Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi E.2024/690 K.2024/864

Bismil ... Asliye Hukuk (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) Mahkemesi ve Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için Dairemize gönderilen dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı sigorta şirketi vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkili sigorta şirketinin dava dışı sigortalısı olan ....'a ait .... plakalı aracın sigorta şirketi tarafından ... başlangıç tarihli ve ....numaralı Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile sigorta kapsamına alındığını, .... plakalı Scania marka çekici ile... plakalı aracın.... tarihinde kazaya karıştığını, kaza sonucu sigortalı aracın muhtelif yerlerinden hasarlandığını, kazada zarar gören.... plakalı sigortalı araç üzerinde davacı şirket tarafından yaptırılan ekspertiz incelemesi neticesinde hak sahibine davacı şirketçe 505.000,00 TL sovtaj,

345.000,00 TL pert bedeli olmak üzere toplam 850.000,00 TL ödeme yapıldığını, davalıların sürücüsü ve maliki olduğu araç kazanın meydana gelmesinde kusurlu olduğundan davacı şirketçe sigortalısına ödenen hasar bedelinin rücuen tahsili için davalılardan araç maliki .... aleyhine Bismil İcra Dairesinin .... Esas sayılı dosyasıyla, araç sürücüsü.... aleyhine Bismil İcra Dairesinin ....

Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takipleri başlatıldığını, bu takiplere .... adına .... tarihinde, .... adına ise .... tarihinde vekilleri tarafından itiraz edilerek takibin durdurulduğunu, yapılan itirazların haksız ve hukuka aykırı olduğunu belirterek davanın kabulü ile davalı borçluların Bismil İcra Müdürlüğü'nün.....

Esas sayılı icra takiplerine vaki itirazlarının (tahsilde tekerrür olmaması kaydıyla) ayrı ayrı iptali ile takiplerin ayrı ayrı devamına ve asıl alacaklara takip tarihinden itibaren yasal faizi işletilmesine, takibe konu asıl alacaklar üzerinden ayrı ayrı %20 den aşağı olmamak üzere davalılar aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Bismil ..... Asliye Hukuk (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) Mahkemesince.

"Davanın, davacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısının karıştığı kaza nedeniyle sigortalısına yaptığı ödeme nedeniyle ödenen bedelin davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkin itirazın iptali davası olduğu, davanın dava dilekçesinde Bismil Asliye Hukuk Mahkemesine (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatı) ile açıldığı, Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun 07/07/2021 tarih ve 568 sayılı kararı ile 01/09/2021 tarihinden itibaren Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi'nin faaliyete geçirilmesine karar verildiği, mahkemelerinin esasına kayıtlı dosyanın 05/09/2023 tarihinde açıldığı,

01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı TTK'nın 5/1 maddesi uyarınca ticari davalara bakma görevinin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu, mahkemeler arası görev ilişkisi nedeniyle davanın Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülmesi gerektiği" gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesince.

"Davacının halef olarak davayı ikame ettiği dava dışı .... gelen yazı cevaplarına göre bilanço usulünde defter tuttuğu ve tacir olduğu fakat davalılar ...ile .... gelirinin esnaf işletmesi sınırını aşmadığı, vergi kayıtlarının bulunmadığı tacir sıfatının bulunmadığı, dava konusunun poliçeye göre ödeme yapan sigortacının haksız fiil hükümlerine göre ödenen bedelin rücuen tazmini istemine dayalı itirazın iptali istemi olduğu, dava konusu itibariyle mutlak ticari davalardan olmadığı, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bir dava bulunmadığı,

salt kazaya karışan aracın ticari araç olması durumunun davayı ticari dava haline getirmeyeceği, nispi ticari dava olarak bir davanın ticarî dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticarî işletmesini ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gerekli olduğu" gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

Karşılıklı iki mahkemenin aynı dava hakkında göreve veya yetkiye ilişkin olarak verdikleri kararlar, kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği takdirde görevli veya yetkili mahkeme, ilgisine göre bölge adliye mahkemesince veya Yargıtayca belirlenir (HMK md.22/2).

Davacı sigorta şirketi, eldeki davayı sigortalısının halefi olarak açmış olmasına göre, görevli mahkemenin tayininde sigortalı ile davalı arasındaki ilişkinin hukuki mahiyetinin nazara alınması gerekir. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu'nun 22/03/1944 tarihli 37 Esas ve 9 Karar sayılı ilamında bu husus "Sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava değildir. Bu nedenle, halefiyet davası bir ticari dava sayılamaz.

Bu dava, aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa aynı hak, sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur" şeklinde vurgulanmaktadır. Öte yandan, Türk Ticaret Kanunu’nun "Halefiyet" başlığı altındaki 1472. (eski TTK md. 1301) maddesinde. “Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer.

Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder” hükmüne yer verilmiştir (Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 2020/9900 Esas ve 2022/4409. 2021/14628 Esas ve 2022/648 Karar; Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2019/1635 Esas ve 2020/3293 Karar;).

Somut olayda; davanın sigorta sözleşmesinden değil, davalının kusuru ile gerçekleşmesine sebebiyet verdiği iddia edilen haksız fiilden kaynaklandığı anlaşılmakla, uyuşmazlığın asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir. Bu sebeple, Bismil .... Asliye Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine karar vermek gerekmiştir.