Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2023/1254 K.2023/845

Taraflar arasında görülen davada Mahkemece verilen kararın istinaf incelemesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı HMK’nın 353. maddesi gereğince tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için düzenlenen rapor ile istinaf sebepleri dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları, tüm belgeler okunup incelendikten sonra, gereği görüşülüp düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili; müvekkili adına dava dışı .....'ye karşı Elazığı .. Asliye Hukuk Mahkemesinin .... E. sayılı dosyasında rücuan alacak davası açtıklarını, yargılama sürerken dava dışı ......'nin .... tarihinde ticaret sicilinden terkin edildiğini, Mahkemece ... tarihli duruşma ara kararı uyarınca .....'nin ihyası davası açmak üzere süre verildiğini, bu yetki üzerine eldeki davanın açıldığını beyan ederek; Elazığ .. Asliye Hukuk Mahkemesinin .... E. dosyası ile sınırlı olmak üzere adı geçen şirketin ihyasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalılar, davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece yapılan yargılama neticesinde; davanın kabulü ile, Diyarbakır Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün .... sicil numarası ile kayıtlı iken tasfiye sonucu terkin edilmiş olan .....'nin Elazığ .. Asliye Hukuk Mahkemesinin .... Esas sayılı dosyası dosyasının görülmesi, sonuçlandırılması ve infaz işlemlerinin yapılması ile sınırlı olmak üzere sicil kaydının ihyasına, ek tasfiye işlemleri için önceki tasfiye memuru .....'nın tasfiye memuru olarak atanmasına karar verilmiştir. Karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf kanun yoluna başvuran davacı vekili; Mahkemece davanın kabul edilmesine rağmen müvekkili lehine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmediğini belirterek istinaf isteminde bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; Dava, genel kurul kararı ile tasfiyesine karar verilen limited şirketin tasfiyesi sonucu sicilden kaydının silinmesinden sonra, davacı vekilinin mahkemece verilen mehil gereğince açmış olduğu şirket tüzel kişiliğinin ihyası davasıdır.

Dosya kapsamından, Diyarbakır Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün ... sicil numarası ile kayıtlı dava dışı .....'nin .... tarihinde genel kurul kararı ile tasfiyesine karar verildiği, verilen bu kararın ... tarihinde Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin .... sayılı nüshasında ilan edildiği, birinci, ikinci ve üçüncü ilanların ardından tasfiye süresi tamamlanan şirketin ..... tarihli sayılı genel kurul kararı ile terkin edilmesine karar verildiği, işbu kararın Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin .... tarihli ve .... sayılı nüshasında yayımlandığı, davacı vekili tarafından açılan Elazığ ..

Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E. sayılı dosyasında davacılara terkin edilen .......'nin ihyası yönünde dava açılması için süre verildiği, davacı vekilince eldeki dava ile şirketin ihyasına karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmaktadır.

6102 sayılı TTK'nın m. 643(1) hükmündeki atıfla limited şirketler hakkında da uygulanacak olan aynı Kanunun ''Şirket unvanının sicilden silinmesi'' başlıklı 545. maddesine göre, tasfiyenin sona ermesi üzerine şirkete ait ticaret unvanının sicilden silinmesi tasfiye memurları tarafından sicil müdürlüğünden istenir. Bu istem üzerine silinme tescil ve ilan edilir.

Yine 6102 sayılı TTK'nın ''Ek tasfiye'' başlıklı m. 547 hükmüne göre ise, tasfiyenin kapanmasından sonra ek tasfiye işlemlerinin yapılmasının zorunlu olduğu anlaşılırsa, son tasfiye memurları, yönetim kurulu üyeleri, pay sahipleri veya alacaklılar, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden, bu ek işlemler sonuçlandırılıncaya kadar, şirketin yeniden tescilini isteyebilirler.

Mahkeme, bu istemin yerinde olduğuna kanaat getirirse, şirketin ek tasfiye için yeniden tesciline karar verir ve bu işlemlerini yapmaları için son tasfiye memurlarını veya yeni bir veya birkaç kişiyi tasfiye memuru olarak atayarak tescil ve ilan ettirir.

Buna göre ek tasfiye, şirketin tasfiyesinin tamamlanıp kapanarak şirketin ticaret sicilinden terkini sonrası başkaca tasfiye tedbirlerinin alınmasının zorunlu olduğunun anlaşılması hâlinde başvurulabilecek bir tedbirdir (Pulaşlı Hasan. Şirketler Hukuku Şerhi, Cilt II, Ankara 2011, s. 1814).

Şirket ticaret sicilinden terkin edildikten sonra tasfiye işlemlerinin eksik yahut kanuna aykırı yapıldığının anlaşılması, tasfiye aşamasında değerlendirilmemiş şirkete ait mal varlığı değerlerinin bulunması, organlara karşı sorumluluk davası açılması, şirkete karşı açılmış dava veya icra takibinin bulunması gibi şirketin hukuken temsilinin gerektiği durumlarda ek tasfiyeye gidilebilmesi mümkündür.

Ek tasfiye nedenleri Kanun’da da sınırlı sayıda belirlenmediğinden yukarıda belirtilenler yanında somut hakka dayanan tüm talepler, şirketin ek tasfiye sürecine girmesi bakımından geçerlidir (Erdoğan, Rumeysa: Anonim Şirketlerde Ek Tasfiye, Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, Sayı 43, 2020, s. 115-144, s. 115, 122).

6100 sayılı HMK'nın m. 114(1)-d hükmünde açıkça düzenlendiği üzere, dava ve taraf ehliyeti dava şartlarındandır. Dava şartları davanın başlangıcından sonuna kadar bulunması gereken şartlarıdır. Eş deyişle dava açan ve davalı konumunda bulunan her gerçek ya da tüzel kişi bu davanın devamı ve hüküm kesinleşinceye kadar bu ehliyetini korumuş olmalıdır.

6102 sayılı TTK'nın 588. maddesine göre limited şirketlerin tüzel kişilik kazanmaları ticaret siciline tescil edilmiş olmaları şartına bağlıdır. Dosya içeriğine göre, Elazığ .. Asliye Hukuk Mahkemesinin .....

Esas sayılı dosyasında rücuan alacak davasının açıldığı yargılama sürerken adı geçen şirketin tasfiye nedeniyle sicilden terkin edilmiş olması sebebiyle, ilgili şirketin ihya edilerek yeniden sicile kaydının ve bu şekilde usulünce taraf teşkilinin sağlanması bir zorunluluktur. Somut olayda davacının, şirketin ihyasını istemesinde hukuki yararının bulunduğu, ihyası istenilen şirketin tasfiyesinin tamamlanmadığı görülmektedir.

Zira ihyası istenen şirketin taraf olduğu davanın bulunduğu, davacı tarafça bu sebeple mahkemece verilen süre içinde eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır. O hâlde mahkemece, dava dışı şirketin dava tarihi itibarıyla dava ehliyetinin bulunmaması sebebiyle ihya edilerek yeniden sicile kaydına karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Ancak, 6102 sayılı TTK'nın 545 ve 547. maddeleri uyarınca şirketin genel kurulu tarafından alınan tasfiye kararı sonrasındaki tasfiye sürecinin tamamlanmasından sonra terkin edildiği hallerde, tasfiye sürecinde tasfiyenin gereği gibi yapılıp yapılmamasından tasfiye memuru sorumlu olduğundan, yargılama gideri ve vekalet ücretinden de kural olarak tasfiye memuru sorumlu olup, yasal hasım konumunda bulunan ve davanın açılmasına sebebiyet vermeyen ticaret sicili aleyhine vekalet ücreti ve yargılama giderine karar verilemez. Bu durumda Mahkemece, davacı taraf lehine davalı tasfiye memuru .... aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemesinde isabet bulunmamaktadır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilince ileri sürülen istinaf nedenleri yerinde görüldüğünden, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, davacı .... Bakanlığı lehine davalı tasfiye memuru ... aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmek suretiyle 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince yeniden esas hakkında aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.