Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2023/185 K.2023/17

Mahkemece geçici hukukî koruma talebi hakkında verilen kararın istinaf incelemesi ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı HMK’nın 353. maddesi gereğince tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için düzenlenen rapor ile istinaf sebepleri dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları, tüm belgeler okunup incelendikten sonra, gereği görüşülüp düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

İhtiyati haciz talep eden vekili; müvekkilinin ....

Firması ile .... şirketlerine sahip olduğu yazılım vasıtasıyla sağlık raporlama ve tahlil okuma hizmeti verdiğini, müvekkili ile ....... arasında üye iş yeri sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşme kapsamında müvekkilinin kendisine gönderilen tahlilleri raporlayarak kendisine ait elektronik imza ile imzalayıp ......'ne göndereceğinin düzenlendiğini, ancak ..... yetkilisi ....'in müvekkiline ait kaşeleri ve imzaları online ortamda kopyalayarak sahte sağlık raporu düzenlediğini, bu hususun müvekkilinin itibarını zedelediğini,

müvekkili ile aleyhine ihtiyati haciz istenen şirket arasında yapılan üye iş yeri sözleşmesinin "Üye İş Yeri Yükümlülükleri" başlıklı 6. maddesinin h fıkrasında "Üye iş yerinin ..... firmasının hekimlerinin kaşelerini yasal olmayan yollarla elde etmesi ve bu kaşeleri kaşe sahibi hekim dışında yasal olmayan yollarla tahlillerini onaylamada kullanması durumunda ... dolar ödemeyi peşinen kabul eder." maddesi bulunduğunu beyan ederek şimdilik ....

TL'lik cezai şart miktarı ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, ... tarihli karar ile, talebin kabulüne ve aleyhine ihtiyati haciz istenenin .... TL borç miktarına yetecek kadar taşınır, taşınmaz malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının 2004 sayılı İİK'nın m. 257 ve müteakip hükümleri gereğince teminat karşılığında ihtiyaten haczine karar verilmiştir.

Söz konusu karara, aleyhine ihtiyati haciz istenilen tarafından verilen ... tarihli dilekçe ile itiraz edilmesi üzerine Mahkemece 2004 sayılı İİK m. 265/4 hükmü uyarınca itiraz duruşmalı olarak incelenerek .... tarihli ek karar ile ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmiştir.

.... tarihli ek karara karşı, aleyhine ihtiyati haciz istenen vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf kanun yoluna başvuran aleyhine ihtiyati haciz istenen vekili; ihtiyati haciz talep eden vekilinin beyanı gerekçe gösterilerek yerel mahkemenin talep eden vekilinin soyut, mesnetsiz ve delilsiz iddialarını dikkate alarak ihtiyati haciz şartlarının oluştuğuna karar vermesinin hukuka ve kanuna aykırı olduğunu, ihtiyati haciz kararı koşullarının mevcut olayda oluşmadığını, ihtiyati haciz talep eden tarafın belirli, likit ve muaccel bir alacağının söz konusu olmadığını, müvekkilinin talep eden tarafa herhangi bir borcunun bulunmadığını,

müvekkili şirketin sözleşme yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği ve cezai şart yükümlülüğünün tespitinin yargılamayı gerektirdiği, somut olayda yaklaşık ispat şartının yerine getirilmediğini beyan ederek yerel mahkemece verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesinde; Talep, 2004 sayılı İİK m. 257 vd. hükümleri uyarınca ihtiyati haciz kararı verilmesi istemine ilişkindir.

İhtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini garanti altına almak için mahkeme kararıyla borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulmasıdır. İhtiyati hacze ilişkin yasal düzenleme 2004 sayılı İİK'nın 257 ila 268. maddesinde yer almaktadır.

Bilindiği gibi ihtiyati haciz talep edebilme koşulları 2004 sayılı İİK’nın 257. maddesinde gösterilmiş olup, maddede hem vadesi gelen hem de henüz vadesi gelmemiş para alacakları için ihtiyati haciz şartları düzenlenmiştir. Bunlar muaccel alacaklarda alacağın vadesinin gelmiş olması ve alacağın rehinle temin edilmemiş olmasıdır.

Müeccel alacaklarda kural ihtiyati haciz istenemeyeceği ise de; borçlunun belli bir adresinin olmaması veya borçlunun taahhütlerinden kurtulmak amacıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu amaçla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa vadesi gelmemiş alacaklarda da ihtiyati haciz kararı verilebilir. Sözü edilen maddede bunun dışında herhangi bir koşul öngörülmemiştir.

2004 sayılı İİK’nın 258. maddesi “Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur” hükmünü içermekte olup ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın varlığı hakkında kanaat verilmesi yeterlidir. Mahkemenin alacağın varlığına kanaat getirmesinden anlaşılması gereken alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi olmayıp yaklaşık ispat ölçüsünde alacağın varlığını gösteren delillerin sunulması aranmaktadır.

Ancak, yaklaşık ispatla yetinilmiş olması, ispatın aranmayacağı ya da ispat kurallarının tamamen dışına çıkılacağı anlamına gelmez. Bir taraf iddiasını mahkeme önüne ne kadar inandırıcı şekilde getirirse getirsin, bu sadece bir iddiadan ibarettir. İddia edilen vakıanın sabit yani doğru kabul edilebilmesi için, ispat yükü üzerine düşen tarafın, bunu kanundaki delil sistemi içinde yine kanunun aradığı ispat ölçüsü çerçevesinde ispat etmesi gerekir.

Yukarıda yazılan ilke ve esaslar çerçevesinde somut olayın değerlendirilmesinde; ihtiyati haciz isteyen tarafından, taraflar arasındaki .... tarihli "Üye İşyeri Sözleşmesi" başlıklı sözleşmenin "Üye İş Yeri Yükümlülükleri" başlıklı 6. maddesinin h fıkrasında "Üye iş yerinin ...... firmasının hekimlerinin kaşelerini yasal olmayan yollarla elde etmesi ve bu kaşeleri kaşe sahibi hekim dışında yasal olmayan yollarla tahlillerini onaylamada kullanması durumunda ... dolar ödemeyi peşinen kabul eder." maddesindeki ceza koşulu nedeniyle ihtiyati haciz isteminde bulunulduğu,

bu aşamada sunulan belgelerin tek başına alacağın varlığına kanaat getirilmesi açısından yaklaşık ispat için gerekli şartları taşımadığı, alacağın bu aşamada muaccel olmadığı, ihtiyati haciz isteyen tarafın söz konusu hüküm nedeniyle aleyhine ihtiyati haciz istenen tarafından tazminat talep edip edemeyeceğinin, talep edebilecek ise miktarının tespitinin yargılamayı gerektirdiği,

ayrıca aleyhine ihtiyati haciz istenenin belli bir adresinin olmadığına veya taahhütlerinden kurtulmak amacıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisinin kaçmaya hazırlandığına yahut kaçtığına ya da bu amaçla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunduğuna dair somut herhangi bir delil sunulmadığı,

bu nedenle eldeki uyuşmazlıkta 2004 sayılı İİK m. 257 vd. hükümlerinde öngörülen koşulların oluşmadığı anlaşılmakla, mahkemece bu gerekçelerle ihtiyatî haciz talebinin reddine ve itiraz üzerine ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ve hatalı gerekçe ile ihtiyati haciz talebinin kabulüne ve itirazın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, ihtiyati hacze itiraz eden (aleyhine ihtiyati haciz istenen) vekilinin istinaf talebinin kabulü ile İlk Derece Mahkemesinin kararının kaldırılmasına, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince ihtiyati hacze itirazın kabulüne ve ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına dair yeniden esas hakkında aşağıdaki şekilde hüküm kurulmasına karar vermek gerekmiştir.