Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2025/980 K.2025/980

T.C. DİYARBAKIR BAM 11. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No 2025/980 - 2025/980 T.C.

DİYARBAKIR

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

11. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2025/980

KARAR NO : 2025/980

TÜRK MİLLETİ ADINA

BÖLGEADLİYEMAHKEMESİ KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

DAVANIN KONUSU

İhtiyati Haciz

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

KARAR TARİHİ : 09/10/2025

Taraflar arasında görülen davada Mahkemece ihtiyati haciz kararına itirazın reddine dair verilen ara kararın istinaf incelemesi davalı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı HMK’nın 353. maddesi gereğince tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için düzenlenen rapor ile istinaf sebepleri dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları, tüm belgeler okunup incelendikten sonra, gereği görüşülüp düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

İhtiyati ihtiyati haciz talep eden vekili.

Müvekkilinin borçlulara ile yaptığı mal satımı neticesinde, 16.11.2023 tarihli ve 1.082.541,50 TL bedelli, 22.11.2023 tarihli ve 600.033,00 TL bedelli,14.12.2023 tarihli ve 1.125.084,50 TL bedelli 21.12.2023 tarihli ve 871.007,33 TL bedelli, 29.01.2024 tarihli ve 1.120.882,53 TL bedelli, 31.01.2024 tarihli ve 601.140,39 TL bedelli, 27.02.2024 tarihli ve 680.305,63 TL bedelli faturalar düzenlenerek borçlu tarafa teslim edildiğini ve borçlu .... firması tarafından borçlarına karşılık olarak, keşidecisi ....

Tic.Ltd.Şti. olan...Bankası AŞ. ....Şubesine ait ... seri numaralı, ... keşide tarihli ve .....

TL. meblağlı çekin keşide edilerek müvekkili firmaya verildiğini, müvekkilin kendisine verilen 30.11.2024 tarihli çeki borçlunun ödeme sözü ve borçlu firmanın banka nezdinde itibarının zedelenmemesi için süresi içerisinde bankaya ibraz etmediğini, buna rağmen borçlu firmanın sözünü tutmayarak borcunu ödemekten imtina ettiğini, bahsi geçen çek ile ilgili olarak borçlu firma aleyhine Diyarbakır İcra Müdürlüğünün 2025/10399 E. sayılı dosyası ile ilamsız icra takibine başlanılmış ise de borçlu tarafça icra takibine itiraz edilerek takibin durdurulmasına sebep olunduğunu,

borçlu taraf itiraz dilekçesinde müvekkili şirkete borçlu olmadığını iddia etmiş ise de ödemeye ilişkin herhangi bir belge sunmadığı gibi ödeme de yapılmadığını beyan ederek, borçlunun .... seri numaralı, .... keşide tarihli ve .....TL meblağlı çekten ötürü menkul, gayrimenkul malları ile üçüncü kişilerdeki tüm hak ve alacakları ve bankalardaki hesaplarına ihtiyati haciz konulmasını talep etmiştir.

Aleyhine ihtiyati haciz kararı verilen vekili; İhtiyati haciz talebinin dayanağında bulunan çekte keşide yerinin Kızıltepe olduğunu, faturada yer alan borçlu şirket adresinin de .... olduğunu, yine müvekkili şirket merkezinin Mardin İli Kızıltepe İlçesi olduğunu, yetkili Mahkemenin Kızıltepe Mahkemeleri olduğunu, alacaklılık iddiasında bulunan şirketin herhangi bir alacağının olmadığını, borcun ödendiğini, çekte tahrifat yapıldığını, savcılık soruşturması nedeniyle davacının çeki ibraz etmediğini ihtiyati haciz şartlarının oluşmadığını beyan ederek ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince 21.02.2025 tarihli karar ile talebin kabulüne borçluların toplam 2.300.000,00 TL bedelli çek yönünden borcu karşılayacak tutar ve yeterlilikte menkul, gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslar nezdindeki hak ve alacaklarına alacağın %20'si tutarındaki nakdi teminat veya kesin ve süresiz banka teminat mektubu mukabilinde ihtiyati haciz konulmasına karar verilmiştir.

Söz konusu karara, aleyhine ihtiyatî haciz istenilen vekili tarafından verilen dilekçe ile itiraz edilmesi üzerine İlk Derece Mahkemesince 2004 sayılı İİK'nın 265/4. maddesi uyarınca itirazlar duruşmalı olarak incelenerek 10.04.2025 tarihli duruşmada alınan ek karar ile ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı, aleyhine ihtiyati haciz kararı verilen vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Aleyhine ihtiyati haciz kararı verilen vekili; İhtiyati haciz talebinin dayanağında bulunan çekte keşide yerinin Kızıltepe olduğunu, faturada yer alan borçlu şirket adresinin de Kızıltepe olduğunu, yine müvekkili şirket merkezinin Mardin İli Kızıltepe İlçesi olduğunu, yetkili Mahkemenin Kızıltepe Mahkemeleri olduğunu, alacaklılık iddiasında bulunan şirketin herhangi bir alacağının olmadığını, borcun ödendiğini, çekte tahrifat yapıldığını, savcılık soruşturması nedeniyle davacının çeki ibraz etmediğini ihtiyati haciz şartlarının oluşmadığını beyan ederek ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; Uyuşmazlık, ihtiyati hacize itirazın reddi ara kararının yerinde olup olmadığı, ihtiyati haciz koşullarının somut olayda oluşup oluşmadığı hususlarında toplanmaktadır. Talep, 2004 sayılı İİK m. 257 vd. hükümleri uyarınca ihtiyati haciz kararı verilmesi istemine ilişkin olup; uyuşmazlık, somut olayda ihtiyati haciz koşullarının oluşup oluşmadığı hususunda toplanmaktadır.

İhtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini garanti altına almak için mahkeme kararıyla borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulmasıdır. İhtiyati hacze ilişkin yasal düzenleme 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 257 ila 268. maddesinde yer almaktadır.

Bilindiği gibi ihtiyati haciz talep edebilme koşulları İİK’nın 257. maddesinde gösterilmiş olup maddede hem vadesi gelen hem de henüz vadesi gelmemiş para alacakları için ihtiyati haciz şartları düzenlenmiştir. Bunlar muaccel alacaklarda alacağın vadesinin gelmiş olması ve alacağın rehinle temin edilmemiş olmasıdır.

Müeccel alacaklarda ise kural ihtiyati haciz istenemeyeceği ise de borçlunun belli bir adresinin olmaması veya borçlunun taahhütlerinden kurtulmak amacıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu amaçla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa vadesi gelmemiş alacaklarda da ihtiyati haciz kararı verilebilir. Sözü edilen maddede bunun dışında herhangi bir koşul öngörülmemiştir.

2004 sayılı İİK’nın 258. maddesi “Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur” hükmünü içermekte olup ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın varlığı hakkında kanaat verilmesi yeterlidir. Mahkemenin alacağın varlığına kanaat getirmesinden anlaşılması gereken alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi olmayıp yaklaşık ispat ölçüsünde alacağın varlığını gösteren delillerin sunulması aranmaktadır.

Yine 2004 sayılı İİK m. 265/1 hükmü uyarınca, borçlu, kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir.

Yukarıda anılan ilke ve esaslar çerçevesinde somut olayın değerlendirilmesinde; uyuşmazlık konusu çek, süresinde ibraz edilmemesi nedeniyle çek vasfı ortadan kalmışsa da para alacağını ispata yarayan yazılı delil başlangıcı mahiyetindedir. Çekin taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklandığı ve faturalara dayandığı husunda bir ihtilaf bulunmamaktadır. Bu nedenle uyuşmazlığın sözleşmeden doğmuş olması ve sözleşme konusu borcun para borcu olması dikkate alındığında, yetkili mahkemenin TBK 89/1 hükmü gereğince sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesi olduğu ve davacı şirketin yerleşim yerinin Diyarbakır olduğun dikkate alındığında aleyhine ihtiyati haciz kararı verilen şirketin yetki itirazı yerinde görülmemiştir.

İhtiyati hacze itiraz nedenleri İİK’nın 265. maddesinde gösterilmiş olup, çekte tahrifat yapıldığına ilişkin itirazın İİK'nın 265/1. maddesindeki sınırlı itiraz sebepleri arasında bulunmadığı, ancak ileride açılacak bir menfi tespit davasının konusu olabileceği, bu itibarla, dosya mevcuduna göre faturalar ile desteklenen çek sureti ile talep dilekçesi ekinde sunulan belgelerin alacağın varlığı hususunda kanaat uyandırıcı ve yaklaşık ispata yarar nitelikte olduğu, dolayısıyla 2004 sayılı İİK'nın 257. maddesindeki şartların oluştuğu sonuç ve kanaatine varılmış olup ilk derece mahkemesince ihtiyati haciz kararına itirazın reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, Dairemizce yapılan değerlendirmede; İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, incelemenin istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmadığı, davacı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından, istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın m. 353(1)-b-1 hükmü gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.