Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi E.2023/1118 K.2023/1064

Bismil ... Asliye Hukuk Mahkemesi ve Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için Dairemize gönderilen dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir. Bismil ... Asliye Hukuk Mahkemesince; eldeki davanın temelinin kambiyo senetlerinden olan çeke dayandığı, TTK'nın 4 ve devamı maddeleri gereğince ticari dava niteliğinde olduğu, uyuşmazlığın çözümünde görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesince; somut uyuşmazlığın çözümünde kambiyo senetlerine ilişkin kuralların tartışılmasına gerek bulunmadığı, zamanaşımına uğradığı davalı tarafından kabul edilen kambiyo senedi vasfında bulunmayan belgeye temel ilişkinin ispatı bakımından delil olarak dayanıldığı, bu belirlemeye göre, taraflar arasındaki uyuşmazlığın münhasıran bonoya dayanmadığı ve davanın da mutlak ticari dava sayılamayacağı sonucuna varıldığı,

benzer uyuşmazlıkta, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 09.11.2016 tarih ve 2014/19-1241 Esas, 2016/1033 Karar sayılı ilamında, uyuşmazlığın mutlak ticari dava olmadığı ve görevli mahkemenin tayininde tarafların tacir olup olmadığı araştırılarak uyuşmazlığın nispi ticari dava kapsamında olup olmadığı, bu kapsamda değerlendirme yapılarak görevli mahkemenin tayininin gerektiğinin belirtildiği,

somut olayda, vergi dairesi, ticaret ve sicil odası ile esnaf ve sanatkarlar odasından gelen yazı cevaplarından tarafların tacir olmadığı ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesinden kaynaklandığına ilişkin dosyaya yansıyan herhangi bir delil bulunmadığının anlaşılmasına göre uyuşmazlığın çözümünde görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1. maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmış, maddenin (a) bendinde bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ile çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve çekişmesiz yargı işi sayılacağı belirtilmiştir.

Diğer yandan, aynı Kanunun 778/I-ı. maddesi poliçenin iptale ilişkin 757 ilâ 763. madde hükümlerinin bono yönünden de uygulanacağı yönünde düzenleme sevk etmiş olup, 6102 sayılı TTK'nın 757/I. maddesi ve 30.06.2012 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren ve 6102 sayılı TTK'nın 4 ve 5. maddelerinde değişiklik öngörün 6335 sayılı Kanun gereğince açıkça bu tür işlerde ticaret mahkemesi yetkili kılınmıştır.

Somut olayda; davacının, aleyhine başlatılan ve itiraz edilmeden kesinleşen ilamsız icra takibi nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istemi ile dava açtığı anlaşılmaktadır. Tarafların tacir oldukları yönünde bir iddia bulunmadığı gibi, uyuşmazlığın kaynağı kambiyo senedi vasfını kaybeden çekin, yazılı delil başlangıcı sayılması (HGK'nın 20.02.2008 gün ve 2008/3-159 E. - 2008/158 K. sayılı ilâmı) ve uyuşmazlığın 6100 sayılı HMK'nın 2. maddesi uyarınca genel hükümlere göre asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir. Bu sebeple, Bismil ... Asliye Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine karar vermek gerekmiştir.