Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2023/731 K.2024/466

Mahkemece verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İstinaf taleplerinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ.

DAVACI VEKİLİNİN İSTEMİNİN ÖZETİ

Davalı .... şirketine ..... poliçe nolu zorunlu karayolu taşıma mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı olan ve ...'ün sevk ve idaresindeki ....plakalı aracın ... tarihinde saat 15:30 sıralarında ... istikametinden ... ili istikametine seyri sırasında direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sebebiyle yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini,kazada müvekkilinin araçta yolcu olarak bulunduğunu, kaza sonucu müvekkilinin ağır yaralandığını ve sakat kaldığını, tedavi nedeniyle bir çok harcamalarda bulunduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı katmak kaydıyla şimdilik 50-TL (Geçici Sakatlık Tazminatı),

50-TL (Daimi Sakatlık Tazminatı)), -50-TL (Tedavi ve Bakıcı Giderleri ve Feri Giderler) olmak üzere toplam 150-TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALI VEKİLİNİN CEVABININ ÖZETİ

Sigorta şirketinin genel müdürlük yerleşim yerinin Üsküdar olması sebebiyle yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Nöbetçi Asliye Ticaret mahkemeleri olması nedeniyle usulden red kararı verilmesini, sigortacılık kanunu gereği müvekkil kuruma başvuru şartı gerçekleşmemiş olduğunu, başvuru aşamasında sunulması gereken zorunlu evrakların taraflarına sunulmadığını,dava konusu dosya ile ilgili tazminatın varlığına, miktarına ve diğer unsurlara hükmedilebilmesi açısından olayın trafik kazası olup olmadığı,

olayın oluş şekli tarafların kusur oranları önem arz etmekte olduğunu, geçici iş göremezlik tazminatı teminat kapsamı dışında olup, SGK sorumluluğunda olduğunu, bu nedenle müracaatçının geçici iş göremezlik tazminatına ilişkin talebinin reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkil şirket iş bu sorumluluk için üretmiş olduğu trafik sigortası priminden bir kısmını sorumlu olan sgk’ya devretmekte olduğunu, hal böyle olunca, ilgili taleplerin sgk yerine müvekkil kuruma yöneltilmesinin hukuka ve de hakkaniyete aykırı olduğunu, bu kalemler,

kaza tarihi itibariyle yönetmelik kapsamında olmadığından geçici iş göremezlik tazminatı-geçici bakıcı-tedavi giderlerinden müvekkilin sorumlu tutulması kabul edilemez olduğunu, davacının yolcu olması sebebiyle hatır taşıması indirimi ve müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... karar sayılı kararında; "....tarihinde dava dışı sürücüsü ....'ün sevk ve idaresindeki davalı.....şirketine ZMMS ile sigortalı olan .... plakalı aracın tek taraflı trafik kazası yaptığı, davacı asilin yolcu olarak bulunduğu kazada yaralandığı, yaralanmaya bağlı olarak sürekli iş göremezlik tazminatının .... TL ,geçici iş göremezlik tazminatının ....TL,bakıcı gideri tazminatının ...

TL olmak üzere toplamda ...TL olduğu, müterafik kusur indirimi ve hatır taşıması şartları yerinde görülmediğinden indirim uygulanmamış olup belirtilen bu zararın tazmininden 2918 sayılı yasanın 91.md göre davalı .... şirketinin teminatta yazılı miktar doğrultusunda sorumlu olduğu anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilmiştir.

Ayrıca 2918 sayılı KTK.'nun 99/1. maddeleri ile ZMSS poliçesi Genel Şartlarının B.2. maddesi uyarınca rizikonun belge ve bilgileri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Dolayısıyla, davacıdaki maluliyete tekabül eden tazminatın belirlenmesi bir incelemeyi gerektirmektedir.

Bu nedenle, gerçek zararın tespitinden sonra sigorta şirketinin temerrüde düştüğünün kabulü gerekir.

O halde, sigorta şirketinin ihbar tarihinden itibaren 8 gün sonrasında veya en erken ekspertiz raporu düzenleme tarihinde gerçek zararı öğrenerek tazmin yükümlülüğü doğduğu ve bu tarih itibariyle temerrüde düştüğünün kabulü ile faiz başlangıç tarihi yönünden buna göre hüküm kurulması gereklidir.Davacı tarafça, dava açılmadan önce sigorta şirketine başvurulmuş olduğu ve tebliğ evrakları da dosyada bulunduğu ve .... tarihinde tebliğ edildiği sigorta şirketinin usulüne uygun olarak temerrüde düşürüldüğünden tebliğden itibaren 8 iş günü sonundan itibaren yasal faiz uygulanmıştır.1-a)Davanın KABULÜ ile.

142.448,03TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 50,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 25,00TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 142.538,03TL'nin temerrüt tarihi olan 18/03/2022 tarihinden itibaren yasal faiziyle beraber davalıdan alınarak davacıya verilmesine,B) Davacının tedavi gideri yönünden talebinin feragat nedeniyle reddine," şeklinde karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesinde; eksik inceleme neticesinde karar verildiğini, davacının yolcu olduğunun dava dilekçesinden ve dosyada mevcut olan belgelerden anlaşıldığını, sigortalı araçta hatır için taşındığını, hatır taşıması indirimini %20 den az olmamak kaydıyla yapılması gerekirken indirim uygulanmamasının hatalı olduğunu, yargılama aşamasında temin edilmiş olan maluliyet gösterir raporun adli tıp kurumu ihtisas dairesinden alınmadığını, davacının gerçek maluliyetinin tespit edilebilmesi için Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulundan kaza tarihindeki yönetmelik hükümleri uyarınca rapor temin edilmesi gerektiğini,

Adli Tıp Kurumu Kanunu’nun 16. maddesinde de ilgili kurulun görevinin açıklandığını, bu nedenlerle İstanbul ATK. 3. İhtisas Dairesinden rapor alınmasını, öncelikle istinaf talebinin kabulüne, hatalı ve hukuka aykırı yerel mahkeme kararının usul ve esas yönünden itirazları doğrultusunda kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, trafik kazası nedeniyle 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun ("TBK") m. 49 (818 Sayılı BK m. 41) vd. hükümlerine göre ZMMS sigortacısı aleyhine açılmış haksız fiil hukuksal nedenine dayalı geçici iş göremezlik, sürekli iş göremezlik ve bakıcı gideri kalemlerine ilişkin maddi tazminat davasıdır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi uyarınca, istinaf sebepleri ile sınırlı olarak, istinaf kanun yoluna başvuran tarafın sıfatı gözetilerek, kamu düzenine aykırılık teşkil eden ve bu nedenle resen gözetilmesi gereken hususlar değerlendirilerek yapılan incelemede;

Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının tespiti açısından maluliyetin varlığı ve oranının doğru bir şekilde belirlenmesi gerekmektedir.

Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşlarının çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden kaza tarihi 11.10.2008 tarihinden önce ise Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında ise Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013-01.06.2015 tarihleri arası Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015-20.02.2019 tarihleri arası Özürlülük Ölçütü,

Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik, 20.02.2019 tarihinden sonra Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.

Eldeki dosyada; hükme esas alınan maluliyet raporunun Dicle Üniversitesinin Adli Tıp Anabilim Dalından alınmasında bir isabetsizlik görülmediği gibi ilgili anabilim dalından alınan 05/07/2022 tarihli rapora göre özür oranı %4 olarak belirlenmiş, rapor kaza tarihinde yürürlükte olan Özürlülük Ölçütü,Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkındaki Yönetmelik Hükümlerine göre düzenlenmekle davalı vekilinin maluliyet raporuna ilişkin istinafı yerinde görülmemiştir.

Hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığı cihetle, bu gibi taşımalarda 818 sayılı BK’nin 43.(6098 sayılı TBK’nin 51.) maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır.

Hakim tazminattan mutlaka indirim yapmak zorunda değilse de, bunun dahi gerekçesini kararında tartışması ve nedenlerini göstermesi gerekir. Somut olayda, davacı davalıya trafik sigortalı araçta yolcu konumundadır.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; olayda hatır taşıması olduğunu savunmuş, mahkemece, dosyada davacının hatır için bedelsiz taşındığını kabule elverişli bir delil yer almadığı gerekçesi ile hatır taşıması indirimi savunması yerinde görülmemiş ve davalı tarafın hatır indirimi yapılmasına yönelik itirazı reddedilmiş ise de, yapılan zabıta araştırmasına göre davacının sürücü Şaban İçöz'ün arkadaşının arkadaşı olduğu yönünde tutanak tutulduğu ve davacı yanca bu tutanağın aksine bir delil yada beyanda bulunulmadığı anlaşılmakla,

hükmedilen tazminattan %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılması gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi yerinde görülmemiştir.

Bu itibarla, davalı.... vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle HMK'nun 353/1-b.2 maddesi uyarınca kabulüne, yanılgı yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve usûlî kazanılmış haklar da gözetilerek infaza elverişli olacak şekilde esas hakkında yeniden hüküm verilerek, hatır taşıması nedeniyle hükmedilen tazminattan %20 oranında indirim yapılmak suretiyle hüküm tesis etmek gerekmiştir.

Ayrıca, TBK'nun 51. ve 52. maddelerinden kaynaklanan hakkaniyet ve takdiri indirimler nedeniyle, davanın kısmen reddedilmesi halinde, indirimden dolayı reddedilen kısım için davalı yararına vekâet ücreti takdir edilemeyeceği ve yargılama giderleri yönünden taraflar arasında paylaştırmaya gidilemeyeceği gözönüne alınarak, davalı yararına hatır taşıması indiriminden dolayı reddedilen kısım için vekâlet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmemiştir.

İSTİNAF YARGILAMA GİDERLERİ BAKIMINDAN

1-Davalı tarafından karşılanan istinaf karar ve ilam harcının talep halinde iadesine,

2-İstinaf yargılama giderlerinin takdiren istinaf yoluna başvuranlar üzerinde bırakılmasına,

3-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

4-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

5- Temyizi kabil olmayan işbu kararın işbu kararın tebliğ, kesinleştirme, harç tahsil ve artan istinaf avansının iade işlemlerinin HMK'nın 359/4. Maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Kanunun 362/1-f maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 01/03/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.