikkate alındığında, sürücü Osman Şekerler'in kaza sırasında yol hipnozu olduğu kanaatinde olduklarını, dosya kapsamına sunulmuş olan raporda tüm bu hususların değerlendirilmediğini,

bu nedenle dosya kapsamında mevcut olan raporların eksik ve hatalı olup yerel mahkeme tarafından işbu raporlar gerekçe gösterilerek verilen kararın hukuka aykırılık teşkil ettiğini, her ne kadar dosya kapsamında müvekkili ....'a %50 oranında kusur atfedilmişse de bu hususun gerçeği yansıtmadığını, müvekkilinin kullanımda olan kamyonun arka kenar ışıklarını yakmadan ilerlediği hususunun doğruluğunun bulunmadığını, buna ilişkin delil bulunmadığını, müvekkillerinin somut olayda kusurlarının bulunmadığı göz önünde bulundurularak müvekkilleri aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırılık teşkil ettiğini,

bu nedenlerle yerel mahkemenin kararının kaldırılarak yerel mahkemeye gönderilmesini, hükmün kaldırılması yerine davanın Bölge Adliye Mahkemesi’nde yeniden görülmesine karar verilirse, ilk derece mahkemesinin hükmünün kaldırılmasını ve yapılacak istinaf incelemesi neticesinde yeniden hüküm kurularak müvekkillerinin somut olayda kusurlarının bulunmadığı göz önünde bulundurularak huzurdaki davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davacı vekili istinafa cevap dilekçesi ile özetle; Davalının istinaf dilekçesinin sorumluluktan kurtulmak amacıyla hazırlandığını, dava sürecinde ispat olunmuş konular hakkında gerçeği yansıtmayan beyanlarda bulunarak hazırlandığını, dosyada mevcut bilirkişi raporları, ATK raporu ve kaza tespit tutanağı arasında hiçbir çelişki bulunmadığını, davalı yan aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesinde hukuka aykırı bir durum bulunmadığını beyanla davalı tarafın istinaf başvurularının reddini, ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... E. ... K. Sayılı ilamının onanmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafça karşılanmasına karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;

Dava, davacı sigorta şirketince yapılan ödemenin faizi ile tahsiline dair başlatılan takibe yönelik davalı yanca yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kasko sigorta poliçesi kapsamında sigortalısına hasar nedeniyle ödeme yapan davacının TTK'nun 1472. maddesi uyarınca halefiyet ilkesine dayalı olarak hasarın oluşmasında kusurlu olan taraflara rücu etme hak ve yetkisi bulunmaktadır. Bir başka anlatımla davacının ödediği bedeli davalıdan talep etmesi davalının meydana gelen olayda kusurlu olması halinde mümkün olduğu gibi, sigortalısına ödeme yapan davacı sigorta şirketi davalıdan kusuruna isabet eden oranda ve ancak sigortalı araçta meydana gelen gerçek hasar miktarını talep edebilecektir.

Öte yandan; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 26. maddesi hükmüne göre Mahkeme, tarafların iddia, savunma ve talepleri ile bağlıdır. Kural olarak Mahkemenin talepten fazlasına veya başka bir şeye hükmetmesi olanak dışıdır. Açılan bir davada hakim istenilenden fazlasına veya başka bir şeye hükmedemez. Öğreti ve uygulamada taleple bağlılık olarak adlandırılan bu kural sadece sonuç istem yönünden değil, sonuç istemi oluşturulan her bir alacak kalemi yönünden de uygulanır.

Taleple bağlılık ilkesi, talep edilmeyene karar vermeme, talep edilenden fazlasına karar vermeme ve talep edilenden farklı bir şeye karar vermeme biçimlerinde Mahkeme kararının sınırlarını belirler şekilde karşımıza çıkmaktadır. Mahkemece dava dilekçesine bakılarak tespit edilecek bu sınırlar, talep edilen hukuki sonuçtur.

Somut olayda; 26.07.2022 tarihinde gerçekleşen trafik kazasında davacı taraf .... plaka sayılı ve sürücüsü dava dışı ... olan aracın kasko sigortacısıdır. Davalı ...., ... plakalı aracın sürücüsü, yine dava dışı .... da kazaya karışan biçer döverin sürücüsüdür.

Diğer davalıların ise .... plakalı aracın kaza tarihinde işleteni (.... ..... mirasçıları) oldukları anlaşılmaktadır.

Öncelikle kusur yönünden yapılan itirazın değerlendirilmesinde; işbu istinafa konu 26.07.2022 tarihli trafik kazasına ilişkin polis memurlarınca düzenlendiği anlaşılan trafik kazası tespit tutanağında her üç araç sürücüsüne de kusur atfedildiği anlaşılmaktadır.

Sigorta tahkim başvurusunda aldırılan 29.12.2023 tarihli bilirkişi raporunda; .... plaka sayılı araç sürücüsü dava dışı ...'in %100 asli kusurlu olduğu, ....plakalı aracın sürücüsü ....'ın ve de dava dışı ....' nın ayrı ayrı tali kusurlu (%25) oldukları belirtilmiştir.

İşbu istinafa konu yargılama sırasında aldırılan 31.01.2024 tarihli bilirkişi raporunda ise; .... plaka araç sürücüsü ....'in asli kusurlardan sayılan arkadan çarpma kusurunu işlediği, davalı ....'ın 2918 sayılı kanunun 64/3 ve 30/1a maddelerini ihlal ettiği belirtilmiştir.

Hükme esas alınan ATK İzmir Adli Tıp Grup Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesince düzenlenen 11.03.2025 tarihli raporda ise özetle; davalı sürücü ....'ın %50 (yüzde elli) oranında kusurlu olduğu, sürücü ....'nın kusursuz olduğu ve sürücü ...'in %50 (yüzde elli) oranında kusurlu olduğu kanaati belirtilmiştir.

Uyap sisteminden dosya inceleme talebi üzerine; .... Cumhuriyet Başsavcılığınca 11.11.2025 tarihinde Uzlaştırma Bürosuna Gönderme Kararı düzenlendiği karar içeriğinde kaza tespit tutanağına göre her üç sürücüye kusur atfedildiği, soruşturma dosyasının halen devam ettiği anlaşılmaktadır.

Soruşturma dosyası dosya içerisine daha önce istenmiş ise de yargılamaya etkisinin değerlendirilmediği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar hukuk hakimi ceza mahkemesinde verilen karar ile bağlı değil ise de ceza yargılamasında maddi vaka olarak belirlenen kusur durumunun hukuk mahkemesi için bağlayıcı olduğu gözetildiğinde mahkemece öncelikle ceza dosyasının dosyaya kazandırılması, ceza dosyasında hükme esas alınan kusur raporlarının da değerlendirilmesi suretiyle var ise çelişkilerin giderilmesi gerekmektedir.

Soruşturma/ceza dosyasının beklenmesine lüzum görülmediği takdirde ise; dosya kapsamında aldırılan kusur raporlarındaki tespit ve oranların birbiriyle çelişkili olduğu, bu nedenle çelişki giderilmeden karar verilmesinin hatalı olduğu anlaşılmıştır. Hal böyle olunca, ilk derece mahkemesince, kazadaki kusur durumlarının tespiti yönünden kaza tespit tutanağı ile raporlar arasındaki çelişkiyi giderir, tarafların itirazlarının tartışıldığı, ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli şekilde üç kişilik Karayolları Fen Heyeti üyelerinden veya İTÜ öğretim üyelerinden oluşan heyetten rapor alınarak belirlenecek kusur oranına göre karar verilmesi gerekmektedir.

Kabule göre de; ilk derece mahkemesince icra takibindeki işleyecek faiz yönünden olumlu olumsuz değerlendirme yapılmadığı ve ayrıca işlemiş faiz yönünden talep aşılarak karar verilmesi yerinde olmamıştır.Zira icra takibinde, işlemiş faiz için yıllık reeskont avans talep edilerek hesap edildiği belirtilmiş, işleyecek faiz için yasal faiz talep edilmiştir.Yine dava dilekçesi içeriğinde rücu tutarının 09.09.2022 ödeme tarihinden itibaren yasal faizi başta olmak üzere tüm ferileriyle birlikte rücuen tahsili talep edilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, davalılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle HMK'nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.