Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi E.2022/355 K.2022/269

Oltu Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) ile Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesince ayrı ayrı gönderme kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya incelendi.

İLK DERECE MAHKEMELERİNİN KARARLARININ ÖZETİ

Oltu Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) 2020/327 E., 2021/319 K. sayılı kararı ile Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun 07/07/2021 tarihli 608 karar nolu kararı ile Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Erzurum ilinin mülki sınırları olarak belirlendiği, eldeki davaya "Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla" bakılmaya devam edilemeyeceğinden dosyasının Erzurum Ticaret Mahkemesine devri ile gönderilmesine kesin olarak karar verilmiştir.

Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/604 E., 2021/513 K. sayılı kararı ile davanın HSK'nın 07/07/2021 tarih ve 608 sayılı kararının yürürlüğünden açıldığını, dava açılması ile görevli ve yetkili olan mahkemenin artık sabit hale geldiği, HSK kararında derdest davaların devri ile ilgili bir düzenlemenin bulunmadığından dava dosyasının Oltu Asliye Hukuk Mahkemesi'ne (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) iadesine kesin olarak karar verilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Her iki mahkeme tarafından verilen gönderme kararları ile çıkan olumsuz görev uyuşmazlığının çözümü için dosya HMK'nın 21/1-c maddesi uyarınca re'sen merci tayini için dairemize gönderilmiştir.

Davanın açılmasının usul hukuku bakımından doğurduğu sonuçlardan biri de davanın açılması anında görevli ve yetkili olan mahkemenin sabit hale gelmesi, sonradan ortaya çıkan değişikliklerden görev ve yetkinin etkilenmeyeceğidir. (Yargıtay 10. HD., 2020/2863 E., 2020/6518 K., Yargıtay 10. HD., 2019/2596 E., 2019/7517 K.) Dava usulüne uygun olarak görevli mahkemede açılmışsa, daha sonra yürürlüğe giren yeni kanun ile görev konusunda yapılan değişikliklikler görülmekte olan davayı etkilemez, bu halde görevsizlik kararı verilemez. Bu kural, usul ekonomisinin (Anayasa 141/4, HMK 30), hukuki güvenliğin,

işlemlerde istikrarın, yargıya güvenin sağlanması ve hukuk devletinin gerçekleştirilmesinin gereği olup

kamu düzenindendir. (Medenî Usûl Hukukunda Görev Kurallarının Zaman İtibariyle Uygulanması

, ......, ......... Üniversitesi, Hukuk Fakültesi Dergisi, 2005/2, s. 163-192)

Yargı çevresi bir mahkemenin hangi coğrafi alandaki davalara bakacağıyla ilgili olup görev kuralı niteliğinde değildir. 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un 7/1. maddesi uyarınca, özel kanunlarla kurulanlar da dâhil olmak üzere, hukuk mahkemelerinin yargı çevresi, il ve ilçe sınırlarına bakılmaksızın Adalet Bakanlığının önerisi üzerine Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirlenebilir.

Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun 07.07.2021 gün ve 608 sayılı kararı yargı çevresi belirlenmesine ilişkin bir karar olup bu kararın yürürlüğe girdiği 01/09/2021 tarihi ve sonrasında açılacak davaları ilgilendirir. Bu nedenlerle mahkemelerin, derdest bulunan ticari dava dosyalarını anılan yargı çevresine dair karardan bahisle göndermeleri mümkün değildir.

Açıklanan gerekçelerle somut olaya konu ticari dava 01/09/2021 tarihinden önce açılmış olup davada görevli mahkemenin Oltu Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşıldığından Oltu Asliye Hukuk Mahkemesi kararın kaldırılarak yargı yeri olarak belirlenmesi gerekmiştir.