Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2026/244 K.2026/400

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda ilk derece mahkemesince verilen ve yukarıda tarih ve numarası gösterilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

A) DAVACI VEKİLİNİN İDDİASI VE İSTEMİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;"davacının 08/09/2022 tarihinde .....'ün sevk ve idaresindeki ...... plakalı araçla arka koltukta yolcu olarak bulunduğu esnada davalı..... sevk ve idaresindeki .....plakalı araçla çarpışması sonucunda trafik kazası meydana geldiğini,kazada davacının ağır yaralandığını,Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde ve sonrasında Memorial Hastanesi'nde birtakım tedavilerinin yapıldığını, kaza sonrasında psikolojik rahatsızlıklarının oluştuğunu,

davalı...AŞ'ye başvuru yapıldığını ve sigorta şirketi tarafından ödeme yapılmadığını,müvekkilinin yolcu olarak bulunduğu aracın sigorta şirketi olan .....Sigorta A.Ş.'den 70.000,00 TL ödeme yapıldığını ,müvekkili ....için şimdilik.

(500,00-TL Geçici İş Göremezlik Zararı ve 1.000,00-TL Maluliyet/Sürekli İş Göremezlik Zararı) olmak üzere toplam 1.500,00-TL Maddi Tazminatın (davalı ......Anonim Şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) kaza tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkile ödenmesine, Müvekkili ....için 150.000,00-TL Manevi Tazminatın davalılar .... ve..... Şirketiden( Yeni adıyla .......

Şirketi) kaza tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkile ödenmesine karar verilmesini" talep etmiştir.

B) DAVALININ SAVUNMASI

Davalı ...... Şirketi vekilinin cevap dilekçesinde özetle; " mezkur kazanın oluşumunda müvekkili şirket nezdinde trafik sigorta poliçesi ile sigortalı olan ...... plakalı araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığını, uğranıldığı iddia olunan zarar kalemlerinin davacı tarafın tek taraflı beyanlarına dayanmakta olduğunu, iddia olunan bu zarar kalemlerinin davacı tarafça ispatı gerektiğini,

sürekli sakatlık tazminatına ilişkin sakatlık oranının belirlenmesinde Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ve Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik doğrultusunda hazırlanan sağlık kurulu raporu dikkate alınması gerektiğini ayrıca hiçbir surette kabul anlamına gelmemek üzere davacı yanda sürekli bir sakatlık meydana gelmiş ise sürekli sakatlık tazminatı hesaplanması aşamasında Karayolları Motorlu Araçlar ZMMS Genel Şartlar gereği.

TRH 2010 yaşam tablosu ve %1,65 teknik faiz oranı dikkate alınması gerektiğini, davacı yan tarafından talep edilen geçici iş göremezlik talepleri, geçici bakıcı gideri, tedavi gideri taleplerinin müvekkili şirket nezdinde tanzim edilen zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi kapsamının dışında olması sebebiyle reddinin gerektiği, kaza tarihi itibariyle 8 yaşında olan kazazedenin geçici olarak iş göremezliğinin kabulü ile ödeme yapılması isteminin hayatın olağan akışına ve hukuka aykırılık teşkil ettiğini, davacı yanın bindiği araca 6 kişi binilerek istiap haddi aşılmış olduğunu,

bu husus da ayrı bir müterafik kusur sebebi oluşturmakta olduğundan bu hususa dair de ayrıca bir hakkaniyet indirimi uygulanması gerektiğini, müvekkili şirketin dava şartı yerine getirilmemesi sebebi ile usulüne uygun şekilde temerrüte düşürülmediğinden müvekkili şirket yönünden kaza tarihinden itibare faiz işletilmesi gerektiğini, davanın reddini, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı yana tahmiline karar verilmesini " talep etmiştir.

Davalılar ...... Şirketi vekili Cevap dilekçesinde özetle.

Her ne kadar dava dilekçesinde kaza tarihi itibariyle 6 yaşında olan davacının araçta arka koltukta oturmak vaziyetiyle seyahat ettiği iddia ediliyorsa da bunun doğru olmadığını, Kaza esnasından davacı, babası Mehmet Karagöz'ün sevk ve idaresindeki .....plakalı aracın bagaj kısmında yolculuk yapmakta olduğunu, bu hususta soruşturma dosyasındaki davacının babasının ve dedesinin beyanlarıyla açık bir şekilde ortaya konulmuş olduğunu, davacının sevk ve idaresindeki .... plakalı araçta sürücü ile birlikte taşınacak yolcu sayısı aracın ruhsatında belirtildiği gibi 4 kişi olup, bunun üstünde yolcu taşınmasnın mümkün olmadığını,

8 kişinin 5 kişilik bir araçta seyahat ve yolculuk yapmasının mümkün olmadığını, haliyle davacının bagaj kısmından çıkarıldığı hususunun ispatlandığı, davayı kabul etmek anlamına gelmemek kaydıyla, öncelikle davacının babası ve annesinin kusurlu eylemleri nazara alınarak kusur tespitinin yapılması gerekitğini, haliyle davacının babası ve annesinin kusurları oranında hesaplanacak tazminattan indirim sağlanmasını, bu talebimiz kabul edilmediği takdirde hakkaniyete uygun bir indirimin yapılmasını, yukarıda kusur ve maluliyete ilişkin itirazları nazara alındığında davacının müvekkillerden manevi tazminat talep etmesinin mümkün olmadığını,

davayı kabul etmek anlamına gelmemek kaydıyla, davacının babası ve annesinin kusuru ile maluliyet durumu nazara alındığında talep edilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu, bu sebeplerle manevi tazminat taleplerinin tümünün reddi karar verilmesi gerektiğini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini" talep etmiştir.

C) İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesinin 14/10/2025 tarih 2023/964 Esas, 2025/1042 Karar sayılı kararı ile. "Davacılar vekilinin 22/08/2025 tarihli feragat dilekçesi ile davalı yan ile sulh olunduğundan davadan feragat ettiklerini, yargılama gideri ve vekalet ücreti talebi olmadıklarını beyan etmiştir.

Davalı .....Şirketi vekilinin 14/10/2025 tarihli beyan dilekçesi ile davadan feragat ettiklerini, yargılama gideri ve ücreti vekalet taleplerinin bulunmadığını ve feragat yönünde karar verilmesini talep etmiş olduğu anlaşılmıştır. Feragat davaya son veren bir taraf işlemi olup, HMK'nın 307 ilâ 312. maddeleri arasında düzenlenmiştir.

HMK'nın 307. maddesinde feragat, davacının talep sonucundan kısmen vaya tamamen vazgeçmesi olarak tarif edilmiş, HMK.nun 311.maddesinde ise "feragat ve kabul kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurur." hükmüne yer verilmiştir. Bu nedenlerle; açılan davanın feragat nedeniyle reddine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm fıkrası tesis edilmiştir.

İlaveten davacının maddi tazminat talebi olarak 101.500,00 Tl üzerinden davasını harçlandırdığı ancak manevi tazminat talebi olan 50.000 TL üzerinden ayrı bir dava olmasına rağmen davasını harçlandırmadığı anlaşılmakla feragat nedeniyle maktu harcın davacıdan alınmasına ilişkin ayrıca hüküm tesis edilmiştir.

Mahkememizce 30/01/2024 tarihinde adli yardım talebinin kabulüne ilişkin ara karar kurulduğu ve maluliyet raporu olan ATK fatura bedeli olan 4.750,00 TL bedelin suç üstü ödeneğinden karşılandığı anlaşılmakla işbu faturanın da davacıya yükletilmesine" karar vermek gerektiği gerekçesiyle "1-Davanın feragat nedeniyle REDDİNE," karar verilmiştir.

D) İSTİNAF NEDENLERİ

Hükme karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Davacı vekili istinafında özetle;" Yerel mahkeme tarafından feraget nedeniyle davanın reddine karar verdiğini, ...AŞ lehine AAÜT uyarınca 30.000,00-TL maktu vekalet ücretine hükmedildiğini, açılan davanın kısmi dava olduğunu, dava dilekçesinde talep konusu maddi tazminatın 1.500,00-TL olarak sınırlandırıldığını, davanın bu haliyle ıslah edilmediğini, buna rağmen mahkemenin nispi vekalet ücretini hükmetmesi gerekirken maktu vekalet ücretine hükmettiğini, bunun AAÜT 13'e aykırı olduğunu, feragat edilen tazminat davasında vekalet ücreti davanın değeri üzerinden nispi olarak hesaplanması gerektiğini, kararın bu yönüyle usul ve yasaya aykırı olduğunu ve kaldırılmasına karar verilmesini" talep etmiştir.

E)DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

Dava, trafik kazası nedeniyle açılmış maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi uyarınca, istinaf sebepleri ile sınırlı olarak, istinaf kanun yoluna başvuran tarafın sıfatı gözetilerek, kamu düzenine aykırılık teşkil eden ve bu nedenle resen gözetilmesi gereken hususlar değerlendirilerek yapılan incelemede,

Davacı vekili tarafından dava konusu yaşanan trafik kazasında araçta yolcu olan davacının yaralanması nedeni ile geçici ,kalıcı iş göremezlik ve manevi tazminat taleplerinin bulunduğu belirtilerek eldeki davanın açıldığı, Mahkeme tarafından davanın feragat nedeni ile reddine karar verildiği , davacı vekili tarafından davalı ......AŞ lehine hükmedilen vekalet ücretinin yanlış olduğu belirtilerek istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin Genel Hükümler bölümünde düzenlenen "Davanın konusuz kalması, feragat, kabul ve sulhte ücret" başlıklı 6/1.

Maddesine göre; "(1) Anlaşmazlık, davanın konusuz kalması, feragat, kabul, sulh veya herhangi bir nedenle; ön inceleme tutanağı imzalanıncaya kadar giderilirse, bu Tarife hükümleriyle belirlenen ücretlerin yarısına, ön inceleme tutanağı imzalandıktan sonra giderilirse tamamına hükmolunur..." yine aynı tarifenin "Tarifelerin üçüncü kısmına göre ücret" başlıklı 13/1 ve 2. bentlerine göre;

"(1) Bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde gösterilen hukuki yardımların konusu para veya para ile değerlendirilebiliyor ise avukatlık ücreti, davanın görüldüğü mahkeme için bu Tarifenin ikinci kısmında belirtilen maktu ücretlerin altında kalmamak kaydıyla (7 nci maddenin ikinci fıkrası, 10 uncu maddenin üçüncü fıkrası ile 12 nci maddenin birinci fıkrası, 16 ncı maddenin ikinci fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla) bu Tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir.

(2) Ancak, hükmedilen ücret kabul veya reddedilen miktarı geçemez..."

Görüldüğü üzere, AAÜT 6/1. Maddesine göre, davanın feragat nedeniyle reddi halinde bu tarifeye göre ücrete hükmedileceği, 13/1. Maddesine göre, tarifenin 3. kısmına (nispi vekalet ücreti oranlarını belirleyen kısım) göre ücretin nasıl belirleneceği ve nihayet 13/2. Maddesine göre de, hükmedilen ücretin kabul veya reddedilen miktarı geçemeyeceği düzenlenmiştir.

Somut olayda,davacı tarafından davalı sigorta şirketi aleyhine açılan davada maddi tazminat miktarı 1.500-TL olarak belirlenmiş olup davanın feragat nedeniyle reddi kararı karşısında AAÜT 6/1 ve 13/1-2. Maddeleri gereğince davacı yararına mahkemece dava değerini geçmeyecek şekilde 1.500-TL vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken 30.000,00TL vekalet ücretine hükmedilmesi yerinde görülmemiş olup davacı vekilinin bu hususa ilişkin istinaf itirazı yerinde görülmüştür.

Ayrıca dava, ....... tarafından ........ adına velayeten açılmış olduğu hâlde, gerekçeli karar başlığında bu hususun yazılmamasının yerinde düzeltilebilir maddi hataya müstenit olduğu dairemizce değerlendirilmiştir.

Bu itibarla, davacı vekilinin ilk derece mahkemesi kararına vaki istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenle kabulü ile kararın HMK'nın 353/(1)-b.2 maddesi gereğince kaldırılmasına, yapılan hata yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, uyuşmazlığın esası hakkında yeniden karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

B)İSTİNAF YARGILAMA GİDERLERİ BAKIMINDAN

1-Davacı tarafça peşin yatırılan istinaf karar ve ilam harcının talep halinde ilgilisine İADESİNE, 2-Kararın niteliği gereği davacı tarafından yapılan İstinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 3-Kullanılmayan gider avansının 6100 sayılı HMK'nin 333. maddesi uyarınca ilgililerine iadesine, 4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından kendisini vekil ile temsil ettiren taraflar lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına, 5-Temyizi kabil olmayan bu kararın, ilk derece mahkemesi tarafından tebliğe çıkarılıp harç tahsil işlemlerinin yerine getirilmesine,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nin 362/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 20/02/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.