Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/68 K.2025/53

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin üyesi olduğu ... Kooperatifi ile karşı taraf olan müteahhitin 27/06/2012 tarihinde ...Noterliği'nde ... yevmiye numarası ile kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını, yüklenici olan davalı karşı tarafın müvekkilinin üyesi olduğu ...

Kooperatifine ait ...nolu parsellerde 95er metre karelik iki daireli üçer katlı 7 bloktan oluşan bahçe duvarları çevrili peyzajı bitmiş yüzme havuzlu olarak 56 daire yapmayı yüklendiğini, ana sözleşmede yer alan 2 arsanın birleştirme (tevhit) işleminin gerçekleşemeyeceği anlaşılınca tarafların 20/10/2020 tarihinde ...Noterliği'nde imzalanan ... tarihli ... yevmiye numaralı ana sözleşmenin revize edilmesine ilişkin ek ...Noterliği'nin ... tarih ...yevmiye numaralı sözleşmeyi tanzim ettiklerini,

bu sözleşme ile yüklenicinin diğer arsaların arsa sahibinde kalarak sadece ... parsel sayılı arsaya 6 blok 48 daire yapmayı ve 12 daire arsa sahibine 36 daire yükleniciye ait olacak şekilde 30.12.2021 tarihine kadar inşaatı bitirerek arsa sahiplerine teslim etmeyi yüklendiğini, karşı tarafın ana sözleşmenin revize edilmesine ilişkin ek ...Noterliği'nin ... tarih ... yevmiye numaralı sözleşmesinde en geç 30/12/2021 tarihine kadar daireleri ( Ana Sözleşmenin teknik şartnamesinde belirtilen şekilde oturmaya hazır vaziyette havuz ve peyzaj düzenlemelerini de tamamlayarak) teslim etmeyi taahhüt ettiğini,

ancak bu süre dolmasına rağmen taahhüt edilen bağımsız bölümlerin sözleşmede belirtildiği şekilde müvekkilinin üyesi olduğu ... Kooperatifine teslim edilmediğini, müvekkilinin üyesi olduğu ...

Kooperatifinin davalıdan Mevcut ...Noterliği'nin ... tarih ... yevmiye numaralı Ana sözleşme ve ...Noterliği'nin ... tarih ... yevmiye numaralı ek sözleşme tamamı kapsamına göre; davalı tarafın eksik kalan işler bedelinin, ayıplı (kusurlu) işler sebebiyle uğranılan zararın , kira ve gecikme tazminatı bedeli alacağı bulunduğunu, müvekkilinin üyesi olduğu ...Kooperatifi tarafından arsa sahibine düşen dairelerden E blok 1 Nolu bağımsız bölümün ...

Tapu Müdürlüğü'nün ...tarih ... yevmiye nolu ferdileşme işlemi ile müvekkili adına tescilinin yapıldığını, davalı tarafça sözleşmeye konu dairelerin iskan ruhsatının 13/06/2024 tarihinde alındığını, alacağın temliki sözleşmesi ile arsa sahibi olan müvekkilininde üyesi olduğu ...

Kooperatifi tarafından müteahhit ... ile yapmış olduğu ....Noterliği'nin ... tarih ...yevmiye numaralı kat karşılığı inşaat sözleşmesi ve ana sözleşmenin revize edilmesine ilişkin ....Noterliği'nin ... tarih ... yevmiye numaralı ek sözleşmesine konu tüm doğmuş ve doğacak alacak ve haklarının 1/12’sinin müvekkiline temlik edildiğini, arsa sahibi olan müvekkilininde üyesi olduğu ...Kooperatifi'nin 12 üyesi bulunmakta olup kat karşılığı sözleşmeye istinaden tüm doğmuş ve doğacak alacak ve haklarının tamamın ferdileşme listesi ile tapu tescili yapılan üyelere 12 eşit pay olarak devredildiğini,

davalı tarafın kooperatif olup müteaahhite düşen bağımsız bölümlerin kendi üyelerine devrinin yapıldığını, devirler sonrasında kooperatifte kalan 3 adet bağımsız bölümden 2 tanesinin davalı tarafça borcunu ödememek için mal kaçırmak amacıyla acele şekilde satılmış olup kalan 1 adet bağımsız bölümün ise ekteki sahibinden ilanında görüleceği üzere satılık edildiğini, müvekkilinin alacağını güvence altına almak için davalı borçlu adına kayıtlı tek malvarlığı olan ... nolu bağımsız bölümün ihtiyaten haczine karar verilmesini,

Bilirkişice belirlenecek olan bedele göre sonradan arttırılmak üzere Şimdilik 1000 tl Eksik ve kusurlu (ayıplı) işler bedeliyle (belirsiz alacak davası) , 1000 tl kira ve gecikme tazminatı alacağı toplam 2000.TL alacağın davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Uyuşmazlığın kat karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklandığı, taraflar arasında kooperatif üyelik ilişkisi de bulunmadığından Kooperatifler kanununun uygulanması ile çözülecek bir ihtilafın da bulunmaması nedeniyle uyuşmazlığın, genel hükümler çerçevesinde Asliye Hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği ve dava konusu taşınmazların ...ilçesinde bulunduğu ve usul ekonomisi gerekçesiyle Mahkemenin görevsizliği ve davaya bakmakla görevli Mahkemenin ... Asliye Hukuk Mahkemesi olması sebebiyle 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c maddesi delaletiyle 6100 sayılı HMK'nın 115/2 maddesi gereğince davanın dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine dair karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde. Verilen kararın kaldırılması gerektiğini, ... Kooperatifi ile müteahhit ... arasında kat karşılığı inşaat sözleşmesi ve ana sözleşmenin revize edilmesine ilişkin ek sözleşme yapıldığını, davacının ... Kooperatifinin üyesi olduğunu, ... Kooperatifi faal olup dolayısıyla kooperatifin veya üyesinin kat karşılığı inşaat sözleşmesine dayanarak bir başka kooperatife açtığı davada görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, ...

Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyada, dava aktif dava ehliyeti yokluğundan red edilmesi gerekmekte iken görevsizlik kararı verilmesinin doğru olmadığını, davacının dava açma ehliyeti olmadığını, davacının üyesi olduğu ... Kooperatifinin aktif ve faal olduğunu, müvekkilinin davacıyla bir sözlemesi olmadığını, ...

Kooperatifinin de müvekkilinden hiç bir hak ve alacağının olmadığını, tam aksine müvekkili kooperatifin fazla imalat yaptığı için ...Kooperatifinden alacaklı olduğunu, dava şartı olan arabuluculuk tutanağının usulüne uygun tutulmadığını, Arabulucunun müvekkilimi telefonla aradığını, müvekkilinin o tarihinde müsait olmayacağını belirttiğini, bunun üzerine yeni gün verildiğini, fakat arabulucunun , başvurucu vekilinin talebi doğrultusunda , ertelenen günü iptal ettiğini ve geçmişe yönelik olarak iş bu anlaşmama tutanağını tuttuğunu, dolayısıyla usulüne uygun arabuluculuk görüşmesi yapılmadığından dava şartı da gerçekleştirilmediğini,

öncelikle dava şartı yokluğundan davanın reddi gerektiğini, bu nedenlerle ... Mahkemesinin ... Esas , ... Karar sayılı ilamının ortadan kaldırılmasını talep etmiştir.

Davacı vekilinin istinafa cevap dilekçesi ile; Davalı tarafın yargılamayı uzatma amacı güden hukuki dayanaktan yoksun istinaf başvurusunun kötü niyetli olduğunu, karşı tarafın yargılamayı sadece uzatma amacı güden bu hareketinin mahkemece kötü niyetli şekilde değerlendirilmesini ve istinaf talebinin reddedilmesi gerektiğini, davalının mesnetsiz ve hukuka aykırı istinaf taleplerinin reddine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;

Dava, kat karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan tazminat ve alacak istemlerine ilişkin olup mahkemece davanın görevsizlik nedeni ile usulden reddine ve görevli mahkemenin ...Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğuna karar verilmiş; karara karşı davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Somut olayda; davacı, ferdileşme işlemleri neticesinde arsa sahibinden aldığı daireye ilişkin projeye aykırı eksiklikler nedeniyle, arsa sahibi ile yüklenici arasındaki kat karşılığı inşaat sözleşmesine dayanarak yükleniciden tazminat isteğinde bulunmuştur.

Dosyanın incelenmesinde, dava dışı arsa sahibi ... Kooperatifi ile davalı Kooperatif arasında ...Noterliği ... tarihli ... yevmiye numaralı kat karşılığı inşaat sözleşmesi akdedildiği, sözleşmenin 01/12/2021 tarihli ve 16407 yevmiye numaralı ek sözleşme ile revize edildiği, davacının davalı kooperatifle arasında üyelik ilişkisi olmadığı, davacının dava dışı arsa sahibi kooperatifin üyesi olup ferdileşme işlemleri neticesinde arsa sahibine düşen dairelerden dava konusu E blok 1 nolu bağımsız bölümü satın aldığı ve taşınmazın tapuda davacı adına tescil edildiği, davacının, davalı olan yüklenici kooperatife karşı eksik/ayıplı işler ile geç teslim iddialarından kaynaklı olarak tazminat ve alacak istemli olarak eldeki davayı açtığı anlaşılmıştır.

Sözleşmeden kaynaklanan bir talep ancak sözleşmenin taraflarınca karşılıklı ileri sürülebilir. Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi ile yapılan binada üçüncü kişilerin bağımsız bölümleri arsa sahibinden veya yükleniciden ya da bu kişilerin sattığı kişilerden tapuda devralmaları mümkündür.

Bu durumda dava konusu bağımsız bölümleri, arsa sahiplerinden satın alan kişilerin (sözleşme gereğince arsa sahibine düşen bağımsız bölümleri almış ise), eseri meydana getiren yükleniciden talepte bulunabilmeleri için arsa sahibinin sözleşmeden doğan haklarını temlik almaları gerekir. Bu durumda bulunan davacı kat maliklerinin davada arsa sahibinin halefi olarak aktif husumet ehliyetlerinin bulunması nedeniyle davacı olarak yer almaları mümkündür.

Davacı, bağımsız bölümü satın aldığı arsa sahiplerinin halefi konumunda olduğundan; davacının satın aldığı bağımsız bölümden kaynaklanan dava ve haklarının, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi kapsamında incelenerek karara bağlanması gerekir. Eş söyleyişle, arsa sahibinden bağımsız bölüm satın alan davacının davalı yüklenici aleyhine açtığı davada görevli mahkeme, arsa sahibi ile yüklenici arasındaki davaların görüleceği mahkemedir.

(Bknz: Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 10/04/2023 tarihli, 2023/1298 Esas 2023/1013 Karar sayılı Bölge Adliye Mahkemeleri Kararları Arasındaki uyuşmazlığın Giderilmesi İstemine Dair ilamı) Bu durumda somut dava dosyasında, arsa sahibinin ve yüklenicinin her ikisinin de kooperatif olduğu nazara alındığında, davada görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemeleridir.

Mahkemece işin esasına girilerek taraf delilleri toplanıp değerlendirildikten sonra oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yanlış değerlendirme ile yazılı şekilde davanın görevsizlik nedeni ile usulden reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırıdır.

Açıklanan nedenle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile; HMK 353/1-a-3 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yargılamanın yapılması için dosyanın mahalline gönderilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.