Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/41 K.2025/178

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı firma ile karşı taraf firma arasında satıma dayalı ticari ilişki bulunduğunu, anılı ticari ilişki doğrultusunda müvekkilince karşı tarafa ahşap palet ve sair ürün satışları yapıldığını, davacı firma tarafından düzenlenen faturaların e-fatura sistemi üzerinden karşı taraf firmaya tebliğ edildiğini davalı tarafça yasal süresi içerisinde itiraz edilmediği gibi faturaların kabul edilerek ticari defterlere ve maliye kayıtlarına da işlendiğini, davalı tarafça fatura içeriği ve bedeli kabul edilmesine rağmen fatura bedellerinin ödenmediğini,

davacının davalı tarafından kabul edilen faturalara ilişkin bedellerin ödememesi sebebiyle ... İcra Müdürlüğü'nün .. Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmışsa da davalı tarafın davacıyı enflasyon zararına uğratmak saiki ile haksız ve ve mesnetsiz olarak anılı takibe itiraz ettiğini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile ticari faiz talepli ..

İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyasına vaki itirazın asıl alacak 57.259,14 TL lik kısmının iptaline ve takibin devamına, davalı-borçlunun itirazında haksız olduğundan İİK 67/2 maddesi uyarınca hükmolunan meblağın enflasyon oranı ile paranın değer kaybı da değerlendirilerek %40 dan aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve yetki itirazlarının bulunduğunu, taraflarınca hatalı olarak düzenlenen faturalara karşı iade faturası düzenlendiğini, faturayı kabul etmeyerek taraflarınca keşide edilen iade faturası üzerine davacı tarafından iade faturasının kabul edilmediğine dair ihtarname gönderildiğini, davacı ile davalı şirket arasında kurulan anlaşmaya göre fatura bedellerinin net ücret üzerinden ödeneceğinin son derece açık bir şekilde belirtildiğini,

anlaşmanın aksine sonradan net ücret değil de brüt ücret üzerinden hatalı hesaplama yapıp davalı şirkete bu içerikte hatalı fatura düzenlenmesinin kabul edilmeyeceğini, kabul anlamına gelmemek üzere faturanın tek başına alacağın varlığını kanıtlamayacağı hususunda Yargıtay kararları bulunduğunu, icra inkar tazminatının koşullarının oluşmadığını, davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; taraflar arasında ahşap palet ve sair ürün satışına dair satım sözleşmesine dayalı ticari ilişki bulunduğu; davacının davalıya ürün satışı karşılığında 06/02/2023-10/04/2023 tarihleri arasında faturalar kestiği ve tebliğ ettiği, davalının ise davacı tarafından kesilen faturalara yasal süre içeresinde bir itirazının bulunmadığı;

fakat davalı tarafın davacıya 04/05/2023 tarihli iade faturası kestiği, davacının ise 15/05/2023 tarihli ihtarı ile davalıya söz konusu iade faturasını kabul etmediğini, faturaya konu ürünlerin kendisine iade edilmediğini, edilse de geri almayacağını bildirerek iade faturasını davalıya iade ettiği;

esasen taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davalı tarafın davacıdan sipariş ettiği keresteler için belirlenen fiyatın ürünün net hali için mi yoksa brüt hali için mi belirlendiği yani ürünün ölçüsünün net ölçü olarak belirlenip fiyatın buna göre belirlenip belirlenmeyeceği hususu olup, taraflarca sunulan yazışma suretleri, dava dosyasındaki tüm kayıtlar birlikte değerlendirildiğinde davacının sipariş aşamasında davalıya ürün fiyatının net ölçü üzerinden belirlendiğini belirterek bildirdiği,

davalının ise siparişe bu hususu bilerek onay verdiği anlaşılmakla taraflar arasındaki satım sözleşmesinin ürünlerin net ölçüsü baz alınarak yapıldığı ve tarafların ticari defter ve kayıtları davalının kesmiş olduğu iade faturası dışında birbiri ile uyuştuğundan ve iade faturasının da taraflar arasındaki sözleşmeye aykırı olarak düzenlendiği kanaatine varıldığı gerekçesiyle davacının davasının icra takibine konu asıl alacaklar yönünden kabulüne ve TBK'nın 117. maddesi uyarınca “Muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer.

Borcun ifa edileceği gün, birlikte belirlenmiş veya sözleşmede saklı tutulan bir hakka dayanarak taraflardan biri usulüne uygun bir bildirimde bulunmak suretiyle belirlenmişse, bu günün geçmesiyle.....borçlu temerrüde düşmüş olur" şeklinde düzenleme mevcut olmakla somut uyuşmazlıkta takipten önce ihtar gönderilerek davalının temerrüde düşürüldüğünün kanıtlanmadığından, davalının icra takip tarihi itibariyle temerrüde düştüğü anlaşılmakla işlemiş faizler yönünden ise talebin reddine, icra inkar tazminatı talebinin kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; davacı ile davalı şirket arasında kurulan anlaşmaya göre fatura bedellerinin net ücret üzerinden ödeneceğinin son derece açık bir şekilde belirtildiğini, Yerel Mahkeme tarafından yapılan incelemede de bu hususun açıklığa kavuşturulduğunu, ancak Yerel Mahkeme tarafından hukuka ve hakkaniyete aykırı olacak şekilde iade faturasının taraflar arasındaki sözleşmeye aykırı olacak şekilde düzenlendiği kanaatine varıldığının ifade edildiğini, bu kanaate ne şekilde varıldığına ilişkin gerekçeli kararda herhangi bir açıklama bulunmadığını,

davalı şirket ve davacı arasındaki mail yazışmaları ve sipariş usulü ile sürdürüldüğünü ticari ilişki kapsamında davacının anlaşılan usulde fatura kesmediğinin tespiti sonrasında ilgili faturaya taraflarınca itiraz edildiği ve TTK m.21 uyarınca da faturaya itiraz imkanı bulunduğu açık iken Yerel Mahkeme tarafından ilgili kanaatin ne şekilde oluşturulduğunun taraflarınca anlaşılamadığını, yapılan anlaşma gereğince net ölçüler üzerinden fatura kesilmesi gerekirken brüt ölçüler üzerinden fatura kesilmesi sebebi ile müvekkili şirkete teslim edilmemiş malların iadesinin de mümkün olmayacağını,

açıklamak gerekirse brüt hali 2 birim olan ürünün net hali 1 birim iken 1 birim üzerinden fatura kesilmesi konusunda anlaşılmasına karşın davacı tarafça 2 birim üzerinden fatura kesildiğini, müvekkili şirket tarafından bu hususun tespiti ile birlikte iade faturası düzenlendiğini, müvekkili şirkete teslim edilen mal 1 birim olduğundan bu konuda iade faturasına konu iade edilebilecek bir mal bulunmadığını, işbu sebeple bilirkişi raporunda iade faturasını düzenleyen müvekkili şirketin belirtilen ürünleri geri gönderdiği hususunun ispat külfeti altında olduğu tespitinin hatalı olduğunu,

faturanın tek başına alacağın varlığını kanıtlayamayacağını, Yerel Mahkeme tarafından alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatına hükmedildiğini, (aleyhe bir kabul anlamına gelmemek kaydıyla) huzurdaki dosya kapsamında belirlenen alacağın haklılığı yapılan yargılama sonucunda belirlenebilir nitelikte olduğunu, dolayısıyla İİK 67/2’de belirtilen koşullar oluşmadığından, davacı tarafın haksız icra inkar tazminatı talebinin de reddinin gerektiğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde; İstinaf başvurusuna konu uyuşmazlık, satış sözleşmesinden kaynaklı alacağın tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali talebine ilişkindir.

Dosyadaki belgelere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesine, kararın dayandığı delillerle gerektirici nedenlere, taraflar arasındaki satış sözleşmesinin ihtilafsız olmasına, teslim edilen ürün faturalarına süresinde itiraz edildiğinin ortaya konulamamasına, faturaların anlaşmaya aykırı düzenlendiği gerekçesiyle iade faturası oluşturulmuş ise de, iade faturasının mal iadesi şeklinde düzenlenmesine, ancak iade edilen bir malın bulunmamasına, alacak likit olduğundan icra inkar tazminatına hükmedilmesinin yerinde olmasına göre, ilk derece mahkemesi karar ve gerekçesinin usul ve yasaya uygun olduğu,

kanunun olaya uygulanmasında hata edilmediği, ihtilafın doğru tanımlandığı anlaşmakla; davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.