Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/2059 K.2026/492

... Av. ... ... DAVALI : ... ... VEKİLİ : Av.... ...

DAVANIN KONUSU

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

G.KARAR YAZIM TARİHİ : 26.02.2026

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde;Davacı şirket ile ... Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. Arasında 30/12/2022 tanzim tarihli hak ve alacak temlik sözlemesi akdedildiğini, Temlik eden ... Tekstil San. Ve Tic. Ltd. Şti ile davalı ...

Mirmarlık Mühendislik arasında 13/11/2018 tarihinde sözleşme akdedildiğini, sözleşme kapsamında ... ada ... parselde yapılacak inşaat için tüm projelerin asli sorumluluğunu basiretli bir tacir ve meslek erbabı olarak karşı taraf firma ile ... ...'ın üstlendiğini, davalıların sözleşme ve protokolde üzerine düşen edimleri yerine getirmemeleri nedeniyle davacı firmanın yetkilisi tarafından birçok ihtarname keşide edildiğini, ancak davalı tarafından üzerine düşen hiçbir edim yerine getirilmediği gibi keşide olunan ihtarnamelere de cevap verilmediğini, davacı firma tarafından ...

İli ... İlçesi, ... Mahallesi ... ada ... parsel sayılı taşınmaza ilişkin inşaat kalitesi yönünden gerek yüksek bina yönetmeliğinde bulunan şartların yerine getirilip getirilmediği hususunda tespit yapılması amacıyla ....

Sulh Hukuk Mahkemesinin...Değişik İş sayılı dosyası ile rapor alındığını, işbu tespit dosyası kapsamında aldırılan bilirkişi raporlarında 10/02/2025 tanzim tarihli raporda; "....çalışılmayan bir şantiye alanında , işçi sağlığı ve iş güvenliği açısından ilgili bölümde detaylı olarak incelenmiştir. İnceleme ve değerlendirme neticesinde ana önlemlerin alınmadığı rahatlıkla söylenebilir..." şeklinde görüş bildirildiği, 24/03/2025 tarihli bilirkişi heyet raporunda;"....

Ayrıca belediye arşivinden tespit dosyasına giren, betonarme-statik projelerinde eksikliğinin tespiti yapılmıştır. (3B+Z+32 Katlı Zemin Bloğunun betonarme-statik hesabı ve projesi yoktur. ) Bu tespitler doğrultusunda hazırlanan mimari projenin, uygulama projesi olmadığı bu hali ile Avam Mimari Proje (Ön Proje) vasfında olduğu tespitlidir.

Keşif günü itibari ile hafriyat, grobeton imalatı, briket duvar imalatı ve kazı alanındaki malzemelerin toplam tutarının yaklaşık 6.300.000,00 TL (Altımilyon Üçyüzbin Türk Lirası) olduğu hesaplanmıştır. Bu hali ile yapılan imalat işinin (Temel hafriyatı) yapı blokları için uygun olmadığı tespit edilmiştir.

Belediye arşivinde yapı ruhsatı eki kapsamındaki statik betonarme proje ve hesapları incelendiğinde 3B+Z+32 Katlı yapıya ait ( Proje kapağı ve statik-betonarme hesapların kapağı haricindeki verilerin 3B+Z+13 katlı yapıya ait olduğu) verilerin olmadığı görülmüştür..." şeklinde görüş bildirildiği, 04/07/2025 tarihli bilirkişi heyet ek raporunda;" Statik proje için yapılacak olan incelemede hizmet bedeli %12 bölümüne karşılık gelmektedir. Buna göre.

77.469.830,83 TL x (%12) = 9.296.380,00 TL + KDV olarak hesaplanmıştır. " şeklinde görüş bildirildiği, delil tespiti dosyası kapsamında aldırılan bilirkişi raporları neticesinde davalıların sebepsiz zenginleştiklerinin sabit olduğunu, davacının zararının karşılanması amacıyla ... İcra Dairesinin ...Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, ancak davalılar tarafından haksız ve kötü niyetli olarak itiraz edildiğini, ... İcra Dairesinin ...

Esas sayılı icra takibinin de davalıların haksız itirazları neticesinde durduğunu ve davacının mağduriyetinin devam ettiğini, karşı tarafa noter aracılığı ile çok kez ihtarnameler gönderiliğini, davalıların anılan projeler ile ilgili diğer proje müelliflerinin statik, elektrik, mekanik, harita, zemin etüdü ücretlerini almasına rağmen yaptığı ödemeler ile ilgili evrakları veremediğini, bu nedenlerle projelerdetadilat ve yenilemeler söz konusu olduğunu ve davalıların kötü niyetli hareketi nedeniyle davacı firmatarafından üçüncü kişilere ve ilgili Belediye, kurum kuruluşlara ödemeler yapmak durumunda bırakıldığını,

tespit dosyası kapsamında aldırılan raporlar doğrultusunda anılan taşınmaza ilişkin pek çok projenin bulunmadığı, ilgili makamlar nezdinde tespit edilemediğinin bilirkişi raporu ile tespit edildiğini, iskan alınabilmesi için de tüm projelerin bulunması, uygun olması, imalatın da bunlara uygun olarak neticelendirilmesi gerektiğini, mevcut projelerin de uygulanabilirliğinin bulunmadığının bilirkişiler tarafından renklendirilerek mutlak yıkımla sonuçlanacağının tespit raporuyla ortaya konduğunu belirterek davalıların 2018 tarihli sözleşmede yapımını üstlendikleri projelerin hiçbirisini yapmadığı,

2024 tarihli sözleşmede de yapmadığı projelerin teslimini tekrar üstlendiği gözetilerek davanın tüm talepleri ile birlikte kabulüne , davalıların mal kaçırma ihtimalleri bulunduğundan öncelikle ihtiyati haciz taleplerinin kabulü ile davalıların taşınır- taşınmaz mal varlığı üzerine teminatsız olarak ihtiyati haciz konulmasına, mahkeme aksi kanaatte ise teminatlı olarak ihtiyati haciz konulmasına, ...

İcra Dairesinin ...Esas sayılı takip dosyasında davalı tarafından yapılan itirazın şimdilik 3.000.000,00 TL alacak yönünden iptaline ve icra takibinin devamına, davalıların dava konusu alacağın %20 sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, itirazın iptali olmadığı takdirde dava dilekçesine ekli projelere ödenmesi gereken bedellerin bilirkişi marifetiyle tespit edilerek tespit edilen tutara 2 kat cezai şart eklenerek hakkın doğum tarihinden itibaren işleyecek ticari işlerde işleyen ticari temerrüt avans faizi üzerinden davalılardan tahsiline, ...

Sulh Hukuk Mahkemesinin ... Değişik İş sayılı dosyası kapsamında takdir edilen vekalet ücreti ve yapılan giderler ile harçlar toplamı olan 220.109,20 TL tutarındaki alacağın işbu dosyadaki yargılama giderlerine dahil edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde. Davacının talep sonucunun aydınlatılması gerektiğini, belirsiz alacak davasının şartlarının oluşmadığını, davacının davası aydınlatıldıktan sonra eksik harç ikmal edilmesi gerektiğini, ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ...

Değişik İş dosyasından yaptırılan tespitin hükme esas alınması mümkün olmadığını, davalılardan ... ...'ın tacir olmadığını, ticaret sicilinde kaydı olmadığı gibi defter tutma zorunluluğu da bulunmadığını, bu nedenle ... ... yönünden işbu dava ticari dava olmayıp mahkemenin görevli olmadığını, ... ... yönünden görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemeleri olduğunu, davanın tefrik edilerek ... ... yönünden görevsizlik nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, tarafların birbirini ibra ettiklerini, davalıların üstlendikleri edimlerini eksiksiz ifa ettiklerini,

davacı tarafın sebepsiz zenginleşme nedeniyle eser sözleşmesi uyarınca ödenen tutarın iadesini isteyemeyeceğini, davalıların protokol uyarınca edimlerini ifa ettiklerini, davacıların protokol uyarınca mimari projelerin kullanılmasına muvafakat verdiğini, yapı müteahhitliğinin batı binada olduğunu, batı binanın hisselerinin devredildiğini beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

.... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyasının 15/12/2025 tarihli tensip tutanağının 1 nolu ara kararı gereği davacının ... ... aleyhine açmış olduğu davanın Mahkemenin işbu dava dosyasının ayrılmasına, ayrılan davanın ... esas sırasına kaydına, yargılamanın bu esas üzerinden yürütülmesine karar verilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114. ve 115. maddeleri gereğince Mahkemenin görevsizliğine, davanın görev nedeniyle usulden reddine, görevli Mahkemenin ... Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun tespitine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 17.12.2025 tarihli görevsizlik kararının usule, kanuna ve hukuka aykırı olması nedeniyle kaldırılmasına, davalı ... ... bakımından da Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli bulunduğunun tespiti ile yargılamaya .... Asliye Ticaret Mahkemesi nezdindeki... E. Sayılı dosyasıyla devam edilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine dair yönetmeliğin 66. maddesinde ''(1) Bir davada ayırma kararı verilirse ayrılan dava veya davalar o mahkemenin esasına ayrıca kaydedilir ve eski kayıt ile yeni kayıt birbiriyle ilişkilendirilir. İlk kayıt o dosyada kalan kısma münhasır olur.

Ayrılan davanın dosyası ilk dosyada bu kısımlara ait yazıların tamamının onaylı suretleri konularak yeniden oluşturulur. Ayrılan davalar bakımından daha önce tek karar ve ilâm harcı alınmış ise her biri için ayrıca harç alınır; daha önce alınan harç ayrılmış davaları da kapsıyorsa yeniden harç alınmaz. Ayrılıp yeni esas numarası alan her dava için başvuru harcı alınır.

(2) Ayırma işlemleri için yapılan masraflar ile ayrılan dosyanın duruşma gününün tebliği için gerekli olan masraf ana dosyanın gider avansından karşılanır. Gerektiğinde gider avansı tamamlattırılır.'' denilmek suretiyle bir dava asıl dosyadan tefrik edildiğinde hangi işlemlerin yapılması gerektiği düzenlenmiştir.

Dosyanın yapılan incelemesinde davalı ... ... aleyhindeki davanın, .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyasından tefrik edilerek .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sırasına kaydedildiği, tefrik aşamasında başvurma harcı ve peşin harç yatırılmadığı anlaşılmıştır.

492 sayılı Harçlar Kanununun 32. maddesinin birinci cümlesinde “Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz. Ancak ilgilisi tarafından ödenmeyen harçları diğer taraf öderse işleme devam olunmakla beraber bu para muhakeme neticesinde ayrıca bir isteğe hacet kalmaksızın hükümde nazara alınır.” hükmüne yer verilmiştir.

Harçlar Kanununda, harç alınması veya tamamlanması yanların isteğine bırakılmamış; değinilen yönün mahkemece kendiliğinden (re'sen) gözetilmesi hükme bağlanmış ve yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemlerin yapılamayacağı vurgulanmıştır. Nitekim bu ilkeler, Hukuk Genel Kurulunun 12.10.2011 gün ve E. - 2011/3-629 K. 2011/613 ile 23.10.2013 gün ve E. - 2013/7-31 K. 2013/1481, 24.12.2013 gün ve 2013/21- 445 E. - 2013/1625 K. sayılı ilâmlarında da benimsenmiştir.

Mahkemece tefrik edilen dava dosyasında HMK'nın 120.maddesi gereğince başvuru harcı ile peşin harcın ikmalinden sonra yargılamaya devam edilerek hüküm kurulması gerekirken, harçlar ikmal edilmeden hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun esasa ilişkin hususları incelenmeksizin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1.a.4 bendi uyarınca kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.