Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2022/2934 K.2024/532

Taraflar arasındaki davasının yapılan yargılaması sonunda ilk derece mahkemesince verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmakla; dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

A) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ....tarihinde davalı ... tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi düzenlenen dava dışı Yüksel Bingöl sevk ve idaresindeki .... plaka sayılı aracın .... yolunda seyir halinde iken sürücünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu yoldan çıkarak yan yol üzerinde bulunan müvekkile ait "...." isimli konteynıra çarpması sonucu konteynırın ağır hasar gördüğünü, kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğunu, bu hususun kaza sonrası düzenlenen eksper raporu ile doğrulandığını, zarar gören konteynırın müvekkile ait olduğunu,

konteynırın bulunduğu taşınmazın müvekkili tarafından kiralandığını, tüm tutanaklarda ve eksper raporunda söz konusu iş yerinin müvekkile ait olduğunun belirtildiğini, ayrıca elektrik faturasının da müvekkili adına düzenlendiğini, kaza nedeniyle 29.168,75 TL zararının oluştuğunu, yapılan başvuruya rağmen davalı.... şirketince herhangi bir ödeme yapılmadığını ileri sürerek fazlası saklı 29.168,75 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı vekili, müvekkili şirkete husumetin kiracı tarafından yöneltilmesi gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla sigorta şirketinin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve bakiye poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, davaya konu talebin teminat dışı olduğunu, kaza nedeniyle zarar sorumluları tarafından davacıya ödeme yapılıp yapılmadığının tespit edilmesi gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla dosyaya onarıma ilişkin herhangi bir fatura sunulmadığını, tazminat talebi haksız fiilden kaynaklı olup davacının ticari faiz talep edemeyeceğini beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur

B) İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Diyarbakır Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Karar sayılı kararı ile; "Dava, davalı......tarafından zorunlu mali mesuliyet sigortası düzenlenen araç sürücüsünün kusuruna dayalı meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacı tarafından kiralandığı ve ve işyeri olarak işletildiği iddia edilen konteynırda meydana gelen hasar bedelinin davalı... şirketinden tahsili istemine ilişkindir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.".

85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”.

85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.” şeklinde ifade edilmiştir.

Somut olayda, davalı ...şirketince sigortalanan aracın dava dışı sürücü ....'ün sevk ve idaresindeyken davacı tarafından kiralanan konteynırdaki işyerine çarpması sonucu davaya konu trafik kazası meydana gelmiştir. Davalı...... sürücünün kusuru oranında meydana gelen hasar bedelinden poliçe teminat üst limiti ile sınırlı olmak üzere sorumludur.

Davaya konu kaza nedeniyle kusur oranının ve hasar miktarının tespiti için alınan bilirkişi raporunda, kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu ve hasar miktarının kazadan sonra sigorta şirketince görevlendirilen eksper tarafından tespit edilen miktar ile uyumlu olduğu mütalaa edilmiş, rapora karşı taraflarca itirazda bulunulmamış, alınan rapor hem kusur hemde hasar miktarı yönünden mahkememizce hüküm kurmaya elverişli kabul edilmiş, davacının talep edebileceği hasar miktarı 29.168,75 TL olarak belirlenmiştir.

Faiz başlangıcına ilişkin olarak; kaza tarihinde yürürlükte bulunan 2918 Sayılı Yasanın 99. maddesi göre, sigorta şirketinin ihbarı takip eden 8 iş günü sonunda temerrüdü gerçekleştiğinden, davacının başvuru belgelerinin 03.11.2021 tarihinde tebliğ edildiği gözetildiğinde, 16.11.2021 tarihi itibarıyle temerrüdün gerçekleştiği kabul edilmiş ve hükmedilen alacağa bu tarihten itibaren faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiş ve Davanın KABULÜNE, 29.168,75 TL'nin 16/11/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine" şeklinde karar verilmiştir.

C) İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf yoluna başvuru dilekçesinde özetle. İstinafa konu edilen uyuşmazlık.

Müvekkil Şirket nezdinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik Sigortası) Sigorta Poliçesi ile sigortalı olan ..... plakalı aracın 27.04.2021 tarihinde karıştığı trafik kazası sonucunda davacının kiracı olarak bulunduğu konteynerde meydana gelen hasarın tazmini talebine ilişkin olduğunu, istinafa konu karar bakımından ise, aktif husumet itirazı hiç değerlendirilmediğini ve müvekkil şirket aleyhine toplamda 29.168,75 TL tazminata hükmedildiğini, istinafa konu dosyada verilen hüküm ile konternerde meydana gelen zararın konteynerde "KİRACI" sıfatıyla bulunan davacı lehine tazminata hükmedilmediğini, husumet itirazı,

yargılamanın her aşamasında taraflarca ileri sürülmesi mümkün ve hâkim tarafından kendiliğinden nazara alınması zorunlu bir itiraz niteliğinde olduğunu, davacı, konteynerde "kiracı" sıfatıyla bulunmakla birlikte, konteynerde meydana gelen zarar "mal sahibi"nin aktifinde meydana gelen bir zarar olduğunu, bu durumda, fotoğraflardan ve raporlardan görüldüğü üzere konteyner üzerindeki zararın "kiracı" sıfatıyla talep edilmesi mümkün olmadığını, istinafa konu hükümde aktif husumet itirazına ilişkin herhangi bir gerekçe yazılmadığını, bu hususun göz ardı edildiği,

bu durumda, hukuka aykırı olduğunu, zarara ilişkin fotoğraflardan ve raporlardan görüldüğü üzere konteyner üzerinde meydana gelmiş olan zararın "kiracı" sıfatıyla talep edilmesi mümkün olmadığını, huzurdaki somut uyuşmazlıkta müvekkil şirkete husumetin kiracı tarafından yönlendirilmesi hukuken hatalıdır. başvurunun husumet yokluğu nedeniyle reddi gerekirken kabulü hukuka aykırı olduğunu, dosyada mübrez arsa tapusunda müşahede edildiği üzere, arsanın belli bir payının dava dışı Abdülaziz Baydemir adına kayıtlı olduğunu, ek olarak,

yine dosyada mübrez kira sözleşmesine göre "KONTEYNER" olarak ifade edilen bölümün dava dışı Süleyman Baydemir tarafından davacı .......'a kiralandığı görüldüğünü, ......'un konteynerin maliki olmadığını, Kiracı .....'un aktifinde meydana gelen bir zarar bulunmamasına rağmen aktif husumet itirazının değerlendirilmemesi hukuka aykırı olduğunu, dosya içeriğinde yer alan "KİRA SÖZLEŞMESİ" incelendiğinde ise, "KONTEYNER" olarak ifade edilen bölümün dava dışı Süleyman Baydemir tarafından davacı ...'a kiralandığını, gerek gayrimenkulun durumu ve tapuda ismi bulunan şahıs tarafından kiraya verilmemesi,

sözleşme geçerli sayılsa dahi, sözleşmenin 2. sayfasında yer alan 5. maddesinde kiralananın onarımının mal sahibine ait olduğu açıkça yazıldığını, ve kiracı tarafından da imza edildiğini, Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi’nin .... K. sayılı kararının kaldırılmasını ileri sürmüştür.

D) DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

Dava; Trafik kazasından kaynaklanan hasar alacağı talebinden ibarettir. İstinaf incelemesi, Dairemizce, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi uyarınca, istinaf sebepleri ile sınırlı olarak, istinaf kanun yoluna başvuran tarafın sıfatı gözetilerek, kamu düzenine aykırılık teşkil eden ve bu nedenle resen gözetilmesi gereken hususlar değerlendirilerek yapılmıştır. Ayrıca; HMK'nin 357. maddesine göre, ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunmalar istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz. Değerlendirme

Davacı ile ... arasında... tarihli boş dükkan konteyner için kira sözleşmesinin imzalandığı,... tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu bahse konu konteynerin davalı ....... nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı ...... plaka sayılı aracın çarpması sonucu hasar gördüğü, trafik kazası ve hasar ile kira ilişkisi bakımından taraflar arasında anlaşmazlık bulunmadığı, ileri sürülen istinaf sebebinin davacının kiracı sıfatı ile oluşan zararı talep hakkının bulunup bulunmadığına yönelik olduğu, Türk Medeni Kanunu'nun 973 üncü maddesine göre davacının zilyet olduğu, konteynere gelen zarar dolayısı ile alacak talep hakkının bulunduğu,

nitekim taşınıra gelen zarar dolayısı ile kendisinin de kiraya verene karşı sorumluluğunun bulunacağı anlaşılmakla mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinde hukuka aykırılık görülmemiştir.

Dosya içeriğine, toplanan delillere, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenle, özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine,

vakıa mahkemesi hakiminin objektif, dosyadaki verilerle çelişmeyen tespitlerine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, 6100 sayılı Kanunun 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleriyle sınırlı olarak ve resen kamu düzeni yönünden yapılan inceleme sonucu, ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı kanaatine varılarak davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nin 353/(1)-b.1 maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.