Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi E.2024/1642 K.2026/330

Davacı Vekili İddia ve Beyanlarında Özetle; müvekkili şirketin, davalı ... ile 2015 yılında şirket adına kayıtlı ... Plaka numaralı, ... model, ... turbo tip, ... motor numaralı ve ... şase numaralı... marka ...akaryakıt tankerinin davalı ...'e satılması hususunda anlaştıklarını ve müvekkili şirket tarafından adı geçen akaryakıt tankerinin davalı ...

Petrol isimli benzin istasyonunda anahtarlarıyla birlikte şirket yetkililerince teslim edildiğini, davalı tarafından tankerin bedeli müvekkili şirkete ödenmediğinden, müvekkili şirketin resmi olarak devir işlemini gerçekleştiremediğini, davalının kendisine ait 2020/... dosya ve ... evrak numaralı, 12/03/2020 tarihli şüpheli ifade tutanağında aracın bedelini ödediğini söylese de bu hususun gerçeği yansıtmadığını, zira şirket kayıtlarında da bu araç için yapılmış bir ödemenin söz konusu olmadığını, davalı tarafın aracın bedelini ödemediği gibi aracı müvekkili şirkete iade de etmediğini,

2016 yılında yaşanan darbe girişiminden sonra şirket yönetiminin Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu tarafından kayyuma devredildiğini, Kayyum tarafından müvekkili şirketin mal varlıkları incelendiğinde şirket adına kayıtlı ... plaka sayılı aracın olmadığının fark edildiğini, şirket sahibinin ...bülten ile aranması ve ileride temsil ettiği şirketin müsadere edileceği göz önünde bulundurulduğunda dava konusu aracın bedelinin ödenmemesinin kamu zararına neden olacağının da açık olduğunu, söz konusu tankerin,

trafik sicilinde müvekkili şirket adına kayıtlı olduğundan davalı ...'e teslim edilmesinden bu yana (2015- 2021 yılları arasında) araca ait motorlu taşıtlar vergisi ve trafik para cezaları - aracı kullanmadığı halde- müvekkili şirket tarafından aksatılmaksızın ödendiğini, bu nedenlerle davanın kabulü ile, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydı ile, 213.000,00 TL güncel araç bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalı tarafından müvekkili şirkete ödenmesine,

2015 yılından beri araç için yapılan 13.539,03 TL vergi ve ceza bedellerinin tahakkuk tarihleri itibari ile faizi ile birlikte müvekkili şirkete ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Vekili Savunma ve Beyanlarında Özetle; söz konusu aracın alımı işlemi davacı şirket yetkilisi ... ile müvekkili ... arasında sözlü olarak yapıldığını, resmi olarak araç alım işlemini tarafların sahip olduğu tüzel kişiler üzerinden yapılmasına karar verildiğini, müvekkiline ait ...

Yol Yapı Madencilik İnşaat Taahhüt Nakliye Akaryakıt Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi ile davacı şirket arasında söz konusu aracın resmi satışı yapılmasının kararlaştırıldığını, müvekkilinin dava konusu araca ilişkin olarak ödemeyi ...

Yol Yapı...Ltd.Şti. üzerinden gerçekleştirdiğini, davacı şirketin defterleri incelendiğinde müvekkiline ait şirket üzerinden davacı şirkete ödeme yapıldığının görüleceğini, söz konusu satışı gerçekleşmiş olmasına karşın, davacı şirket yetkilisi ...'a ulaşılamaması sebebiyle resmi devir işleminin gerçekleştirilemediğini, müvekkilinin, dava konu parasını ödemiş olduğu aracın resmi devrini alamaması üzerine, aracı teslim almasından yaklaşık olarak 6-7 ay sonra ...'in sahip olduğu ...

Maden İşletmeciliği Nakliyat Taahhüt Turizm Madencilik Ticaret Limited Şirketi'ne 2015 yılında sattığını, satış sonrasında da aracın akıbeti ile ilgili herhangi bir bilgileri bulunmadığını, bu nedenle de davacının 2015-2021 yıllarına ilişkin olarak ödeme yaptığını iddia ettiği motorlu taşıtlar vergisi konusunda da müvekkilinin sorumlu tutulmasının söz konusu olmadığını, bu nedenlerle davanın reddi ile avukatlık ücreti ve mahkememe giderlerinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

YEREL MAHKEME KARARI; Mahkemece "Davanın reddine," şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı Vekili İstinaf Dilekçesinde Özetle; davalı tarafından tankerin bedeli müvekkili şirkete ödenmediğinden, müvekkili şirketin resmi olarak devir işlemini gerçekleştirmediğini, davalı tarafın, kendisine ait 2020/... dosya ve ... evrak numaralı, 12/03/2020 tarihli şüpheli ifade tutanağında aracın bedelini ödediğini söylese de bu husus gerçeği yansıtmadığını, şirket kayıtlarında da bu araç için yapılmış bir ödeme söz konusu olmadığını, davalının aracın bedelini ödemediği gibi aracı müvekkili şirkete iade de etmediğini, bu hususların müvekkili şirket çalışanlarından olan ... ve...' ye ait, ...

Polis Merkezi Amirliğinin 2020/... dosya ve ... evrak numaralı, 13/03/2020 tarihli Bilgi Alma Tutanağındaki ve yine ...

Polis Merkezi Amirliğinin 2020/... dosya ve ... evrak numaralı, 17/03/2020 tarihli Bilgi Alma Tutanağındaki beyanlardan da anlaşılacağını, davalı tarafın hem savcılık soruşturma aşamasında hem de dosyaya sunulan cevap dilekçesinde de aracı satın aldığını beyanlarıyla ikrar ettiğini, söz konusu ikrarların yerel mahkemece dikkate alınmadığını, aracın tesliminin gerçekleştiğini ancak herhangi bir ödeme alınmadığını, bununla da kalmayıp davalı yanın teslim edilen ancak ödemesi alınmayan aracı üçüncü bir kişiye satışını gerçekleştirip kendisinin kar elde ettiğini, söz konusu durumun da dosya kapsamındaki beyanlarında mevcut olduğunu,

açıkça ikrar niteliğinde olduğunu belirterek usul ve yasaya aykırı kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda;

Dava, geçersiz sözleşmeden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine ilişkin karar davacı vekilince istinaf edilmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca aksine hüküm bulunmadıkça tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerinde görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir. Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi arasındaki ilişki görev ilişkisidir.

Ticari davalar TTK'nun 4. maddesinde düzenlenmiş olup her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları (TTK 4/1; nispi ticari davalar) ile TTK'nun 4/1-a, b, c, d, e, f bentlerinde sayılan davalar (mutlak ticari davalar) ticari davalardır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın TTK'nun 4/1-a, b, c, d, e, f bentlerinde sayılan mutlak ticari davalardan olmadığı ve davacı tarafın tacir olduğu hususunda tereddüt yoktur. Ne var ki davacı tarafın tacir olup olmadığı hususunda bir araştırma yapılmadan davaya asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla bakılması yerinde olmamıştır. Mahkemece davalının tacir olup olmadığı araştırılmalı, tacir olmadığının anlaşılması halinde görevsizlik kararı verilerek dosya görevli asliye hukuk mahkemesine gönderilmelidir.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile 6100 sayılı HMK'nun 353/1-a-3. maddesi gereğince kararın kaldırılmasına ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.