Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2024/979 K.2024/1207

Taraflar arasında görülen davada Mahkemece geçici hukukî koruma talebinin reddine dair verilen kararın istinaf incelemesi ihtiyati tedbir isteyen davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı HMK’nın 353. maddesi gereğince tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için düzenlenen rapor ile istinaf sebepleri dinlendikten ve yine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra, gereği görüşülüp düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili; müvekkili banka ile davalı arasında ....tarihinde maaş ödeme sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin 12. maddesi gereğince davalı şirketin müvekkili bankanın .... nolu hesabına müvekkili banka tarafından KDV dahil ....

TL bütçe ödemesi gerçekleştirildiğini, davalı şirketin buna karşılık maaş ödeme sözleşmesinin 1. maddesi gereğince, "kurum personelinin maaş, ücret, ikramiye, avans ödemeleri ile personele yapılan diğer ödeme hizmetlerinin müvekkili banka tarafından gerçekleştirilmesini" ve yine aynı sözleşmenin 2. maddesi gereğince, "ödemelerine aracılık edilecek personel sayısının sözleşme süresince 100 kişinin altına düşmeyeceğini" taahhüt ettiğini, maaş ödeme sözleşmesinin 13. maddesinde,

"Kurum'un işbu sözleşme süresi boyunca sözleşme hükümlerini yerine getirmemesi veya gereği gibi yerine getirmemesi durumunda Banka'nın zarar ve ziyanını ayrıca talep etme hakları saklı kalmak kaydı ile Banka'nın Madde 12'de belirtilen bütçe tutarını eksik gerçekleşme oranı göz önünde tutularak ödeme yetkisi bulunacaktır.

Eğer bütçe tutarının tamamı ya da bir kısmı ödenmiş ise sözleşme sonunda tüm sözleşme süresi boyunca taahhüt edilen personel sayısının gerçekleşip gerçekleşmediği incelenecek ve varsa eksik gerçekleşme oranı gözetilerek ödenen kıstelyevm bütçe tutarını ve bu tutarın 1/2 oranında hesaplanacak cezai şart tutarını, ayırca kıstelyevm bütçe tutarı üzerinden hesaplanacak bütçenin Banka'ca ödendiği tarihten itibaren işleyecek T.C.

Merkez Bankası'nın kısa vadeli krediler için belirlediği avans faizi ile birlikte kurum, banka'ya derhal geri ödeyeceğini peşinen kabul, beyan ve taahhüt eder." düzenlemesine yer verildiğini, ekte sundukları toplam maaş raporunda da görüleceği üzere davalı kurumun sözleşmenin başlangıcından itibaren taahhüt edilen kişi sayısını tüm aylar için tutturamaması üzerine müvekkili bankaca... ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile maaş ödeme sözleşmesi'nin 13. maddesi gereğince taahhüde uyulmamaya devam edilmesi takdirde sözleşmenin feshi ve sözleşmenin 13 ve 14. maddelerinde belirtilen haklara başvurulabileceğinin davalı kuruma ihbar ve ihtar

edildiğini, davalı tarafça keşide edilen .... yevmiye numaralı cevabi ihtarnamesinde sözleşmeye uyulmamış olduğunun ikrar edildiğini, müvekkili bankanın sözü geçen ihtarnamesine rağmen taahhüde uymamaya devam eden davalı kuruma bu kapsamda ....yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide edilerek kurumun taahhüt edilen sayının altına düşmesi nedeniyle ve sözleşme gereğince ihtarnamenin keşide edildiği tarihe kadar hesap edilen ....TL anapara, ... TL işlemiş faiz, ....

TL banka muamele vergisinden müteşekkil toplam .... TL ve sözleşmenin 14. maddesi gereğince ....TL cezai şart olmak üzere toplam ....TL'nin 3 gün içinde ödenmesinin ihtar edildiğini, keşide edilen ihtarnameye rağmen borç ödenmediğinden Diyarbakır ... Müdürlüğü’nün ....

E. sayılı dosyası üzerinden davalı aleyhine başlatılan icra takibinin davalının haksız itirazı üzerine durduğunu ileri sürerek itirazın iptaline, takibin devamınına ve davalının menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarına, banka hesaplarına ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece... tarihli ara karar ile; somut olayda, taraflar arasında imzalanan maaş ödeme sözleşmesi gereğince davalı tarafın taahhüdünü ihlal ettiğinin ve sözleşmeye aykırı davrandığının, bu kapsamda da davacı banka tarafından sözleşme gereğince talep edilen alacak ve cezai şartın koşullarının oluşup oluşmadığına ilişkin vakıaların yargılamayı gerektirdiği ve mevcut aşamada yaklaşık ispat koşulunun sağlanmadığı gerekçesiyle ihtiyati haciz isteminin reddine karar verilmiştir. Karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf kanun yoluna başvuran davacı vekili; ihtiyati haczin hangi hallerde verileceği yasada düzenlenmiş olup huzurdaki dava yönünden şartlar sağlanmış iken Mahkemenin ihtiyati haciz kararı için yargılama gerektirmesi şeklinde gerekçe kurmasının ihtiyati haczin ruhuna ve kanun gerekçesine aykırı olduğunu, ihtiyati haciz talebi yönünden yaklaşık ispat şartının gerçekleştiğini, dosya kapsamında taraflar arasında akdedilen maaş ödeme sözleşmesi,

müvekkili bankaca keşide edilen usulüne uygun ihtarnameler, banka kayıtları, ödeme dekontları ve davalı kurumca hukuki ve sözleşme şartları açısından sonuç doğurabilecek herhangi bir neden ileri süremeden sözleşmeye uyulmadığına dair ikrar içeren cevabi ihtarname birlikte incelendiğinde ihtiyati haciz talebi açısından kanunun aradığı yaklaşık ispat koşulunun oluştuğunu, ihtiyati haciz talebinin reddine dair verilen kararın istinaf incelemesi neticesinde bozularak ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesi gerektiğini,

yargılamanın uzun bir süreç alacağı ve müvekkili banka alacağının semeresiz kalması riski gözetilerek ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesi gerektiğini ileri sürülerek istinaf isteminde bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesinde; Dava, 2004 sayılı İİK m. 67 hükmü uyarınca itirazın iptali istemine ilişkin olup; uyuşmazlık, somut olayda 2004 sayılı İİK'nın m. 257 vd. hükümleri uyarınca ihtiyati haciz koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.

İhtiyatî haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini garanti altına almak için mahkeme kararıyla borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulmasıdır. İhtiyati hacze ilişkin yasal düzenleme 2004 sayılı İİK'nın m. 257 ila 268 hükümlerinde yer almaktadır.

Bilindiği gibi ihtiyati haciz talep edebilme koşulları İİK’nın 257. maddesinde gösterilmiş olup maddede hem vadesi gelen hem de henüz vadesi gelmemiş para alacakları için ihtiyati haciz şartları düzenlenmiştir. Bunlar muaccel alacaklarda alacağın vadesinin gelmiş olması ve alacağın rehinle temin edilmemiş olmasıdır.

Müeccel alacaklarda ise kural ihtiyati haciz istenemeyeceği ise de borçlunun belli bir adresinin olmaması veya borçlunun taahhütlerinden kurtulmak amacıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu amaçla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa vadesi gelmemiş alacaklarda da ihtiyati haciz kararı verilebilir. Sözü edilen maddede bunun dışında herhangi bir koşul öngörülmemiştir.

2004 sayılı İİK’nın m. 258 hükmü “Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur” hükmünü içermekte olup ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın varlığı hakkında kanaat verilmesi yeterlidir. Mahkemenin alacağın varlığına kanaat getirmesinden anlaşılması gereken alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi olmayıp yaklaşık ispat ölçüsünde alacağın varlığını gösteren delillerin sunulması aranmaktadır.

Ancak, yaklaşık ispatla yetinilmiş olması, ispatın aranmayacağı ya da ispat kurallarının tamamen dışına çıkılacağı anlamına gelmez. Bir taraf iddiasını mahkeme önüne ne kadar inandırıcı şekilde getirirse getirsin, bu sadece bir iddiadan ibarettir. İddia edilen vakıanın sabit yani doğru kabul edilebilmesi için, ispat yükü üzerine düşen tarafın, bunu kanundaki delil sistemi içinde yine kanunun aradığı ispat ölçüsü çerçevesinde ispat etmesi gerekir.

Yukarıda anılan ilke ve esaslar çerçevesinde somut olayda; dosya mevcuduna göre alacağın varlığının ve miktarının yargılamayı gerektirdiği, bu nedenle 2004 sayılı İİK'nın 257. maddesindeki koşulların oluşmadığı, davacı tarafça iddia edilen alacağa dayanak olarak gösterilen maaş ödeme sözleşmesi gereğince tarafların edimlerini yerine getirip getirmediklerinin, davalının sözleşmeyi ihlal edip etmediğinin ve sözleşmeden kaynaklandığı iddia edilen alacak, tazminat ve cezai şartın tahakkuk edip etmediğinin tarafların ibraz edeceği deliller incelendikten,

tarafların ticari defterleri ile banka ve şirket kayıtları üzerinde inceleme yapıldıktan sonra belirleneceği sonuç ve kanaatine varılmış olup, kararda usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı ve istinaf başvuru dilekçesinde ileri sürülen istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından, ihtiyati haciz isteyen davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın m. 353(1)-b-1 hükmü uyarınca esastan reddine karar verilerek, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.