Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2020/774 K.2022/2419

Taraflar arasında görülen kıymetli evraktan kaynaklanan alacak davasına ilişkin olarak yapılan açık yargılama sonucunda verilen karara karşı, yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK 353. madde uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Elektrik Malzemeleri Ticareti yapan müvekkilinin benzer malzemelerin toptan satıcısı olan davalı şirketten satın alıp bilahare gönderileceği kararlaştırılan ticari mallara karşılık olarak bu şirkete, ......Bank ......

Şubesindeki hesabına ait 10/11/20..... tarihli 42.000,00.-TL'lik bir adet çek verdiğini, müvekkilinin, çekin ödeme gününün yaklaşmasına rağmen malların teslim edilmemesi üzerine, ödeme gününden bir kaç gün önce Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesine müracaatla, verilen çekin ödenmemesi,

arkasının yazılmaması ve icra takibine konulmaması bakımından ihtiyati tedbir talebinde bulunduğunu, ancak bu talebin mahkemece, davalı şirket dışındaki 3. Şahıslar yönünden bağlayıcı olmayacak şekilde kısmen kabul edilmesi üzerine tedbir kararını uygulamaya koymaktan vazgeçtiğini, ödeme günü gelen çek arkasına karşılıksız keşide vurulmasının ticari işletmesinin itibarını sarsacağını dikkate alan müvekkili davacının, davalı şirketin teslimatın kısa bir sürede yapılacağı sözüne güvenerek,

bankaya ibraz edilen çekin ödendiğini, çekin ödenmesinden sonra da, çeke konu ticari malları göndermeyen davalı şirketin kötü niyetli olduğu ve sözleşmeye konu ticari malların gönderilmeyeceğinin anlaşılması üzerine yapılan haksız ödemenin iadesi için dava açılması gerektiğini, bu nedenlerle müvekkili tarafından davacıya verilen ve mal alınmadığı halde ödenmek durumunda kalan...... Bank .......

Şubesindeki hesabına ait 10/11/20... keşide tarihli çek için ödenen 42.000,00.-TL'nin ödeme tarihi olan 10/11/2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu çekin, ...Elektrik adına ... tarafından keşide edilmesi gerekirken şirketin bankalarda olan sıkıntısı nedeniyle davacı şirket tarafından düzenlendiği ve 30/10/2017 tarihinde ...'a elden teslim edildiğini, davalının ismine yazılı olan ...

Elektrik (...) ile ticari bir ilişkisinin bulunmadığını, 15/11/20...tarihinde ... numaralı çek için müvekkili şirket hesabından 42.000 TL tutarında ödeme yapıldığını, bu durumda çekin ödemesinin yapıldığından müvekkilinin herhangi bir sorumluğunun kalmadığını, müvekili aleyhine açılmış bu davanın, davacının müvekkile gütmüş olduğu husumet kaynaklı olduğunu, bu nedenlerle haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda. "Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davacı ile davalı arasında gerçekleşen sözleşme uyarınca davacı tarafından teslim edilmesi gereken edimlere karşılık davalıya ...... Bank ......

Şubesi hesabına ait 10/11/20... tarihli 42.000,00.-TL'lik bir adet çek verildiği ve davalı tarafından edimler yerine getirilmemesine rağmen çekin tahsil edildiğinden bahisle mahkememizde dava açıldığı, davalı tarafından her ne kadar davacının düzenlediği çeke karşılık ikinci bir çek düzenlenerek dava dışı ...'a verildiği iddiasında bulunulmuş ise de, dava Dışı ...'ın davacı tarafın temsilcisi olduğu yada onun adına hareket ettiğine ilişkin bir belgenin dosyamıza sunulmadığı,

davalının davacı tarafından verilen çeke karşılık edimin yerine getirildiği veya karşılık bir ödeme yaptığına dair ispata yarar bir delil dosyaya sunmaması ve davacı tarafından davalıya yapılmış bir ihtarın bulumaması dikkate alındığında " gerekçesiyle "davacının davasının kabulü ile. 42.000,00.-tl'nin dava tarihi olan 07/02/2018 itibaren itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine," şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; çekin ticari defterlerde kayıtlı olmadığı, davalıya keşide edilen çekin ......Bankasının aynı bedelli davacıya keşide edilen çeki ile ödendiği, dolayısı ile davalının bu çekten dolayı borcunun bulunmadığı, kaldı ki... Bankasının davalı tarafından davacıya keşide edilen çekinin dava dışı ... isimli kişiye teslim edildiği, dolayısı ile borcun bulunmadığını ifade ederek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava; kıymetli evraktan kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

Davacı ... tarafından davalı .......... Enerji Elektrik Ltd. Şti aleyhine ....... Bank ...... Şubesine ait 10/11/20...... keşide tarihli .... seri numaralı 42.000,00-TL bedelli çekten kaynaklanan alacak davası açtığı, ilk derece mahkemesince yapılan yargılama neticesinde; davanın kabulü yönünde karar verildiği, karara karşı davalı şirket vekili tarafından, çekin ticari defterlerde kayıtlı olmadığı, davalıya keşide edilen çekin .......Bankasının aynı bedelli davacıya keşide edilen çeki ile ödendiği, dolayısı ile davalının bu çekten dolayı borcunun bulunmadığı, kaldı ki... Bankasının davalı tarafından davacıya keşide edilen çekinin dava dışı ... isimli kişiye teslim edildiği, dolayısı ile borcun bulunmadığını ifade ederek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı ile davalı arasında ...... Bank ....... şubesine ait çekin keşide edildiği tarihte, borcun bulunmadığı, bu çekin dava dışı ... 'ın bankalarda problem yaşaması sebebiyle ricası üzerine davacı tarafından davalı lehine keşide edildiği, yine davalının da bu çek karşılığında davacı lehine aynı miktarlı...

Bankasının bir çekini keşide ettiği, zaten ticari defterlerin incelenmesinden de bu durumun ve taraflar arasında ticari ilişkinin bulunmadığının anlaşıldığı ancak, davalı tarafından davacıya keşide edilen ve dava dışı ...'a teslim edilen çekin davacıya verilmemesi sebebiyle kendisi tarafından keşide edilen .........

Bank çekinin ödenmesine rağmen kendisine bir bedel ödenmediği anlaşılmakla, ilk derece mahkemesi kararında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-1. maddesi gereğince esastan reddi gerekmiş ve aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.