Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2024/2388 K.2024/2343

İlk Derece Mahkemesince geçici hukukî koruma talebinin kısmen reddine dair verilen kararın istinaf incelemesi ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı HMK’nın 353. maddesi gereğince tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için düzenlenen rapor ile istinaf sebepleri dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları, tüm belgeler okunup incelendikten sonra, gereği görüşülüp düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

İhtiyati haciz talep eden vekili; müvekkili Bankanın . ... Ltd. Şti. arasında imzalanan kredi sözleşmelerine istinaden müvekkili Banka şubesince borçlu firmaya kredi kullandırıldığını, bu sözleşmelere ...'in müşterek borçlu, müşterek-müteselsil kefil sıfatı ile imza attığını, kredi borç ve faizlerinin ödenmesi için düzenlenen ve borçlulara tebliğ edilen Ankara ...

Noterliğinin ... tarih ve..yevmiye numaralı ihtarnamesine rağmen bugüne kadar herhangi bir ödeme yapılmadığından borçluların temerrüde düştüğünü, müvekkili bankanın ... tarihi itibarıyla 2.460.170,85 TL alacağı bulunduğunu, şirketin asaleten/kefaleten borçlarının teminatı olarak toplam 2.000.000,00 TL limit ipoteği bulunduğunu beyan ederek . ... Ltd.

Şti. yönünden ipotek limitini aşan 460.170,85 TL nakit kredi alacağının, ...yönünden 1.608.910,39 TL nakit kredi alacağının teminat altına alınması için borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile 3. kişilerdeki hak ve alacaklarına ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; borçlu.... Ltd. Şti. yönünden yapılan değerlendirmede, her ne kadar talep eden 460.170,85 TL üzerinden ihtiyati haciz talebinde bulunulmuş ise de, hesabın 1.680.910,39 TL üzerinden kat edildiği, söz konusu borca istinaden 2.000.000,00 TL ipotek bulunduğu, müteselsil kefil... yönünden ise, yasada belirtilen şartlar gerçekleşmiş olduğundan talebin kabulüne karar vermek gerektiği gerekçesiyle; talebin kısmen kabul kısmen reddine, borçlu ... yönünden talebin kabulü ile, yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz malları ve alacakları ile diğer haklarının 1.680.910,39 TL alacak için ihtiyaten haczine, borçlu .. Ltd. Şti. yönünden ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.

Karara karşı, ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf talebinde bulunan ihtiyati haciz isteyen vekili; somut olayda, şirket teminatında toplam 2.000.000,00 TL ipotek bulunsa da Banka alacağının 18/09/2024 tarihi itibariyle 2.460.170,85 TL olduğunu, dolayısıyla toplam rehin tutarının Banka borcunu ödemeye yeter durumda olmadığını, bu nedenle rehin miktarını aşan 460.170,85 TL için ihtiyati haciz talep edilmesinin hukuka uygun olduğunu, hal böyle iken İlk Derece Mahkemesinin "hesabın 1.680.910,39 TL üzerinden kat edildiği" gerekçesi ile ihtiyati haciz istemini reddetmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu,

her ne kadar borçlulara kat edilen ihtarnamede alacak tutarı 1.680.910,39 TL olsa da 18/09/2024 tarihi itibarıyla güncel alacak tutarından ipotek limitleri toplamını düştükten sonra kalan tutarın borçlulara kat edilen ihtarname tutarının altında olduğunu, dolayısıyla borçlu şirket yönünden 460.170,85 TL ihtiyati haciz talebinde bulunulmasında usul ve yasaya aykırı bir durum olmadığını beyan ederek.

İlk Derece Mahkemesinin ihtiyati haciz talebimizin reddi kararının ortadan kaldırılmasına, borçlu .... Ltd. Şti. yönünden 460.170,85 TL menkul ve gayrimenkul malları ile 3. kişilerdeki hak ve alacaklarına teminatsız olarak ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesinde; Talep, 2004 sayılı İİK m. 257 vd. hükümleri uyarınca ihtiyati haciz kararı verilmesi istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince ihtiyati haciz talebinin borçlu ... yönünden kabulüne, diğer borçlu ... Ltd. Şti. yönünden ise reddine karar verilmiş olup, ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından diğer borçlu .... Ltd. Şti. yönünden de ihtiyati haciz kararı verilmesi gerektiği gerekçesiyle hükmün istinaf edildiği anlaşıldığından, istinaf incelemesi bu talebe hasren .... Ltd. Şti. yönünden yapılmıştır.

İhtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini garanti altına almak için mahkeme kararıyla borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulmasıdır. İhtiyati hacze ilişkin yasal düzenleme 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 257 ila 268. maddesinde yer almaktadır.

Bilindiği gibi ihtiyati haciz talep edebilme koşulları İİK’nın 257. maddesinde gösterilmiş olup maddede hem vadesi gelen hem de henüz vadesi gelmemiş para alacakları için ihtiyati haciz şartları düzenlenmiştir. Bunlar muaccel alacaklarda alacağın vadesinin gelmiş olması ve alacağın rehinle temin edilmemiş olmasıdır.

Müeccel alacaklarda ise kural ihtiyati haciz istenemeyeceği ise de borçlunun belli bir adresinin olmaması veya borçlunun taahhütlerinden kurtulmak amacıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu amaçla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa vadesi gelmemiş alacaklarda da ihtiyati haciz kararı verilebilir. Sözü edilen maddede bunun dışında herhangi bir koşul öngörülmemiştir.

2004 sayılı İİK’nın 258. maddesi “Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur” hükmünü içermekte olup ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın varlığı hakkında kanaat verilmesi yeterlidir.

Mahkemenin alacağın varlığına kanaat getirmesinden anlaşılması gereken, alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi olmayıp yaklaşık ispat ölçüsünde alacağın varlığını gösteren delillerin sunulmasıdır. Söz konusu hükümdeki düşürülmüş ispat ölçüsü çerçevesinde, tam kanaat değil, kuvvetle muhtemel, yaklaşık bir kanaat yeterli görülmektedir.

Ancak, yaklaşık ispatla yetinilmiş olması, ispatın hiç aranmayacağı ya da ispat kurallarının tamamen dışına çıkılacağı anlamına gelmez. Bir taraf iddiasını mahkeme önüne ne kadar inandırıcı şekilde getirirse getirsin, bu sadece bir iddiadan ibarettir. İddia edilen vakıanın sabit yani doğru kabul edilebilmesi için, ispat yükü üzerine düşen tarafın, bunu kanundaki delil sistemi içinde yine kanunun aradığı ispat ölçüsü çerçevesinde ispat etmesi gerekir.

İhtiyati haciz isteyen tarafından, ihtiyati haciz talebine konu kredi borcu ile ilgili olarak Diyarbakır İcra Müdürlüğünün ...E. sayılı dosyasında borçlular..ve .. Ltd. Şti. aleyhine genel haciz yoluyla ilâmsız icra takibi yapıldığı dosya kapsamından anlaşılmış olmakla, UYAP üzerinden erişilen dosya içeriklerine göre, ilâmsız takiplerde ödeme emrinin (Örnek-7) aleyhine ihtiyati haciz istenen borçlu .... Ltd. Şti.'nin UETS hesabına 05/10/2024 tarihinde tebliğ edildiği, icra dosyası içeriğine göre icra müdürlüğünce 30/10/2024 tarihli karar ile takibin kesinleştirilmesi talebinin kabulüne karar verildiği, bu şekilde takibin kesinleştiği gerekçesiyle haciz işlemlerinin yapıldığı anlaşılmaktadır.

İhtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence altına almak için, mahkeme kararı ile borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulmasıdır. İhtiyati haciz, 6100 sayılı HMK’daki ihtiyati tedbirin özel bir çeşidi olup, ihtiyati haczin şartları ve etkileri 2004 sayılı İİK’da düzenlenmiştir. İhtiyati haciz yolu başlı başına bir icra takip yolu değildir.

Alacaklı borçluya karşı alacak davası açtıktan veya icra takibi yaptıktan sonra da aynı alacak için ihtiyati haciz isteyebilir. Borçluya karşı genel haciz yolu ile takip yapmış olan alacaklı takip kesinleşmeden önce hakkını tehlikede görüp, aynı alacak için borçlunun mallarına ihtiyati haciz koydurma hakkını haizdir (Yargıtay 11. HD'nin 17/06/2014, E. 2014/8092, K. 2014/11652. 11/11/2013, E. 2013/15860, K. 2013/20091. 13/02/2012, E. 2012/699, K. 2012/ 1837.

22/06/2009, E. 2009/6653, K. 2009/7569 tarih ve sayılı kararları).

Somut olayda da, Diyarbakır İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasında borçlu . ... Ltd. Şti. hakkında işbu ihtiyati haciz talebine konu krediden kaynaklanan borç nedeniyle takip başlatıldığı, borçlu .... Ltd.

Şti.'ye ödeme emri tebliğ edilerek itiraz edilmeksizin icra takibinin kesinleştiği, her ne kadar ihtiyati haczin talep edildiği tarih itibariyle alacaklının ihtiyati haciz istemesinde hukuki yarar bulunmakta ise de, Dairemizin karar tarihi itibariyle genel haciz yoluyla ilâmsız icra takibinin (Örnek-7) kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Alacaklıya henüz kesin haciz isteme yetkisinin (2004 sayılı İİK m. 78) gelmediği bir dönemde, yani ilâmsız takip kesinleşmeden önce, ihtiyati haciz talep edilebilir ise de; alacaklının kesinleşen icra dosyasında borçlunun malları üzerinde kesin haciz işlemleri yapabileceği, icra takibinin kesinleşmesi nedeniyle başlangıçta var olan hukukî yararın daha sonradan ortadan kalktığı anlaşılmakla, İlk Derece Mahkemesi kararının borçlu ... Ltd.

Şti. yönünden kaldırılarak, 6100 sayılı HMK m. 353(1)-b-2 hükmü uyarınca borçlu .... Ltd. Şti. yönünden bu gerekçe ile ihtiyati haciz talebinin reddine dair yeniden esas hakkında aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiş, diğer borçlu yönünden istinafa getirilmeyen kısımlar Dairemizce kurulan yeni hükümde aynen muhafaza edilmiştir.

21/11/2024