Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi E.2025/1348 K.2026/161

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili banka tarafından dava dışı ...

Konut Yapı firmasına kredi kullandırıldığını, kredi kullandırılırken taşınmaz üzerine ipotek tesis edildiğini, kredi ödemelerininde temerrüde düşmesi nedeniyle taşınmazın icraen müvekkiline ihale edildiğini, taşınmazın tescil işlemlerinin tamamlanmasını teminen taşınmazın Erzurum .. ...Bölgesi'ne gecikmiş tüm borçlarının ödenmesi gerektiğinden davalıların kullanımından doğduğu halde davalılar tarafından yıllarca ödenmeyen 90.172,00- TL tutarındaki aidat, su, doğal gaz, elektrik bedelinin ödenmek zorunda kaldığını,

anılan tüketimlerinin davalılar tarafından yapıldığının tespit edildiğini beyan ederek 22/05/2018 tarihinde ödenen 90.172,00- TL'nin ödeme tarihiden itibaren avans faizi ile birlikte davalıların ayrı ayrı sorumlu oldukları tutarlar belirlenerek tahsili ile müştereken sorumlu oldukları tespit edilir ise müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Gazetecilik A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Davaya konu taşınmazda tüm davalıların faaliyet gösterdiğini, Erzurum... Müdürlüğünün oluşan, tahakkuk eden alacakları için tek aboneliği adına olan ... Grup adına fatura kesildiğini, üç firmanında da kendi tüketim bedelleri oranında ödenmesini taleple tahsil edildiğini, müvekkilinin giderlerini kendisi adına olan kısmı ödediğini, İİK 5. maddesinde alacakları rehinli olan alacaklıların satış tutarı üzerinde rüçhan hakları olduğunu, tüm resim ve vergilerin rehinli alacaklardan sonra geleceğini, davacının... Müdürlüğüne karşı istirdat davası açması gerektiği, davanın haksız ve hukuka aykırı olduğunu belirterek müvekkillerine karşı açılmış olan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama neticesinde," Tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde, davaya konu parselin cebri icra yoluyla davacı bankaya tescil edildiği, Erzurum... Bölgesine yazılan müzekkere cevaplarında parselde ... Grup Konut Yapı Mimarlık Mühendislik Müş.İnş.Ltd.Şti'nin kayıtlı olduğu, diğer firmaların aboneliğinin bulunmadığını, ...

Grup Konut Yapı Mimarlık Mühendislik Müş.İnş.Ltd.Şti'nin bünyesinde alt firma olarak faaliyet gösterdikleri, davacının dava konusu edilen taşınmaza, cebri icra yolu ile İcra İflas Kanununun 135. maddesi gereği hak kazandığı, Erzurum...

Bölge Müdürlüğünün tescil için taşınmazın abonelik borçlarının ödenmesini şart koşmasının hukuka aykırı olacağı, ...Bölge Müdürlüğünün alacağınının sıra cetveline İcra İflas Kanununun 206. maddesine göre kaydını sağlayarak bu hususta İcra Müdürlüğünce karar verilmesi gerektiği, davacının davasını sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre açtığı, ödemenin... Bölge Müdürlüğüne yapıldığı, haksız ödemenin...

Bölge Müdürlüğünden talep edilmesi gerektiği değerlendirilmiş davanın reddine" şeklinde karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle. Davalı firmaların Erzurum.. ...Bölge sınırlarında bulunan Erzurum İli, ... İlçesi, ... Mahallesi ... pafta, ... parselde kain taşınmazda ticari faaliyette bulunduklarını, davaya konu edilen tutarın ise davalı firmalara ait... Bölgesi aidat-su-doğalgaz-elektrik bedelleri olduğunu, 4562 Sayılı...

Bölgeleri Kanunu m.15/4 gereği tescil işlemlerinin yapılmasının ön koşulu Bakanlık ve OSB alacaklarının öncelikle ödenmesi olarak belirlendiğini, müvekkili bankanında... Bölgeleri Kanunu ve... Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği uyarınca ve...

Bölgesi tarafından verilen cevap gereğince tescilin ön koşulu olarak... bölge alacaklarının öncelikli ödenmesi ileri sürüldüğünden davalı firmalara ait dava konusu borçların tamamını ödediğini, mahkemece yargılama sırasında bilirkişi incelemesi yapılarak her bir davalı için sorumlu olduğu tutarın belirlenmesi gerektiğini, ancak mahkemece hukuka aykırı bir şekilde hüküm kurulduğunu ileri sürerek istinaf isteminde bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda;

Dava, davacı tarafından icra marifetiyle satın alınan taşınmazın abonelik ve aidat borçlarının ödenmek zorunda kaldığı iddiasıyla ödediği bedelin, taşınmazı kullanan davalılardan payları oranında tahsili istemine ilişkin olup mahkemece ödemenin davalılara yapılmadığı dava dışı... Bölgesine yapıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, karar davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Türk Borçlar Kanunu'nun 77.maddesine göre; Haklı bir sebep olmaksızın, bir başkasının malvarlığından veya emeğinden zenginleşen, bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlüdür. Bu yükümlülük, özellikle zenginleşmenin geçerli olmayan veya gerçekleşmemiş ya da sona ermiş bir sebebe dayanması durumunda doğmuş olur.

Sebepsiz zenginleşmeden söz edilebilmesi için, bir taraf zenginleşirken diğerinin fakirleşmesi, zenginleşme ve fakirleşme arasında uygun nedensellik bağının bulunması ve zenginleşmenin hukuken geçerli bir nedene dayalı olması gerekir. İade borcunun kapsamını belirlemede öncelikle fakirleşme ve zenginleşme zamanının tespit edilmesi gerekir. Sebepsiz zenginleşme nedeniyle iade isteminde bulunabilmek için, bir tarafın mal varlığının diğer tarafın mal varlığı aleyhine çoğalması gerekir.( Yargıtay 3.Hukuk Dairesi, E.2025/135, K.2025/3718, T.01.07.2025 )

TBK'nın ''Teselsül'' hükümlerini düzenleyen 167.maddesine göre; Aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar. Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır. Bu durumda borçlu, her bir borçluya ancak payı oranında rücu edebilir. Borçlulardan birinden alınamayan miktarı, diğer borçlular eşit olarak üstlenmekle yükümlüdürler.

Somut olay değerlendirildiğinde; davacı tarafından ipotek takibi neticesinde taşınmazın alacağa mahsuben alındığı, tescil aşamasında taşınmazın bir kısım abonelik ve aidat borçlarının davacı tarafından ödendiği iddiasıyla, ödenen bedelin kullanım oranlarına göre davalılardan tahsilinin talep edildiği görülmüş, mahkemece ödemenin dava dışı...

Bölgesine yapıldığı, davalıların sebepsiz zenginleşmesinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de kararın eksik araştırmaya dayalı olduğu anlaşılmıştır.

Mahkemece davaya konu olan taşınmazdaki abonelik kayıtlarının ve aidat belgelerinin ilgili kurumlardan getirilerek abonelik sözleşmesinin kimler arasında düzenlendiği, davalıların abonelik sözleşmesi ile ilişkilerinin ne olduğu, davalıların kullanımının hangi dönemlerde ve ne miktarda olduğu araştırılmalı, davalıların ödeme savunması bulunduğundan ödemelere ilişkin tüm kayıt ve belgeler de getirtilerek taşınmazın davacı adına tapuya tescilinden önce davalıların abonelik borcunun bulunup bulunmadığının belirlenmesi için alanında uzman bilirkişiden denetime elverişli rapor alınması,

davalılar tarafından ödenmesi gereken bir borcun netice olarak davacı tarafından ödenmiş olmasının davalılar yönünden sebepsiz zenginleşme sağlayıp sağlamayacağı ve davalılar arasında teselsül ilişkisi bulunup bulunmadığı da kararda tartışılarak oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK’nun 353/1-a-6 maddesi uyarınca kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.