Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi E.2022/221 K.2022/254

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla HMK 107 kapsamında belirsiz alacak olarak trafik kazası sonrası oluşan hasar nedeniyle şimdilik 100,00-TL değer kaybı bedelinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMELERİNİN KARARLARININ ÖZETİ

Oltu Asliye Hukuk Mahkemesi 29/09/2021 tarih ve 2021/136 E. - 2021/268 K sayılı kararı ile, Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun 07/07/2021 tarihli 608 karar nolu kararı 08/07/2021 tarihli ... sayılı Resmî Gazete'de yayımlandığını, alınan kararda; Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Erzurum ilinin mülki sınırları olarak belirlendiğini, dava dosyasında ki iddianın ileri sürülüş biçimi ve yargılamanın "Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla" yürütülmesi hususu ile mezkur yargı çevresi kararı birlikte değerlendirildiğinde, eldeki davaya "Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla" bakılmaya devam edilemeyeceği gerekçesiyle yetkisizlik kararı ile dosyasının Erzurum Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir.

Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi 27/12/2021 tarih ve 2021/450 Esas-2021/522 K. sayılı kararı ile; Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu kararında yargı çevresinin belirlenmesine ilişkin kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verildiği, HSK kararında görülmekte olan davaların devri ile ilgili bir düzenlemenin bulunmadığı, tabii hakim ilkesi gereğince, söz konusu genel kurul kararının görülmekte olan davaların da devredilmesi gerektiği şeklinde yorumlanarak kapsamı genişletilemeyeceğinden, gönderme kararı ile il ticaret mahkemesine gönderilemeyeceği, davanın 01/09/2021 tarihinden önce açılmış olması gerekçesiyle dava dosyasının Oltu Asliye Hukuk Mahkemesi'ne (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) iadesine karar verildiği anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep merci tayinine ilişkindir.

Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun 08/07/2021 tarih ve ... sayılı Resmi Gazete'de yayınlan 07/07/2021 tarih ve 608 sayılı kararı ile “Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Erzurum ilinin mülki sınırları olarak belirlenmesine, iş bu kararın 01.09.2021 tarihinden itibaren uygulanmasına” karar verilmiştir.

Hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz. (T.C.Anayasası madde 37 )

Mahkemelerin kuruluşu, görev ve yetkileri, işleyişi ve yargılama usulleri kanunla düzenlenir. (T.C.Anayasası madde 142 )

Herkes davasının, medeni hak ve yükümlülükleriyle ilgili uyuşmazlıklar ya da cezai alanda kendisine yöneltilen suçlamaların esası konusunda karar verecek olan, yasayla kurulmuş, bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından, kamuya açık olarak ve makul bir süre içinde görülmesini isteme hakkına sahiptir. (Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi madde 6)

Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir. (6100 sayılı HMK madde 1)

Kanuni hâkim, görev ve yetkisi kanunla belli edilmiş olan mahkemenin hâkimidir. Dolayısıyla mahkemenin görev ve yetkisinin tayin edilmesi işleminin kanun ile yapılmış bulunmasıdır.

Yargılanacak olan uyuşmazlığın gerçekleşmesinden önce yürürlükte bulunan kanunlar aracılığıyla görevi ve yetkisi belirlenmiş olan mahkemenin hâkimine, tabii hâkim denir. Bu çerçevede, tabii hâkim ilkesine uygunluğun sağlanması için, kanunla mahkemenin görev ve yetkisinin belirlenmesi işleminin yargılanacak olan uyuşmazlığın gerçekleşmesinden önce yapılmış olması şarttır.

Olumsuz görev uyuşmazlığının çözümü ve davaya bakacak yargı mercinin belirlenmesi için gönderilen dava dosyası incelendiğinde; Davanın Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun 07/07/2021 tarih ve 608 sayılı kararından önce açıldığı ve bu kararda derdest dosyaların da Asliye Ticaret Mahkemesine devredileceğine dair bir ibare bulunmadığı açıktır. Şu halde, söz konusu karar tarihinden önce açılmış olan bu davada doğal hakimlik ilkesi ile anılan kararın 01.09.2021 tarihinden itibaren uygulanacağına ilişkin düzenleme gereğince uyuşmazlığın Oltu Asliye Hukuk Mahkemesinde (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) görülmesi gerekir.