Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/2261 K.2024/284

Taraflar arasında görülen davada Mahkemece verilen kararın istinaf incelemesi ihtiyati haciz talep eden tarafından istenmiş, 6100 sayılı HMK’nın 353. maddesi gereğince tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları, tüm belgeler okunup incelendikten sonra, gereği görüşülüp düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

İhtiyati haciz talep eden vekili; müvekkili bankanın, aleyhine ihtiyati haciz talep edilen ....'a Ticari Kredi kartı Sözleşmeleri gereğince kredi kullandırdığını, borçlu tarafça kredi kartı borcunun ödenmemesi üzerine borçlu tarafa ihtarname gönderildiğini, borçlu tarafından ödenmesi gereken ihtarname tarihi itibariyle alacak olan 311,955.21 TL'nin henüz ödenmediğini, gönderilen ihtarnameye rağmen borçlu tarafın bu güne kadar borcunu ödemediğini, İ.İ.K. 257. Maddesince aranan şartların gerçekleştiğini, bu nedenlerle borçlunun 311,955.21 TL borcunu karşılayacak miktarda menkul ve gayrimenkul mallarıyla, üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: . Mahkemece yapılan yargılama neticesinde; genel kredi sözleşmesi ile kredi kartı sözleşmesinin aslı veya onaylı sureti ile hesap ekstresinin Mahkemeye ibraz edilmediği, ekli belgelerin incelenmesi ile kat ihtarı, talebin dayanağını teşkil eden Genel Kredi Sözleşmesi'nin 1 no'lu sayfası ile hesap hareketlerini gösterir belgenin sunulduğu, kredi sözleşmesinin bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiği, eksik belgeye dayalı olarak yapılan talep sonucunda, borcun varlığı konusunda yeterli kanaat oluşmadığı gerekçesiyle talebin reddine karar verilmiştir. Karara karşı, ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf kanun yoluna başvuran ihtiyati haciz talep eden vekili; borçlunun ticari kredi kartı sözleşmesi gereğince kredi kullandığını, ticari kredinin ödenmemesi üzerine belirtmiş olduğu adrese ihtarname gönderildiğini, kat ihtarnamesine rağmen ödeme yapılmadığını ve ayrıca borçlu hakkında icra takibi yapıldığını, hem ihtarname gönderildiği hem de icra takibi yapıldığını bu hususların ihtiyati haciz için yeterli olduğunu, alacağın likit olduğunu ve ihtarnameler sonucunda muaccel olduğunu, borçlunun mallarını kaçırma ihtimali bulunduğunu beyan ederek istinaf isteminde bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; Talep, 2004 sayılı İİK m. 257 vd. hükümleri uyarınca ihtiyati haciz kararı verilmesi istemine ilişkindir. Uyuşmazlık, somut olayda ihtiyati haciz koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.

İhtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini garanti altına almak için mahkeme kararıyla borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulmasıdır. İhtiyati hacze ilişkin yasal düzenleme 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 257 ila 268. maddesinde yer almaktadır.

Bilindiği gibi ihtiyati haciz talep edebilme koşulları İİK’nın 257. maddesinde gösterilmiş olup maddede hem vadesi gelen hem de henüz vadesi gelmemiş para alacakları için ihtiyati haciz şartları düzenlenmiştir. Bunlar muaccel alacaklarda alacağın vadesinin gelmiş olması ve alacağın rehinle temin edilmemiş olmasıdır.

Müeccel alacaklarda ise kural ihtiyati haciz istenemeyeceği ise de borçlunun belli bir adresinin olmaması veya borçlunun taahhütlerinden kurtulmak amacıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu amaçla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa vadesi gelmemiş alacaklarda da ihtiyati haciz kararı verilebilir. Sözü edilen maddede bunun dışında herhangi bir koşul öngörülmemiştir.

2004 sayılı İİK’nın 258. maddesi “Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur” hükmünü içermekte olup ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın varlığı hakkında kanaat verilmesi yeterlidir.

Mahkemenin alacağın varlığına kanaat getirmesinden anlaşılması gereken, alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi olmayıp yaklaşık ispat ölçüsünde alacağın varlığını gösteren delillerin sunulmasıdır. Söz konusu hükümdeki düşürülmüş ispat ölçüsü çerçevesinde, tam kanaat değil, kuvvetle muhtemel, yaklaşık bir kanaat yeterli görülmektedir.

Ancak, yaklaşık ispatla yetinilmiş olması, ispatın hiç aranmayacağı ya da ispat kurallarının tamamen dışına çıkılacağı anlamına gelmez. Bir taraf iddiasını mahkeme önüne ne kadar inandırıcı şekilde getirirse getirsin, bu sadece bir iddiadan ibarettir. İddia edilen vakıanın sabit yani doğru kabul edilebilmesi için, ispat yükü üzerine düşen tarafın, bunu kanundaki delil sistemi içinde yine kanunun aradığı ispat ölçüsü çerçevesinde ispat etmesi gerekir.

İhtiyati haciz isteyen vekili, ihtiyati haciz talebine konu kredi borcu ile ilgili olarak Diyarbakır İcra Müdürlüğünün ....E. sayılı dosyasında borçlu aleyhine icra takibi yapıldığını beyan etmiş olmakla, UYAP üzerinden erişilen dosya içeriklerine göre, ödeme emrinin aleyhine ihtiyati haciz istenen borçluya 27/04/2024 tarihinde tebliğ edildiği, icra dosyası içeriğine göre, alacaklı vekilinin 10/05/2024 tarihli talep evrakı ile takibin kesinleşmesini talep ettiği bunun üzerine icra müdürlüğünce borçlu hakkında haciz kararları verildiği, bu şekilde takibin kesinleştiği gerekçesiyle haciz işlemlerinin yapıldığı anlaşılmaktadır.

İhtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence altına almak için, mahkeme kararı ile borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulmasıdır. İhtiyati haciz, 6100 sayılı HMK’daki ihtiyati tedbirin özel bir çeşidi olup, ihtiyati haczin şartları ve etkileri 2004 sayılı İİK’da düzenlenmiştir. İhtiyati haciz yolu başlı başına bir icra takip yolu değildir.

Alacaklı borçluya karşı alacak davası açtıktan veya icra takibi yaptıktan sonra da aynı alacak için ihtiyati haciz isteyebilir. Borçluya karşı genel haciz yolu ile takip yapmış olan alacaklı takip kesinleşmeden önce hakkını tehlikede görüp, aynı alacak için borçlunun mallarına ihtiyati haciz koydurma hakkını haizdir (Yargıtay 11. HD'nin 17/06/2014, E. 2014/8092, K. 2014/11652. 11/11/2013, E. 2013/15860, K. 2013/20091. 13/02/2012, E. 2012/699, K. 2012/ 1837.

22/06/2009, E. 2009/6653, K. 2009/7569 tarih ve sayılı kararları).

Somut olayda da, Diyarbakır İcra Müdürlüğünün ...E. sayılı dosyasında borçlu hakkında işbu ihtiyati haciz talebine konu krediden kaynaklanan borç nedeniyle takip başlatıldığı, borçluya ödeme emri tebliğ edilerek itiraz edilmeksizin icra takibinin kesinleştiği, her ne kadar ihtiyati haczin talep edildiği tarih itibariyle alacaklının ihtiyati haciz istemesinde hukuki yarar bulunmakta ise de, Dairemizin karar tarihi itibariyle ilamsız icra takibinin kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Alacaklıya henüz kesin haciz isteme yetkisinin (2004 sayılı İİK m. 78) gelmediği bir dönemde, yani ilâmsız takip kesinleşmeden önce, ihtiyati haciz talep edilebilir ise de; alacaklının kesinleşen icra dosyasında borçlunun malları üzerinde kesin haciz işlemleri yapabileceği, icra takibinin kesinleşmesi nedeniyle başlangıçta var olan hukukî yararın daha sonradan ortadan kalktığı anlaşılmakla, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak 6100 sayılı HMK m. 353(1)-b-2 hükmü uyarınca bu gerekçe ile ihtiyati haciz talebinin reddine dair yeniden esas hakkında aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.