Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2020/1113 K.2022/2400

Taraflar arasında görülen trafik kazası nedeniyle maddi manevi tazminat davasına ilişkin olarak yapılan açık yargılama sonucunda verilen karara karşı, yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK 353. madde uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

26/09/2015 tarihinde ... ... yolu üzerinde meydana gelen yaralamalı ve ölümlü trafik kazasında .......'a ait ...... plakalı traktörün birbirine bağlı olan iki römorkunun davalı ........ tarafından yol ortasına hiçbir önlem alınmadan gelişi güzel bir şekilde bırakılmasından sonra dolayı trafik kazası meydana gelmiş ve müvekkili ...... 'ın kocası ve çocuğu,........in abisini ve yeğenini, ... 'in babasını ve kardeşini kaybettiğini, ...... ve ....... ağır şekilde yaralandığının tespit edildiğini,

bu nedenlerle müvekkili ......'ın kaza nedeniyle uğramış olduğu iş gücü kaybı nedeniyle fazlaya ilişkin hakları kalmak kaydıyla 1.000,00 TL ve destekten yoksun kalma nedeniyle 1.000,00 TL olmak üzere toplamda 2.000,00 TL maddi tazminatın, ... ... için iş gücü kaybı nedeniyle fazlaya ilişkin hakları kalmak kaydıyla 1.000,00 TL ve destekten yoksun kalma nedeniyle 1.000,00 TL olmak üzere toplamda 2.000,00 TL maddi tazminatın,

... ... için 1.000,00 TL ( destekten yoksun kalma) maddi tazminatın davalılardan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile ( sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe teminatları ile sınırlı olmak kaydıyla ) tahsiline, müvekkillerin kaza nedeniyle manevi olarak da zarar görmesi nedeniyle ... adına 200.000,00 TL, ... ...

100.000,00 TL, ... ... adına 50.000,00 TL manevi tazminatın sigorta şirketi ve ... dışındaki diğer davalılardan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 25/10/2019 havale tarihli dava artırım dilekçesi ile davacılardan ... için başlangıçta 1.000,00 TL destekten yoksun kalma maddi tazminat taleplerini, dosyaya sunulan bilirkişi raporu doğrultusunda 237.152,86 TL arttırarak 238.152,86 TL üzerinden, ... ... için başlangıçta 1.000,00 TL destekten yoksun kalma maddi tazminat taleplerini, dosyaya sunulan bilirkişi raporu doğrultusunda 35.480,68 TL arttırarak 36.480,68 TL olmak üzere toplamda 274.633,54 TL üzerinden, manevi tazminat taleplerinin ise, dava dilekçesinde belirtildiği şekilde karar verilmesini talep etmiş, dava artırım harcını da yatırdıkları görülmüştür.

CEVAP

Davalı ....... vekili cevap dilekçesi ile özetle; kazanın beyan edilen şekilde gerçekleştiğinin kesin olarak ispatlanamadığını, dava dilekçesi ve delillerle ispatlanamadığını, haksız ve hukuka aykırı ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesi ile özetle; dava dilekçesinde iddia edilenin aksine, davalı ...'ın traktöre bağlı sonucu, lastiğe tamir amacıyla, traktörünü ve bağlı römorkları, yolun en sağına kadar çekmiş, tamir amaçlı traktörle uzaklaşması sırasında davacıya ait müteveffa ... ... idaresindeki ... plakalı taksi, yol ve hız şartlarını dikkate almadan, arkandan römorka çarpmak suretiyle bu elim kaza meydana geldiğini, müvekkilinin üzgün olduğunu, tesbit edilecek kusuru oranında sorumlu olabileceğini, dava dilekçesinde belirtildiği üzere tüm kusurun müvekkiline ait olmadığını, ayrıca manevi tazminat talebinin de fahiş olduğunu, kabul edilemez düzeyde olduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı .......Sigorta vekili cevap dilekçesi ile özetle; haksız ve hukuka aykırı ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda. "Tüm dosya kapsamından.

26/09/2015 günü saat 19:00 sıralarında ..........den ... ... istikametine seyir halinde olan ve davacıların desteği sürücü....... ...'ın sevk ve idaresindeki ........ plakalı otomobilin ön kısmının davalı sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı traktöre bağlı olan söz konusu römorkun lastiğinin patlaması nedeniyle yolun sağ tarafına bırakılmış olan taş yüklü römorka arkadan çarpması sonucu davacıların kök murisi ... ...'ın vefat ettiği, ... plakalı aracın ...Sigorta tarafından sigortalandığı,

ATK Grup Başkanlığı'ndan alınan bilirkişi raporunda davalı sürücünün % 60, müteveffa sürücünün % 40 oranında kusurlu olduğu bildirilmiş, ceza aşamasında alınan kusur raporunda ise ... ile sürücü ... ...'ın eş değer kusurlu olup, karşı yönden gelen uzun farları açık olan sürücüsü ve plakası tespit edilemeyen aracın tali düzeyde kusurlu olduğunun bildirildiği,

bilirkişi kusur raporları arasındaki bu çelişki nedeniyle ATK Trafik İhtisas Dairesinden alınan 08/03/2019 tarihli nihai kusur raporuna göre ki mahkememizce de bu rapor uygun görülerek davalı sürücü ...'ın % 45, davacıların desteği ... ...'ın % 45, karşı istikametten gelen sürücü ve plakası tespit edilemeyen aracın ise % 10 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiştir.

Kazaya karışan .......... plakalı aracın ...Sigortaya 26/12/2014 tarihinde sigortalanmak suretiyle poliçe düzenlendiği, limitin 268.000,00 TL olduğu, PMF 931 Yaşam Tablosuna göre 22/05/2019 tarihli aktüerya bilirkişi raporunda davacı tarafın isteyebileceği net tazminat miktarının davacı eş ... için 163.781,82 TL, davacı oğlu ... ... için ise 43.044,85 TL olduğunun hesap edildiği, yine ......... ...'ın vefatı nedeniyle de 107.633,20 TL destekten yoksun kalma tazminatının mevcut olduğu, davacı tarafın ıslah dilekçesi ve davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu limit gözönünde bulundurularak garameten yapılan paylaştırma sonucunda;

yine tarafların kusur durumu ve temerrüt durumları gözönünde bulundurularak;."gerekçesiyle "Mahkememizin birleşen 2016/337 Esas sayılı dosyasında;

Derdetstlik Nedeniyle Dava Şartı Yokluğundan Usulden Reddine,

B-) Mahkememizin Esas ve Birleşen 2016/145 Esas sayılı dosyasında;

1-)Davacıların .......Sigorta ve ....... Sigortaya yönelik davasında Pasif Husumet Yokluğundan Reddine,

2-)Davacı ...'ın eşi ...'dan dolayı hesap edilen 153.882,82 TL'nin, kızı ...... ... nedeniyle 84.270,04 TL olmak üzere toplam 238.152,86 TL 'nin;

107.168,75 TL'sinden ...Sigorta sorumlu olmak üzere kalan tazminat miktarı olan 130.984,10 TL 'nin (... 'ın % 45 oranındaki kusuruna tekabül eden 107.168,75 TL olmak üzere) ... yönünden kaza tarihinden itibaren, ... yönünden dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte müştereken - müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,

3-)Davacı ... ... yönünden hesap edilen 36.480,00 TL destekten yoksun kalma tazminatında 16.416,00 TL'sinden ...Sigorta, 20.064,00 TL tazminattan da ( ... 'ın % 45 oranındaki kusuruna tekabül eden 16.416,00 TL 'den sorumlu olmak üzere ) ... yönünden kaza tarihinden itibaren, ... yönünden dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte müştereken - müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,

4-)Davacı ... ... 'ın maddi tazminat talebinin Reddine,

5-)...'ın maluliyat tazminat talebinin Reddine,

C-) Davacı tarafın Manevi Tazminat isteminin Kısmen Kabulü ile;

... için 50,000 TL, ... ... için 30.000,00 TL, ... ... için 30.000,00 TL'nin davalı ...'dan kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte alınarak davacılara ödenmesine, " şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı ...... vekili istinaf dilekçesinde özetle; Römorkun motorlu araç olmadığı, sigorta sorumluluğunun olmadığını, zarardan kurumun sorumlu olmadığını, davanın reddedilmesi gerektiğini, sigortasız ....... plakalı araç sürücüsünün/işletenin kusur oranın da sınırlı olduğunu, bu kusurdan sorumlu tutulamayacağını belirterek kararın kaldırılması istemi ile istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Davalı .......... vekili istinaf dilekçesinde özetle; manevi tazminat miktarının yüksek olduğu, hükmedilen tazminatın hakkaniyete aykırı olduğunu, kazada müşterek kusur bulunduğunu, maddi-manevi tazminat miktarlarında durumun ve somut olayın özelliklerinin göz ardı edildiğini, mal beyanı, gelir durumu dikkate alınarak hakkaniyet çerçevesin de yeniden değerlendirilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılması istemi ile istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

Davalı .......Sigorta vekili istinaf dilekçesinde özetle; birleşen 2016/337 Esas ve 2016/145 Esas sayılı dosyaların davalısı ...Sigorta A.Ş tarafından, destekten yoksun kalanların tazminat taleplerinin teminat dışı olduğu, bilirkişi raporunda müterafik kusur indirimi yapılırken hata yapıldığı, destek pay oranlarının hatalı olarak belirlendiği davacı eş için bir yıl fazla hesaplama yapıldığı, PMF 1931 yaşam tablosunun esas alınması gerektiği, bakiye ömür süresinin hatalı olarak belirlendiği gerekçeleri ile kararın kaldırılması istemi ile istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava, trafik kazası nedeniyle maddi manevi tazminat istemine ilişkindir. İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

26/09/2015 tarihinde sürücüsü ...'ın bulunduğu 2 römork takılı ... plaka sayılı ZMMS'si olmayan traktör ile, sürücüsü ... ...'ın bulunduğu ...Sigorta A.Ş nezdinde ZMM sigorta poliçesi bulunan, ... plaka sayılı otomobilin karıştığı trafik kazası nedeniyle ... ... ve ......... ...'ın vefat ettiği, müteveffaların eşi ve annesi olan ..., çocuğu ve kardeşi olan ... ... ve yine kardeşi ve yeğeni olan ... ... tarafından öncelikle Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/437 Esas sayılı dosyası üzerinden davalılar .....

Sigorta A.Ş., ... ve ... aleyhine destekten yoksun kalma ve iş göremezlik tazminatı ile manevi tazminat istemi ile 05/11/2015 tarihinde dava açıldığı, daha sonra yine aynı davacılar tarafından Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/145 Esas sayılı dosyası üzerinden ....

Sigorta A.Ş ve ...Sigorta A.Ş aleyhine destekten yoksun kalma ve iş göremezlik tazminatı talebi ile dava açıldığı ve 30/03/2016 tarihinde Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi'nde 2016/337 Esas sayılı dosya üzerinden aynı davacılar tarafından ...Sigorta A.Ş aleyhine destekten yoksun kalma ve iş göremezlik tazminatı talebi ile açılan davaların birleştirilerek 2015/437 Esas sayılı dosya üzerinden, ilk derece mahkemesince yapılan yargılama neticesinde; davanın kısmen kabulü yönünde karar verildiği, karara karşı 2015/437 Esas sayılı asıl davanın davalılarından ... vekili tarafından, manevi tazminat miktarının yüksek olduğu,

hükmedilen tazminatın hakkaniyete aykırı olduğu gerekçesi ile; yine birleşen 2016/337 Esas ve 2016/145 Esas sayılı dosyaların davalısı ...Sigorta A.Ş tarafından, destekten yoksun kalanların tazminat taleplerinin teminat dışı olduğu, bilirkişi raporunda müterafik kusur indirimi yapılırken hata yapıldığı, destek pay oranlarının hatalı olarak belirlendiği davacı eş için bir yıl fazla hesaplama yapıldığı, PMF 1931 yaşam tablosunun esas alınması gerektiği, bakiye ömür süresinin hatalı olarak belirlendiği gerekçeleri ile, davalı ... tarafından Römorkun motorlu araç olmadığı,

sigorta sorumluluğunun olmadığını, zarardan kurumun sorumlu olmadığını, davanın reddedilmesi gerektiğini, sigortasız .........plakalı araç sürücüsünün/işletenin kusur oranın da sınırlı olduğunu, bu kusurdan sorumlu tutulamayacağını kararın kaldırılması istemi ile istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ilk derece mahkemesinin hüküm fıkrası incelendiğinde birleşen 2016/337 Esas sayılı dosya hakkında derdestlik nedeni ile davanın usulden reddi ve birleşen 2016/145 Esas sayılı dosya yönünden ..... Sigorta ve .... Sigortaya yönelik açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeni ile reddine karar verildiği, hükmün devamında ise maddi tazminata ilişkin hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.

6100 Sayılı HMK'nun hükmün kapsamı başlıklı 297. Maddesinin 2. Fıkrası "Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir." şeklindedir.

İlk derece mahkemesinin gerekçeli karar başlığı ile hüküm fıkrasında birleşen ve esas dosya bakımından ayrı ayrı hiç bir tereddüte ve şüpheye yer vermeyecek şekilde ve tüm talepleri de karşılayacak nitelikte hüküm kurulmadığından ve infazda tereddüte yol açmamak amacıyla kamu düzenine aykırılık sebebiyle, ilk derece mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nun 355 ve 353/1-a-6 maddeleri uyarınca kararın kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Kaldırma gerekçesine göre, davalılar ... vekili, ...Sigorta A.Ş ve ...'ın istinaf sebeplerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına da karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.