Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/2275 K.2026/527

2-... 3-... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : ... VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN KONUSU

Tazminat (Ölüm ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

G.KARAR YAZIM TARİHİ : 06/03/2026

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan ... plakalı aracın 12/12/2023 tarihinde tek taraflı ve ölümlü trafik kazasına karıştığını, meydana gelen kazada sürücü ...'ın vefat ettiğini, müvekkillerinin murisinin de sigortalısı lehtarı olduğu dava dışı ...

Grup lojistik şirketi tarafından ferdi kaza sigortası yaptırıldığını ve beklenmedik şekilde gelen kazalar sonucu oluşan hasarların teminat altına alındığını, meydana gelen kazanın ferdi kaza sigortası kapsamında olduğunu, müvekkillerinin murisin desteğinden yoksun kalmaları nedeniyle kaza sigortası uyarınca tazminatının karşılanması amacıyla ...

İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını ancak sigorta şirketi tarafından borcun tamamına itiraz edildiğini, davalı ile arabulucuk görüşmelerinde de anlaşma sağlanamadığını ileri sürerek davalının icra dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline ve takibin aynen devamına, borçlunun %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Sigortaya başvuru şartı gelmeden dava açıldığını bu nedenle dava şartı yokluğundan red kararı verilmesi gerektiğini, müteveffanın nüfus kaydının bulunmadığını, davacılar ile murisin yakınlık durumunun ve destek ölçüsünün tespiti açısından sunulması gerektiğini, kazanın iş kazası olup olmadığının araştırılması gerektiğini, kaza anında müteveffanın emniyet kemesi takmadığının sabit olduğunu, müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, müvekkil şirketin sorumluluğunun poliçe teminat limitleri ile sınırlı olduğunu, davanın usulden ve esastan reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile. "İcra takibi başlatmakta ve dava açmakta doğmuş ve güncel bir menfaatin bulunabilmesi, talep edilen alacağın muaccel (istenebilir) olmasına bağlı olup vadesi gelmemiş bir alacağın borçludan icra takibi ya da dava yoluyla istenemeyeceği, TTK.m.

1427/2'ye göre “Sigorta tazminatı veya bedeli, rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve her hâlde 1446 ncı maddeye göre yapılacak ihbardan kırkbeş gün sonra muaccel olur. Can sigortaları için bu süre onbeş gündür. Sigortacıya yüklenemeyen bir kusurdan dolayı inceleme gecikmiş ise süre işlemez.” ve TIK.m.

1427/4'e göre “Borç muaccel olunca, sigortacı ihtara gerek kalmaksızın temerrüde düşer.” düzenlemesinin mevcut olduğu, dosyada davacıların riziko ile ilgili belgelerle birlikte davalı sigorta şirketine hangi tarihte başvurduğuna ilişkin bir belgenin mevcut olmadığı, 18/03/2025 tarihli beyan dilekçesi ile davalının icra takibi ile rizikodan haberdar olduğunu, sigortaya herhangi bir başvuruda bulunmadığının beyan edildiği,

bu haliyle vadesi gelmiş bir alacaktan bahsedilemeyeceği, vadesi gelmemiş bir alacağın borçludan istenemeyeceği, böyle bir halde takip başlatanın ya da dava açanın hukuki yararı bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılarak 6100 sayılı HMK’nın 114. maddesinin birinci fıkrasının h bendi uyarınca hukuki yarar yokluğundan usulden reddine" dair karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı istinaf başvuru dilekçesinde.

Yerel mahkemenin kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davalı sigorta şirketinin ... poliçe ile ferdi kaza sigortasını temin ettiği ...plakalı aracın 12.12.2023 tarihinde tek taraflı ve ölümlü trafik kazasına karıştığını, mezkur kaza sonucunda sürücü...'ın vefat ettiğini, işbu kaza neticesinde sürücü ...hastaneye kaldırıldığını ve kazadan 6 gün sonra 18.12.2023 tarihinde vefat ettiğini, murisin kaza neticesinde hastanede kalması ve akabinde gerçekleşen vefatıyla müvekkillerinin, tedavi masrafını üstlendiğini, murisin yokluğunda destekten yoksun kaldıklarını, madden ve manen ağır zarara uğradıklarını, dava dışı...

Grup Lojistik A.Ş. tarafından, davacının murisinin de sigortalısı-lehdarı olduğu ferdi kaza sigortası yaptırıldığını ve ani /beklenmedik bir şekilde gelen kazalar sonucu oluşan hasarların teminat altına alındığını, müteveffanın; ani ve harici bir hadisenin tesiri ile, kastı olmadan, iradesi dışında vefat ettiği için davacılara ödenmesi gereken tazminat ferdi kaza sigortasının kapsamı dahilinde olduğunu, sigorta şirketinin poliçe limitleri dahilinde sorumluluğunun bulunduğunu, vefat eden ...'ın desteğinden yoksun kalan davacıların ferdi kaza sigortası uyarınca tazminatının karşılanması amacıyla ...

İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı sayılı dosyasıyla takibe geçildiğini fakat borçlu-davalı sigorta şirketi tarafından borcun tamamına itiraz edildiğini, borçlu şirkete herhangi bir borcu olmadığını belirterek borca itiraz ettiğini, ancak davalı ile akdedilen ferdi kaza sigortası bir meblağ sigortası olup rizikonun gerçekleşmesi ile poliçede belli olan miktarın ödenmesi gerektiğini, yaptırılan can sigortası kapsamında inceleme yapılmasına gerek olmaksızın,

maktu olan sigorta tazminatını derhal ödemesi gerekmekte iken alacağın tahsilini geciktirme amacı ile borca itiraz ettiğini ileri sürerek öncelikle davalı ile akdedilen ferdi kaza sigortası bir meblağ sigortası olup, rizikonun gerçekleşmesi ile poliçede belli olan miktarın ödenmesinin gerektiğini, yaptırılan can sigortası kapsamında inceleme yapılmasına gerek olmaksızın, maktu olan sigorta tazminatını davalının derhal ödemesinin gerektiğini, Yerel Mahkeme tarafından, sigortaya başvuru yapılmadığından borcun muaccel hale gelmediğini ve bu sebeple davanın usulden reddine ilişkin verilen karar tamamen hukuka aykırı olduğunu,

davalı ile akdedilen ferdi kaza sigortasının bir meblağ sigortası olduğu ve rizikonun gerçekleşmesi ile poliçede belli olan miktarın ödenmesi gerektiğinin, sigortaya başvuru zorunluluğu bulunmadığının göz önünde tutulmasına, aksi kanaatin hasıl olması halinde Yargıtay kararı da dikkate alındığında davacı tarafça (icra takibi başlatılarak, arabuluculuğa başvurularak, ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

E. Sayılı dosyasından itirazın iptali davası ikame edilerek vb.) sigorta şirketinin rizikodan bilgi sahibi olması sağlandığından yerel mahkemenin işbu hukuka aykırı kararının kaldırılarak, can sigortasının maktu bir tazminat olduğu nazara alınarak başkaca bir araştırma yapılmasına gerek olmaksızın davanın kabulüne karar verilmesini talep zorunluluğunun hasıl olduğunu beyan ederek açıklanan nedenlerle, ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ve ...

Karar sayılı kararının kaldırılmasına, yapılacak yargılama neticesinde davanın kabulüne karar verilmesine, yargılama giderleriyle vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine dair karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;

Dava, 12/12/2023 tarihinde meydana gelen kazada; ferdi kaza sigortası ile sigortalı araç sürücüsünün vefatı nedeniyle sigorta şirketine karşı açılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın hukuki yarar dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesi üzerine karara karşı davacı tarafça istinaf yoluna başvurulmuştur.

TTK’nın 1427. maddesinin 2. fıkrası “Sigorta tazminatı veya bedeli, rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve her halde 1446. maddeye göre yapılacak ihbardan kırkbeş gün sonra muaccel olur. Can sigortaları için bu süre onbeş gündür. Sigortacıya yüklenemeyen bir kusurdan dolayı inceleme gecikmiş ise süre işlemez.” şeklindedir.

Kaza sigortası niteliği itibariyle meblağ (can) sigortalarından sayıldığı için sigortacının sigorta bedelini ödeme borcu TTK m. 1427/2’ye göre bu bildirimi aldıktan en fazla onbeş gün geçtikten sonra yasal olarak muaccel olacaktır. İşte sigorta bedelinin talebine ilişkin dava açma hakkı da bu muacceliyet tarihine göre belirlenecektir. (benzer şekilde Yargıtay 4. HD'nin 2021/9043 Esas, 2022/3840 Karar sayılı kararı)

Yapılan açıklamalar kapsamında; istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.