Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/37 K.2025/48

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen Değişik iş kararına yönelik ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

İhtiyati haciz talep eden vekili dilekçesinde özetle.

İhtiyati haciz isteyen vekili, kredi lehtarı ... arasında imzalanan Genel Nakdi ve Gayri Nakdi Kredi Sözleşmesi uyarınca adı geçen lehtara kredi kullandırıldığını, kredilerin ödenmemesi üzerine kredi borcunu gösterir hesap kat ihtarının kredi lehtarı ve müteselsil kefillere usulünce tebliğ olunmasına rağmen, kredi lehtarı ve müteselsil kefillerin tanınan sürede kredi borcunu ödemediklerinden ve haricen edinilen bilgiye göre mallarını gizleme ve kaçırmaya başladıklarının istihbar olunduğundan bahisle, muaccel olan alacaklarının rehinle temin edilmemiş olması nedeniyle,

fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 26/09/2024 tarihi itibariyle 5.660.269,65 TL nakdi 92.700,00 TL gayrinakdi olmak üzere toplam 5.752.969,65 TL olan müvekkili banka alacağının teminen borçluların menkul, gayrimenkul malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklar üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesi 10/10/2024 tarihli ara kararında; kredi lehtarı şirkete yapılan tebligatın bila tebliğ döndüğü, bu durumda sözleşmenin 28/a maddesi gereğince kredi lehtarı asıl borçlu şirketin mersiste kayıtlı olan ve kredi sözleşmesindeki ile aynı adresi olan mersis adresine yeniden tebligat çıkarılması ve tebligat mazbatası üzerine adresin mersis adresi olduğu ve tebligat kanunu 21. Maddesine göre tebliğin yapılması talebini içerir şerh düşülerek yeniden tebligat çıkartılması ve sözleşmenin 28/a maddesinde hüküm altına alınan tebliğ koşulunun yerine getirilmesi gerekirken,

bu koşulun yerine getirilmeyip kredi lehtarı ve asıl borçlu muhatap yönünden usulünce tebligat yapılması koşulunun sağlanmadığı, bu haliyle, 6098 sayılı TBK'nın 586/2.

Maddesinde hüküm altına alınan "borçlunun ifada gecikmesi ve ihtarın sonuçsuz kalması" koşulunun gerçekleşmediği, bu durumda, hem kredi lehtarı asıl borçlu, hem de müteselsil kefiller yönünden ihtiyati haciz talebinin kabulü için İİK'nın 257 ve devamı maddelerinde aranan yaklaşık ispat koşulunun mevcut olmadığı gerekçesiyle, ihtiyati haciz isteminin reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle. Müvekkili bankanın ... Şubesi ile ... arasında 15.12.2023 tarihli 5.000.000.00-TL bedelli Genel Kredi Sözleşmesi imzalandığını ve kredi kullandırıldığını, bu sözleşmenin davalı ... tarafından müşterek borçlu/müteselsil kefil olarak imzalandığını, kredi borcunun zamanında ödenmemesi nedeniyle borçlu ve kefiller aleyhine ... Noterliğinin ...Tarih ve ...

Yevmiye nolu Muacceliyet İhtarı ve Hesap Özeti tebliğ edildiğini, ihtarnamenin keşide edilmesine rağmen ödeme yapılmaması üzerine alacaklarının muaccel hale geldiğini, ilk derece mahkemesi borçlu şirkete tebligatın yapılmadığından bahisle ihtiyati haciz taleplerini reddedildiğini, oysaki İİK md. 68 hükmü açık olup, hesap özeti krediyi kullanan tarafın kredi sözleşmesinde belirttiği adresine gönderildiği ve ihtarnamenin kanunen tebliğ edilmiş sayıldığını, İlk derece mahkemesi kredi sözleşmesindeki maddeyi ileri sürerek ihtarnamenin tebliğ edilmiş sayılamayacağına kanaat getirdiğini, hiçbir sözleşmenin kanundan üstün olmayacağını,

kaldı ki hiçbir sözleşmenin ile kanun değiştirilemeyeceğini, kanun maddesinin apaçık ortada iken ilk derece mahkemesinin verdiği kararın hukuka aykırı olduğunu, borçluların mal kaçırma hazırlığı içinde olduğu istihbar edildiği için ihtiyati haciz talep edildiğini, fakat ilk derece mahkemesi hukuka aykırı şekilde taleplerini reddettiğinden borçlu davalılar hakkında ...

İcra Müdürlüğü ...E. sayılı dosyası üzerinden takibe geçildiğini, borçluların borcu ödememişken ödediklerine dair bir dekont sunmamışken işbu takibe itiraz ettiklerini, borçlular kötüniyetli ve mal kaçırma hazırlığı içinde olduklarını, İlk derece mahkemesinin hukuka aykırı kararı nedeniyle borçluların kanunu kötü yönde kullandığını, müvekkilinin alacağına kavuşamadığını, borçluların mallarına haciz konulamadığını, bu nedenlerle ... Mahkemesinin ... tarih ve ... D. İş -...

K. sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasını ve yeniden yargılama yapılarak ihtiyati haciz taleplerinin kabulüne karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;

Talep, genel kredi sözleşmesi kapsamında kredi lehdarına kullandırılan kredilere ilişkin alacağın tahsilini teminen kredi lehdarı ve kefil aleyhine ihtiyati haciz kararı verilmesi istemine ilişkin olup, mahkemece yukarıda açıklanan gerekçelerle talebin reddine karar verilmiş, bu red kararına karşı talepte bulunan vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İİK'nun 257/1 fıkrası uyarınca; rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.

İİK'nun 258 maddesi uyarınca; ihtiyati haciz talep eden alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur. Burada aranan ölçü yaklaşık ispat ölçüdür.

İİK'nun 68/b maddesinin birinci fıkrası uyarınca; borçlu cari hesap veya kısa, orta, uzun vadeli kredi şeklinde işleyen kredilerde krediyi kullandıran taraf, krediyi kullanan tarafın kredi sözleşmesinde belirttiği adresine, borçlu cari hesap sözleşmesinde belirtilen dönemleri veya kısa, orta, uzun vadeli kredi sözleşmelerinde yazılı faiz tahakkuk dönemlerini takip eden onbeş gün içinde bir hesap özetini noter aracılığı ile göndermek zorundadır. Sözleşmede gösterilen adresin değiştirilmesi, yurt içinde bir adresin noter aracılığıyla krediyi kullandıran tarafa bildirilmesi hâlinde sonuç doğurur; yeni adresin bu şekilde bildirilmemesi hâlinde hesap özetinin eski adrese ulaştığı tarih tebliğ tarihi sayılır.

Somut olayda, davacı banka ile asıl borçlu şirket arasında imzalanmış bulunan nakdi ve gayri nakdi kredi sözleşmesini aleyhine ihtiyati haciz istenenlerden ... de müteselsil kefil olarak imzalamış ve işbu sözleşme çerçevesinde tahakkuk eden alacak tutarları için asıl borçlu ve müteselsil kefile hesap kat ihtarı gönderilmiştir. Hesabın kat edilmesi, kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağın muacceliyeti için yeterlidir, ayrıca ihtarın tebliği şartı aranmaz. Asıl borçluya gönderilen ihtar, borçlunun temerrüdünün yanı sıra, 6098 sayılı TBK’nın 586. maddesinde öngörülen müteselsil kefilin takibi koşullarının da gerçekleşmesi bakımından gerekli bir unsurdur.

TBK'nun 586/2 fıkrası uyarınca; kefil, müteselsil kefil sıfatıyla veya bu anlama gelen herhangi bir ifadeyle yükümlülük altına girmeyi kabul etmişse alacaklı, borçluyu takip etmeden veya taşınmaz rehnini paraya çevirmeden kefili takip edebilir. Ancak, bunun için borçlunun, ifada gecikmesi ve ihtarın sonuçsuz kalması veya açıkça ödeme güçsüzlüğü içinde olması gerekir.

Dosyaya mübrez deliller, genel kredi sözleşmesi, kefalet sözleşmesi, kat ihtarı ve tebliğ şerhi içeriklerinden;

"Sözleşmenin 28/a Maddesinde; sözleşmede belirtilen adrese tebligat yapılamaması halinde, adres kayıt sisteminde/ticaret/esnaf sicilinde kayıtlı olan adrese Tebligat Kanunu'nun 21. Maddesine göre yapılacak tebligatın geçerli olacağı kararlaştırılmış ise de, kredi lehtarı borçlunun sözleşmede yazılı olan adresine çıkartılan tebligatın "Muhatap adresi dağıtım saatleri içerisinde kapalı olup, muhatabın adresi olup olmadığı tespit edilemedi. Komşularına uluşılamadı.

Komşudan beyan alınamadı.

Evrak muhtar tastikiyle iade" şeklinde belirtme yapılmak suretiyle bila tebliğ döndüğü, bu durumda sözleşmenin 28/a maddesi gereğince kredi lehtarı asıl borçlu şirketin mersiste kayıtlı olan ve kredi sözleşmesindeki ile aynı adresi olan mersis adresine yeniden tebligat çıkarılması ve tebligat mazbatası üzerine adresin mersis adresi olduğu ve tebligat kanunu 21. Maddesine göre tebliğin yapılması talebini içerir şerh düşülerek yeniden tebligat çıkartılması ve sözleşmenin 28/a maddesinde hüküm altına alınan tebliğ koşulunun yerine getirilmesi gerekirken,

bu koşulun yerine getirilmeyip kredi lehtarı ve asıl borçlu muhatap yönünden usulünce tebligat yapılması koşulunun sağlanmadığı görülmüştür. "gerekçesiyle talebin reddi karar verilmiş ise de;

Muacceliyet için hesabın kat edilmesinin yeterli olup, ayrıca ihtarın tebliği şartı aranmayacağından asıl borçlu yönünden ihtiyati haczin yasal koşullarının yukarıdaki açıklamalar ışığında oluştuğu anlaşılmaktadır. Nitekim asıl borçluya gönderilen ihtar, borçlunun temerrüdünün yanı sıra, 6098 sayılı TBK’nın 586'ncı maddesinde öngörülen müteselsil kefilin takibi koşullarının gerçekleşmesi bakımından da gerekli bir unsurdur.

Bu itibarla, yukarıda da açıklandığı üzere, kat ihtarının alacağı muaccel hale getirdiği ve ayrıca ihtarın tebliğinin gerekmediği, TBK'nın 586. maddesine göre de borçluya gönderilen kat ihtarnamesinin sonuçsuz kalması halinde müteselsil kefiller hakkında da ihtiyati haciz talep edilebileceği , somut olayda asıl borçluya kat ihtarnamesinin usulüne uygun tebliğ edilmemesi nedeniyle sadece müteselsil kefil olan ... yönünden talebin reddi gerektiği,

asıl borçlu yönünden ise ihtiyati haciz kararı verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm tesisinin isabetsiz olduğu anlaşıldığından ihtiyati haciz talep eden banka vekilinin istinaf başvurusunun bu yönden kabulü ile hükmün HMK'nın 353/1-b.2. maddesi gereğince düzeltilerek aşağıdaki şekilde yeniden karar verilmek üzere kaldırılmasına dair hüküm kurulmuştur.