Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2022/276 K.2022/215

Taraflar arasında görülen davada Mahkemece geçici hukuki koruma talebinin kısmen kabulüne dair verilen kararın istinaf incelemesi ihtiyatî haciz isteyen vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı HMK’nın 353. maddesi gereğince tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için düzenlenen rapor ile istinaf sebepleri dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları, tüm belgeler okunup incelendikten sonra, gereği görüşülüp düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

İhtiyatî haciz isteyen vekili; müvekkili banka tarafından *** 'in müşterek borçlu müteselsil kefaleti ile *** Şti. lehine genel kredi sözleşmelerine istinaden krediler tesis edilerek kullandırıldığını, borcun ödenmesi için borçlulara *** Noterliğinin *** tarih ve*** yevmiye nolu ile ihtarname keşide edildiğini, gönderilen ihtarnameye rağmen borçlular tarafından borcun ödenmediğini, borçlu *** Şti.'nin müvekkili bankanın alacaklarının teminatı olarak toplam değeri *** TL olan beş ayrı taşınmazı müvekkilin alacaklarının tahsilinin temini için müvekkili lehine ipotek ettirdiğini, toplam alacağın *** TL olduğunu,

ipotekli taşınmazların değeri toplamı olan **** TL'nin toplam alacaktan mahsup edildiğinde *** TL kaldığını beyan ederek; **** Şti. yönünden *** TL, **** yönünden **** TL alacak için borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, evrak üzerinden yapılan inceleme sonucunda; **** Şti. yönünden; her ne kadar **** TL üzerinden kredi kullandırıldığı, kredi borcuna istinaden ipotek verildiği, ipotek konulan taşınmazlar yönünden ekspertiz incelemesi yaptırıldığı,

ekspertiz değerinin **** TL olduğundan bahisle ekspertiz bedeli düşülerek **** TL üzerinden ihtiyatî haciz istenilmişse de söz konusu ipotekli taşınmazların hangi miktar üzerinden satılacağının bu aşamada tespit edilemeyeceği ve söz konusu ipotek bedellerinin kredi borcunu karşıladığı gerekçesiyle şirket yönünde ihtiyatî haciz talebinin reddine, diğer borçlu *** yönünden ise 2004 sayılı İİK m. 257 vd. hükümlerinde belirtilen şartların gerçekleştiği gerekçesiyle ihtiyatî haciz talebinin *** yönünden kabulü ile, alacağın %15’i tutarında *** TL teminat karşılığında ihtiyatî haciz talebinin kabulüne karar verilmiştir.

Karara karşı, ihtiyatî haciz isteyen vekili tarafından ***** Şti. yönünden istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf kanun yoluna başvuran ihtiyatî haciz isteyen vekili; müvekkili lehine ipotekli beş taşınmazdan ikisinde (*** ve *** nolu taşınmazlar) müvekkili banka lehine 3. derece ipotek tesis edildiğini, 1. ve 2. derece ipotek alacaklılarının başka kişiler olduğunu, bu taşınmazların güncel ekspertiz değerleri toplamının *** TL olduğunu, bu iki taşınmazın satılıp 1. ve 2. derece ipotek alacaklısına alacaklarının ödenmesinden sonra müvekkili bankaya herhangi bir ödeme yapılamayacağının açık olduğunu, diğer üç taşınmazda müvekkili lehine 1. derece ipotek tesis edildiğini,

bu taşınmazların olası satışında bile ipotek bedelleri kadar tutar sağlanamayacağının açık olduğunu, mahkemece borçlu şirketin kefili hakkında ihtiyatî haciz talebinin kabulüne karar verildiğini, Mahkemece istenen teminatın dosyaya teminat mektubu olarak sunulduğunu, bu nedenle aynı alacak için teminat ödendiğinden asıl borçlu yönünden ayrıca teminat aranmaksızın ihtiyatî haciz talebine karar verilmesini talep ettiklerini beyan ederek,

mahkeme kararının *** Şti. yönünden ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin kısmına ilişkin kısmının kaldırılarak adı geçen şirket yönünden *** TL bedelli alacak için ihtiyatî haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesinde; Talep, 2004 sayılı İİK m. 257 vd. hükümleri uyarınca ihtiyati haciz kararı verilmesi istemine ilişkin olup; uyuşmazlık, somut olayda borçlu *** Şti. yönünden ihtiyati haciz koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.

İhtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini garanti altına almak için mahkeme kararıyla borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulmasıdır. İhtiyati hacze ilişkin yasal düzenleme 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 257 ila 268. maddesinde yer almaktadır.

Bilindiği gibi ihtiyati haciz talep edebilme koşulları İİK’nın 257. maddesinde gösterilmiş olup maddede hem vadesi gelen hem de henüz vadesi gelmemiş para alacakları için ihtiyati haciz şartları düzenlenmiştir. Bunlar muaccel alacaklarda alacağın vadesinin gelmiş olması ve alacağın rehinle temin edilmemiş olmasıdır.

Müeccel alacaklarda ise kural ihtiyati haciz istenemeyeceği ise de borçlunun belli bir adresinin olmaması veya borçlunun taahhütlerinden kurtulmak amacıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu amaçla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa vadesi gelmemiş alacaklarda da ihtiyati haciz kararı verilebilir. Sözü edilen maddede bunun dışında herhangi bir koşul öngörülmemiştir.

2004 sayılı İİK’nın 258. maddesi “Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur” hükmünü içermekte olup ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın varlığı hakkında kanaat verilmesi yeterlidir. Mahkemenin alacağın varlığına kanaat getirmesinden anlaşılması gereken alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi olmayıp yaklaşık ispat ölçüsünde alacağın varlığını gösteren delillerin sunulması aranmaktadır.

Yukarıda anılan ilke ve esaslar çerçevesinde, ihtiyatî haciz isteyen vekilinin istinafına hasren, *** Şti. yönünden somut olayın değerlendirildiğinde; taraflar arasında genel kredi sözleşmesi akdedildiği, kredi borcunun ödenmemesi üzerine ihtiyatî haciz isteyen bankanın hesabı kat ederek *** Noterliğinin *** tarih ve *** yevmiye nolu ile ihtarnamesini keşide ettiği, kat ihtarının *** tarihinde tebliğ edildiği, kat edilen kredi tutarının *** TL olduğu,

dosya arasındaki ipotek akit tablolarının incelenmesinden, ihtiyati haciz isteyen banka lehine *** Şti. tarafından *** Mahallesi *** nolu bağımsız bölüm üzerine 3. dereceden *** TL bedelli ipotek tesis edildiği, öncesinde ise *** Bankası lehine 1. sırada*** TL ve 2. sırada *** TL ipotek yer aldığı; *** tarafından da aynı yer *** ada, * parseldeki * Blok * nolu bağımsız bölüm üzerine 1. dereceden *** TL ve 2. dereceden *** TL bedelli;

*** ada, * parseldeki * Blok *** nolu bağımsız bölüm üzerine 1. dereceden *** TL ve 2. dereceden *** TL bedelli, *** Mahallesi *** ada, * parseldeki * Blok * nolu bağımsız bölüm üzerine 1. dereceden *** TL ve 2. dereceden *** TL bedelli limit ipotekleri tesis edildiği, ihtiyatî haciz isteyen banka tarafından dosyaya sunulan gayrimenkul değerleme raporlarına göre *** bağımsız bölümün *** TL, *** bağımsız bölümün *** TL, * bağımsız bölümün *** TL, *** bağımsız bölümün *** TL ve *** bağımsız bölümün *** TL olmak üzere toplam *** TL olduğu,

buna göre bankaca sunulan gayrimenkul değerleme raporları ile ipotek sıraları dikkate alındığında ihtiyatî haciz konusu alacağın rehin tutarı ile karşılanamayacağının belirgin olduğu, bu nedenle kat edilen kredi tutarının *** TL'den ipotekli *** parça taşınmazın ekspertiz değeri olan *** TL mahsup edildikten sonra, rehinle temin edilmeyen bakiye *** TL üzerinden borçlu *** Şti. yönünden de ihtiyatî haciz kararı verilmesi gerekirken, bu borçlu yönünden istemin reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, ihtiyatî haciz isteyen vekilinin istinaf istemi yerindedir.

İhtiyati hacizde 2004 sayılı İİK m. 259 hükmünde teminat alınmayacak haller hakimin takdirine bırakılmamış olup sınırlı olarak yasada açıkça sayılan hallerde teminat alınmaksızın ihtiyati haciz kararı verilmesi mümkün kılınmıştır. 2004 sayılı İİK'nın m. 259 hükmündeki atıfla uygulanacak 6100 sayılı HMK'nın m. 87 hükmü uyarınca, teminatın tutarını ve şeklini ise hakim serbestçe tayin eder.

Dosya içeriğine göre, ihtiyati haciz isteyen tarafından dosyaya "*** ile üçüncü şahısların uğrayacakları zararlara karşılık" olmak üzere *** TL tutarında teminat mektubu depo edildiği, aleyhine Dairemizce ihtiyati haciz kararı verilen *** 'nin ihtiyati haciz kararı nedeniyle uğraması muhtemel zararlar yönünden söz konusu teminat mektubunun bu kişi yönünden de güvence sağladığı değerlendirildiğinden, ilk derece mahkemesince alınan teminatın yeterli olduğu değerlendirildiğinden, yeniden teminat alınmamıştır.

Bu nedenlerle, istinaf eden ihtiyati haciz isteyen vekilinin istinaf sebepleri yerinde görüldüğünden, ilk derece mahkemesinin *** tarihli kararının kaldırılarak, borçlu *** Şti. yönünden de ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmek ve hükmün istinafa gelinmeyen kısımları aynen muhafaza edilmek suretiyle, 6100 sayılı HMK m. 353(1)-b-2 hükmü gereğince aşağıdaki şekilde yeniden esas hakkında karar verilmiştir.