Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi E.2022/451 K.2022/261

Davacı dava dilekçesinde özetle; taraflar 08/04/2013 tarihli sözleşmede belirtilen şartlarda, davalıya ait ... fabrikasında "klinikler stokholünün kapatılması" sözleşmesi imzaladıklarını, sözleşmeye göre 13.000,00 m2 malzemeli trapez saç, 1190 ton çelik montajı toplam 995.000,00-TL bedelle yapılacağını, ilave montaj işleri için 0,50-TL/kg rayiç belirlendiğini, taraflar, ilave işler için montaj 0,50-TL/kg; imalat 0,70-TL/kg rayiç bedelle anlaştıklarını, işe başlandıktan sonra davalı taraf talebi üzerine,

projede bir kısım değişiklikler, ilaveler yapıldığını, karşılıklı anlaşılan ilave işçilik ve imalat rayiçleri kapsamında müvekkil sözleşme dahil tüm işleri yapıp teslim ettiğini, ancak davalı tarafa dilekçe ile sunulan işlemlerin bedellerini ödemeden imtina ettiğini, bunun üzerine müvekkil Aşkale Asliye Hukuk Mahkemesinde 2014/.......

Esas no ile dava açtığını, usulden red ettiğini, yapılan tüm girişimlere rağmen ödeme yapmaya yanaşmayan davalı aleyhine arabuluculuk müessesine başvurulduğunu, Aşkale Arabuluculuk ofisinde 2020/......... no ile 28/12/2020 tarihinde anlaşmama tutanağı düzenlendiğini beyanla; arz olunan nedenlerle.

Fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, 53.022,86TL sac kaplama bedeli, 20.000,00TL çelik profil bedeli,77.245,00TL imalat bedeli, 13.087,00TL imalat bedeli, 2.046,00TL imalat işçiliği bedeli toplam 165.400,90TLnin, imalat tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMELERİNİN KARARLARININ ÖZETİ

Aşkale Asliye Hukuk (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) Mahkemesi 27/10/2021 tarih ve 2021/17 E. - 2021/180 K sayılı kararı ile, Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun 07/07/2021 tarihli 608 karar nolu, 08/07/2021 tarihli ... sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan kararına göre; Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Erzurum ilinin mülki sınırları olarak belirlendiğini, dava dosyasında ki iddianın ileri sürülüş biçimi ve yargılamanın "Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla" yürütülmesi gerektiğinden eldeki davaya "Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla" bakılmaya devam edilemeyeceği gerekçesiyle dosyasının Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir.

Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi 28/01/2022 tarih ve 2022/63 Esas-2022/59 K. sayılı kararı ile; Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu kararında yargı çevresinin belirlenmesine ilişkin kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verildiği, HSK kararında görülmekte olan davaların devri ile ilgili bir düzenlemenin bulunmadığı, tabii hakim ilkesi gereğince, söz konusu genel kurul kararının görülmekte olan davaların da devredilmesi gerektiği şeklinde yorumlanarak kapsamı genişletilemeyeceğinden, gönderme kararı ile il ticaret mahkemesine gönderilemeyeceğini, davanın 01/09/2021 tarihinden önce açılmış olması nedeniyle, dava dosyasının Aşkale Asliye Hukuk Mahkemesi'ne (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) iadesine karar verildiği anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Her iki mahkeme tarafından verilen gönderme kararları ile çıkan olumsuz görev uyuşmazlığının çözümü için dosya HMK'nın 21/1-c maddesi uyarınca re'sen merci tayini için dairemize gönderilmiştir.

Davanın açılmasının usul hukuku bakımından doğurduğu sonuçlardan biri de davanın açılması anında görevli ve yetkili olan mahkemenin sabit hale gelmesi, sonradan ortaya çıkan değişikliklerden görev ve yetkinin etkilenmeyeceğidir. (Yargıtay 10. HD., 2020/2863 E., 2020/6518 K., Yargıtay 10. HD., 2019/2596 E., 2019/7517 K.) Dava usulüne uygun olarak görevli mahkemede açılmışsa, daha sonra yürürlüğe giren yeni kanun ile görev konusunda yapılan değişikliklikler görülmekte olan davayı etkilemez, bu halde görevsizlik kararı verilemez. Bu kural, usul ekonomisinin (Anayasa 141/4, HMK 30), hukuki güvenliğin,

işlemlerde istikrarın, yargıya güvenin sağlanması ve hukuk devletinin gerçekleştirilmesinin gereği olup

kamu düzenindendir. (Medenî Usûl Hukukunda Görev Kurallarının Zaman İtibariyle Uygulanması

, ........, .......... Üniversitesi, Hukuk Fakültesi Dergisi, 2005/2, s. 163-192)

Yargı çevresi bir mahkemenin hangi coğrafi alandaki davalara bakacağıyla ilgili olup görev kuralı niteliğinde değildir. 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un 7/1. maddesi uyarınca, özel kanunlarla kurulanlar da dâhil olmak üzere, hukuk mahkemelerinin yargı çevresi, il ve ilçe sınırlarına bakılmaksızın Adalet Bakanlığının önerisi üzerine Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirlenebilir.

Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun 07.07.2021 gün ve 608 sayılı kararı yargı çevresi belirlenmesine ilişkin bir karar olup bu kararın yürürlüğe girdiği 01/09/2021 tarihi ve sonrasında açılacak davaları ilgilendirir. Bu nedenlerle mahkemelerin, derdest bulunan ticari dava dosyalarını anılan yargı çevresine dair karardan bahisle göndermeleri mümkün değildir.

Açıklanan gerekçelerle somut olaya konu ticari dava 01/09/2021 tarihinden önce açılmış olup davada görevli mahkemenin Aşkale Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) olduğu anlaşıldığından, Aşkale Asliye Hukuk Mahkemesinin kararının kaldırılarak yargı yeri olarak belirlenmesi gerekmiştir.