Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/2851 K.2026/94

Av. ...

DAVANIN KONUSU

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

G.KARAR YAZIM TARİHİ : 15/01/2026

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı ... vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin murisi ...'ın ...Asliye Hukuk Mahkemesi'nin...

Esas ...Karar sayılı dosyası ile davalılar...ile ... aleyhine menfii tespit davası açtığını, ancak bu dava sonuçlanmadan 05/12/2010 tarihinde vefat ettiğini, bunun üzerine mahkemece mirasçılarına davetiye çıkarıldığını, bu davetiye üzerine mirasçılardan ...davayı takip etmiş ise de, içinde müvekkillerinin de olduğu diğer mirasçıların davayı takip etmediklerini, bu sebeple müvekkilleri yönünden davanın açılmamış sayılmasına karar verildiğini, davayı takip eden...açısından ise davanın kabulüne karar verildiğini, davalı ....'ın müvekkillerinin murisi ... aleyhine 40.000.000.000 Eski Türk Lirası bedelli bonoya dayanarak ....

İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyası ile takip başlattığını, bu takibi de murisin o dönemki rahatsızlığından ve hastanelerde olmasından yararlanarak kesinleştirildiğini, ancak murisin bu takibi öğrendiğinde kendisinin ...'a hiç bir borcu olmadığı halde ...'ın sahte senet tanzim ederek kendisini hileli olarak borçlandırdığını gördüğünü, bunun üzerine hem ... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne menfii tespit davası açtığını hem de ...

Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunduğunu, yapılan soruşturma sonucunda da ... aleyhine resmi belgede sahtecilik suçu nedeni ile ....

Asliye Ceza Mahkemesi'nin ..Esas sayılı dosyasıyla dava açıldığını, bu dosyada alınan bilirkişi raporuyla davaya konu senedin sahte olduğunun tespit edildiğini ve dava neticesinde de sanık ...'ın cezalandırılmasına karar verildiğini ve dosyanın Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiğini, muris ...'un davalı ...'a ve dolayısıyla ...'ın dosyayı temlik ettiği diğer davalı eşi Saniye Yakar'a herhangi bir borcu olmadığını, dolayısıyla müvekkillerinin de davalılara herhangi bir borcu bulunmadığını, bu hususun ...

Asliye Hukuk Mahkemesi'nin kararıyla da sabit olduğunu, ancak müvekkilleri davayı takip etmediği için bu hükümden yararlanamadığını belirterek, müvekkillerinin ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına konu edilen 15/05/2000 tanzim 04/06/2003 vade tarihli 40.000.000.000- Eski Türk Lirası bedelli senedin borçlusu olmadığının tespitine, % 20’dan az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, HMK.

209. maddesi uyarınca davaya konu senedin her hangi bir işleme konu edilmemesi için icra dosyası ve senet yönünden teminatlı veya teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı taraf, davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... esas sayılı doyası ile iş bu dosyanın tarafları aynı olup her iki dosyada da ... İcra Müdürlüğü'nün...esas sayılı takip nedeniyle borçlu olmadığının tespitinin talep edildiği, ilk davanın açıldığı ... esas sayılı dosyanın halen derdest olduğu, HMK'nın 114/ı maddesi gereğince bu durumun dava şartlarından olduğu, yine HMK'nın 115/1 maddesi uyarınca dava şartlarının mahkemece davanın her aşamasında resen araştırılacağı, tarafların da bu durumu her zaman ileri sürebileceği gerekçesiyle, 6100 sayılı HMK'nın 114/ı ve 115/2 maddeleri gereğince derdestlik bulunduğundan davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde; eksik inceleme neticesinde haklı davalarını 6100 sayılı HMK'nın 114/ı ve 115/2 maddeleri gereğince derdestlik bulunduğundan bahisle dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verildiğini, gerekçe olarak da ...

Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... esas sayılı doyası ile istinafa konu dosyanın taraflarının aynı olduğu her iki dosyada da...İcra Müdürlüğü'nün... esas sayılı takip nedeniyle borçlu olmadığının tespitinin talep edildiği, ilk davanın açıldığ...esas sayılı dosyanın halen derdest olduğu, HMK'nın114/ı maddesi gereğince bu durumun dava şartlarından olduğu, yine HMK'nın 115/1 maddesi uyarınca dava şartlarının mahkemece davanın her aşamasında resen araştırılacağı, tarafların da bu durumu her zaman ileri sürebileceği belirtilerek HMK'nın 115/2 maddesi gereğince dava şartı yokluğunun gösterildiğini, ancak gerekçedeki dava her ne kadar ...

Esas sayısı ile halen derdest olsa da müvekkili açısından davanın açılmamış sayılmasına dair karar verildiğini, yani müvekkili açısından dosyanın derdest olmasının bir anlam ifade etmediğini, daha doğrusu müvekkilinin halen davacısı olduğu davalısının ... ve ... olan herhangi bir derdest dosyası bulunmamakla birlikte müvekkili açısından eldeki davanın devam ettirilmesi gerektiğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;

Dava, miras bırakan ...'ın borçlu olarak yer aldığı .... İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı dosyasına konu edilen 15/05/2000 tanzim 04/06/2003 vade tarihli 40.000.000.000- Eski Türk Lirası bedelli senetten dolayı açılan menfi tespit talebine ilişkindir.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 640. maddesi uyarınca, mirasçılar arasında elbirliği mülkiyet hükümleri geçerli olup ortaklar arasında zorunlu dava arkadaşlığının bulunduğu, 4721 sayılı Kanun'un 702. maddesi gereğince tasarrufi işlemlerin ancak tüm mirasçıların oybirliği ile yapılması mümkün olup davanın da bir tasarrufi işlem olduğu, bu nedenle, miras yoluyla gelen hakka dayanılarak genel mahkemelerde üçüncü kişiler aleyhine açılacak davalarda, tüm mirasçıların birlikte dava açmaları veya diğer mirasçıların muvafakatlerini almaları ya da miras şirketine temsilci tayin ettirmeleri gerektiği kabul görmektedir.

TMK'nın 640. maddesi uyarınca terekeye temsilci atanması durumunda ise, davanın tereke temsilcisinin veya bu sıfatla vekil kıldığı avukatın huzuru ile sürdürülmesi gerektiği tartışmasızdır. Tereke temsilcisinin atanması ile mirasçıların terekeyi temsil ve davayı takip yetkisi ortadan kalkmaktadır. Başka bir söyleyişle, mirasçıların davayı takip yetkisi sona erer ve bununla bağlantılı olarak da hükmü temyiz hakkı miras şirketini temsilen tereke temsilcisine geçer.

Eldeki davada, ilk derece mahkemesi yargılaması sırasında, davacıların miras bırakanı ...'ın terekesine temsilci olarak ...'ın atandığı, ancak davayı takip yetkisinin artık ...'a ait olmasına rağmen miras temsilcisine tebligat yapılmadan yargılamaya devam edilerek karar verildiği, davayı takip eden vekilin de miras temsilcisi sıfatıyla kendisine verilen bir vekaletnameye haiz olmadığı görülmektedir. Geri çevirme kararımız üzerine vekilin miras temsilcisi ...'ın alzheimer hastası olduğunu bildirdiği, herhangi bir kısıtlama kararı bulunmasa da miras temsilcisinin hukuki ehliyeti hususunda şüpheye düşüldüğü anlaşılmaktadır. Ancak, istinaf incelemesi aşamasında bu kez miras temsilcisi ...'ın 28/12/2025 tarihinde vefat ettiği tespit edilmiştir.

Hal böyle olunca, ilk derece mahkemesince, eldeki davayı tüm mirasçılar birlikte açmadıklarından, TMK'nın 640. maddesi uyarınca diğer mirasçıların muvafakatlerini almaları ya da miras şirketine yeni bir temsilci tayin ettirmeleri için gerekli işlemler yapılarak, miras şirketine temsilci atanması halinde, bu temsilciye tebligat yapılarak yargılama devam edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, davacı ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle HMK'nın 353/1-a-4. maddesi uyarınca kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.