Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/518 K.2025/402

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen ara kararına yönelik davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili ihtiyati tedbir/haciz talepli dava dilekçesinde özetle; Davalının borcun ödenmesi için taraflarınca .... İcra Müd..... Esas sayılı dosya üzerinden faturaya bağlı icra takibi başlatıldığını, takibe davalı yanca kötü niyetli olarak itiraz edilmiş ve takip durdurulduğnu, Mahkememizin .... D.İş dosyası ile ''İhtiyati Haciz Kararı'' verildiğini fakat süresince teminat yatırılamadığından haczin icrası aşamasına geçilemediğini, beyan eder, iş bu dava konusu edilen alacak ''Deniz Alacağı'' olduğundan ivedilikle tensiple birlikte talep gibi 10.000 Özel Çekme Hakkı (yaklaşık 447.111 TL) tutarındaki teminatı da göstermeye hazır olduklarını, davalı taraf için ihtiyati hacizle karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İlk derece mahkemesi 11/02/2025 tarihli ara kararında; , davacı vekilince ihtiyati haciz talep edilmiş ise de davanın konusu eser sözleşmesi olup, işin yapılıp yapılmadığı ve muaccel bir alacağın varlığı yargılamayı gerektirdiği ve CBS ifade tutanaklarının farklı yönlerde olduğu dikkate alınarak vadesi geçmiş muaccel bir alacağın varlığı ve bunu gösteren “yaklaşık ispat” yükümlülüğünün ihtiyati haciz talep eden tarafından yerine getirilmediği anlaşılmakla, İİK.257. maddede belirtilen yasal koşullar somut olayda gerçekleşmediğinden yasal koşulları oluşmayan ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; aynı mahkemenin aynı alacakla ilgili verdiği ihtiyati haciz kararı da bulunmasına rağmen asıl ve neden tanzim edildiğini bilemedikleri eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile verilen ''RED'' kararının müvekkili aleyhine mağduriyet yarattığını ve mahkemenin tarafsızlık, adil yargılama, hukuki istikrar ve eşitlik ilkesine gölge düşürdüğünü, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için ispat gerekmeyeceğini, yaklaşık ispat için delil sunulması yeterli olup, alacaklının ilişkisinin varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin olarak ispat etmesinin aranmadığını, davalı hakkında davaya konu,

davacı müvekkilinin zarara uğramasına neden oldukları yolunda İİK.

258. maddede öngörülen yaklaşık ispatın sağlandığını, İİK 257. maddede öngörülen ihtiyati haciz şartlarının oluştuğu gözetilmeden, dilekçe ekindeki kayıtlar ve dayanakları doğru tetkik edilmeden ve dahası davalı şirketin ortağı ve temsilcisinin yabancı uyruklu olması gibi alacağın tahsil kabiliyetinin ortadan kalkma riski dikkate alınmadan ''kopyala yapıştır '' bir karar ile mağduriyet yaratılması yasanın düzenleme amacına aykırı olduğunu, ihtiyati hacze ilişkin olarak genel kanun olan İ.İ.K 257 ve 258 maddeleri şartlarının vakamızda ki mevcudiyeti bir yana,

davalı şirket yetkilisi hakkındaki soruşturma dosyası ile faturaya dayalı bir ''DENİZ ALACAĞI'' ile belge niteliğindeki ikrar içeren whatsapp kayıtları alacağı sadece yaklaşık olarak değil, tam olarak ispat eden deliller olduğunu, deniz alacakları için özel bir düzenlemenin mevcut olduğunu, Gemilere ilişkin, TTK’da öngörülen tek geçici hukuki himaye ihtiyati hacizdir.

Gemilerin ihtiyati haczi ise yalnızca TTK m. 1352’de sınırlı olarak sayılan ve “deniz alacağı” olarak nitelendirilen alacaklar için mümkün olduğunu, davalı yanın yargılama sırasında gemiyi elden çıkarması veya yurt dışına kaçırması halinde alacaklarının tahsilinin kabiliyeti kaybolacağını, bu nedenle ilk derece mahkemesinin ihtiyati haciz kararı verilmesi talebinin reddi kararının kaldırılarak talep gibi ihtiyati haciz kararı verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

Davanın itirazın iptali davası, inceleme konusu talebin ise ihtiyati haciz/tedbir istemine ilişkindir.

HMK’nın 355.maddesi uyarınca inceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilmiş ayrıca; HMK'nın 357. maddesindeki "İlk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz" kuralı nazara alınmıştır.

Davacı vekili dava dilekçesi ile ihtiyati haciz/tedbir isteminde bulunmuş, mahkemece ihtiyati tedbir isteminin reddine dair karar verilmiştir. Karara karşı davacı tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

Davanın açılması ya da mahkemeden geçici hukukî koruma talep edilmesi, harca tabi usuli bir işlemdir. 492 sayılı Harçlar Kanunu hükümlerine göre: Yargı işlemlerinden bu kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanları, yargı harçlarına tabidir (m. 2). Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispî esas üzerinden, işlemin nev'i ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır (m. 15). Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz (m. 32). 6100 sayılı HMK m. 120/1 hükmüne göre de davacı, yargılama harçlarını mahkeme veznesine yatırmak zorundadır.

Harcın kimden alınacağı konusu, Harçlar Kanunu'nun “Mükellef” başlığını taşıyan 11. maddesinde düzenlenmiş; bu madde ile genel olarak yargı harçlarının, davayı açan veya harca konu olan işlemin yapılmasını isteyen kişilerce ödenmesi yükümlülüğü getirilmiştir.

6100 sayılı HMK m. 389 vd. hükümleri ile 2004 sayılı İİK m. 257 vd. hükümleri uyarınca, esas hakkındaki hükme kadar taraflar açısından davanın uzamasından kaynaklanan sakıncaları gidermeyi ve geçici hukuki koruma sağlamayı amaçlayan ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz talepleri, Harçlar Kanunu’na bağlı (1) sayılı Tarife uyarınca başvurma harcına tabidir. Nitekim Harçlar Kanunu'na bağlı (1) sayılı Tarife hükümlerin "Yargı Harçları" kısmının A-III-2-d maddesinde "Tespiti delil, ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir kararlarında" maktu harç alınacağı düzenlenmiştir.

492 sayılı Harçlar Kanunu, harcın alınmasını veya tamamlanmasını tarafların isteklerine bırakmayıp, anılan hususun mahkemece kendiliğinden gözetileceğini düzenlediğine ve emredici nitelikteki 32. maddesinde yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemlerin yapılamayacağı belirtildiğine göre, başvurma harcı ilgilisince ödenmedikçe ihtiyati haciz/tedbir talebinin incelenmesi olanağından söz edilemez.

Buna göre mahkemece yapılacak iş; ihtiyati haciz/tedbir talep edene başvuru harcını tamamlaması için usulünce ihtarat yapılarak süre verilmesi, bu sürede harç tamamlanırsa ihtiyati haciz/tedbir talebinin esasının incelenmesi olmalıdır.

Bu açıklamalara göre, davanın açılması sırasında veya dava sırasında, Harçlar Kanunu’na bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olan başvuru harcı yatırılmadan ihtiyati haciz/tedbir talep edilmesi halinde, ihtiyati haciz/tedbir talep edene başvuru harcını tamamlaması için usulünce ihtarat yapılarak kesin süre verilmesi, bu sürede harç tamamlanırsa ihtiyati haciz/tedbir talebinin esasının incelenmesi gerekir (Bkz.

Yargıtay 3. HD'nin 16/06/2022 tarihli ve 2022/1582 E., 2022/5882 K. sayılı uyuşmazlığın giderilmesi kararı).

Somut olayda, dosya içeriğinde ihtiyati haciz talebi için başvuru harcının alındığına dair bir belgeye rastlanılmadığından, davacı vekiline ihtiyati haciz harcını yatırması için uygun bir kesin süre verilmesi, kesin süreye uymamanın neticelerinin açıkça ihtar olunması, verilen kesin süre içinde harcın yatırılması halinde bundan sonra ihtiyati haciz talebinin esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, ihtiyati haciz harcı alınmadan talebin esası hakkında karar verilmesi doğru olmamıştır.

Yukarıda belirtilen sebeplerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın m. 353(1)-a-4 ve m. 355 hükümleri uyarınca esasa ilişkin istinaf sebepleri incelenmeksizin kamu düzeni ilkesi uyarınca re'sen gözetilen sebeplerle kabulü ile, yukarıda belirtildiği şekilde işlem yapılması için ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.