Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/2635 K.2025/2202

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: 02/01/2025 tarihinde ... il merkezinde bulunan ... mevkiinde davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nin ... numaralı poliçe ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasını temin ettiği, malikinin ... Mühendislik Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi, sürücüsünün ... olduğu... plakalı araç dönüş yaparken ...

Mahallesinde karşıdan karşıya geçmekte olan müvekkilinin murisi ...'ya çarptığını ve ölümlü trafik kazasına sebebiyet verdiğini, ...'da söz konusu sebebiyle beyin kanaması oluştuğunu ve hayati tehlikesi olduğu için ...

Devlet Hastanesinde 8 gün tedavi/yoğunbakımda kaldığını ancak 10/01/2025 tarihinde vefat ettiğini, 11/01/2025 tarihli ölü muayene ve otopsi tutanağında; müteveffa ...'nın trafik kazası nedeniyle kafa travması sonucu gelişen kafa tası kemik kırıkları ve beyin kanaması nedeniyle hastanede tedavi görmekte iken gelişen komplikasyonlar sonucu vefat ettiği belirtildiğini, müvekkilinin, murisin eşi olduğunu, kaza sonrasında merhum 8 gün hastanede kaldığını, hastane ve defin masraflarının müvekkilinin kendi cebinden karşıladığını, bu yaşında yaşadığı acının yanında bir de maddi külfet altına girdiğini,

somut olayda müteveffa ile 53 yıldır evli olan müvekkilinin maddi, manevi her türlü destekten yoksun kaldığını, müvekkili ...'nın herhangi bir işte çalışmadığını, geliri olmadığını, ... evlilik birliği boyunca müvekkiline parasal yardım sağlayarak destek olduğu gibi her türlü işlerinde de yardım ederek müvekkilinin hep yanında olduğunu, eşinin ölümüyle yapayalnız kalan müvekkilinin kazadan sonraki dönemde de rahmetli eşi ... olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmesi,

sosyal ve ekonomik durumlarının korunması gerektiğini, davalıların üzerine kayıtlı menkul, gayrımenkul ve 3. Kişilerdeki hak ve alacakları üzerine bu süreçte 3. kişilere devredilmesi ihtimal dahilinde olduğundan, alacağın güvence altına alınması amacıyla teminatsız olarak ihtiyati haciz ve kazaya sebebiyet verilen araca ihtiyati tedbir kararı verilmesine,

ileride fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00-TL Destekten Yoksun Kalma Tazminatı, 10,00-TL Cenaze ve Defin Giderleri, 10,00-TL Hastane ve Tedavi Giderleri için olmak üzere toplamda 30,00-TL maddi tazminatın davalılardan (davalı sigorta şirketi ZMSS taahhüt ettiği poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla) davalı ...ve davalı ...

Mühendislik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi için kaza tarihinden başlayarak tahsile kadar işleyecek yasal faizi ile, davalı sigorta şirketi için temerrüt tarihinden başlayarak tahsile kadar işleyecek ticari avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, tüm yargılama giderleri ile vekâlet ücretini davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile.

"Dava konusu talebin trafik kazasından kaynaklı destekten yoksun kalma tazminat talebine ilişkin olduğu; her ne kadar maddi zarara ilişkin davanın belirsiz alacak davası olarak açılması mümkün ve haksız eylemden kaynaklanan tazminat taleplerinde tazminat haksız eylem tarihinde muaccel olsa da, ihtiyati haciz şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği bakımından davacının dava dilekçesinde şimdilik istediği maddi tazminat miktarının esas alınması gerekir.

Davacının, iş bu davada şimdilik maddi tazminat olarak talep ettiği 30,00 TL’nin, paranın satın alma gücü, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları dikkate alındığında, her halükarda hayatın olağan akışı içerisinde neredeyse herkes tarafından, dolayısı ile davalılar tarafından da ödenecek meblağ dahilinde bulunduğu,

kaldı ki maddi tazminat bakımından ihtiyati haciz talebinin kabulüne ilişkin karar verilmesi halinde dahi talep edilen maddi tazminat miktarı ile sınırlı şekilde ihtiyati hacze karar verilmesi gerektiği anlaşılmakla somut olayda maddi tazminat talebi bakımından da ihtiyati haciz koşullarının oluşmadığı kanaatine varılmakla ihtiyati haciz talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

(Nitekim Kayseri BAM 3. Hukuk Dairesinin 2023/54 Esas 2023/304 Karar sayılı ve 16/02/2023 tarihli emsal ilamı da aynı yöndedir.) Davacı tarafından davalı adına kayıtlı taşınır ve taşınmaz malları üzerine ihtiyati tedbir konulmasının talep edildiği, 6100 sayılı HMK'nın 389/1. maddesine göre; ihtiyati tedbir talebinin ancak "uyuşmazlık konusu hakkında" istenip uygulanabileceği öngörülmüş olmakla, davalı üzerine kayıtlı mal varlığının davanın konusu olmadığı anlaşılmakla, ihtiyati tedbirin koşulları oluşmadığından ihtiyati tedbir talebinin de reddine" dair karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; dava dilekçesinde fazlaya dair haklarının saklı kalmak kaydıyla şimdilik 30,00 TL üzerinden belirsiz alacak davası açılmış olsa da esas talep edilen miktarın belirtilen bedelin çok daha üstünde olduğunu, Hukuk Muhakemeleri Kanunu 107.

Maddesinde "Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir." denilerek davacıya asgari bir miktar belirleyerek dava açma hakkı tanındığını, uyuşmazlık miktarının dilekçede gösterilen değer olmayıp dava edilmeyen ve çekişmeli olan alacağı da kapsadığı açıkken 30,00 TL üzerinden değerlendirilip davalılar tarafından ödenecek meblağ dahilinde kabul edilerek ihtiyati haciz talebinin reddedilmesinin hukuka aykırı olduğunu,

gelinen aşamada davalıların mal kaçırarak davacının alacağını zarara uğratma ihtimalinin olduğu düşünüldüğünde ihtiyati tedbir kararının reddedilmesinin ise hakkaniyete aykırı olduğunu, açıklanan nedenlerle; ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı 25/09/2025 tarihli ara kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasına ve s mahkemece ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;

Dava, ölümlü trafik kazası nedeniyle fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10,00-TLDestekten Yoksun Kalma Tazminatı, 10,00-TL Cenaze ve Defin Giderleri, 10,00-TL Hastane ve Tedavi Giderleri için olmak üzere toplamda 30,00-TL maddi tazminatın davalılardan (davalı sigorta şirketi ZMSS taahhüt ettiği poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla) davalı... ve davalı ...

Mühendislik Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi için kaza tarihinden başlayarak tahsile kadar işleyecek yasal faizi ile, davalı sigorta şirketi için temerrüt tarihinden başlayarak tahsile kadar işleyecek ticari avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, inceleme konusu talep ise davalıların üzerine kayıtlı menkul, gayrımenkul ve 3. Kişilerdeki hak ve alacakları üzerine bu süreçte 3. kişilere devredilmesi ihtimal dahilinde olduğundan, alacağın güvence altına alınması amacıyla teminatsız olarak ihtiyati haciz ve kazaya sebebiyet verilen araca ihtiyati tedbir kararı verilmesine ilişkindir.

Mahkemece; davacının ihtiyati tedbir talebinin araç uyuşmazlık konusu olmadığından, ihtiyati haciz talebinin ise miktar yönünden reddine karar verilmesi üzerine karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

HMK'nin 389. maddesinde aynen, "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. Birinci fıkra hükmü niteliğine uygun düştüğü ölçüde çekişmesiz yargı işlerinde de uygulanır." hükmü yer almaktadır.

Belirtilen hüküm gereğinc ihtiyati tedbir talep edilen araç uyuşmazlık konusu olmadığından ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesi yerinde görülmüştür.

İhtiyati haciz istemi yönünden ise; Somut olayda, meydana gelen trafik kazası nedeniyle maddi tazminat istenildiğine göre, 6098 Sayılı TBK un 117/2 inci maddesi uyarınca alacak haksız eylem tarihi itibariyle muaccel hale gelmiştir.

Ne var ki, harçlandırılmış dava değeri gözetildiğinde, davacı tarafından toplam 30 TL dava değeri gösterilmek suretiyle açılan davada, ancak bu miktar üzerinden ihtiyati haciz talep edebileceği nazara alınarak, herkesin cebinde/evinde/iş yerinde bulunabilecek miktara denk gelen bir miktar için ihtiyati haciz kararı verilmesinin hakkaniyete ve ölçülülük ilkelerine uygun olmayacağı nazara alındığında verilen ret kararında isabetsizlik bulunmamasına göre; ihtiyati haciz talep eden davacı vekilinin tüm istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden, istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b-1. maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.