Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2021/1674 K.2023/1990

Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı gerekçeyle davanın reddine dair verilen karara karşı davacı vekili tarafından yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK'nın 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, müvekkili şirkette ... poliçe numarasıyla ZMM sigorta poliçesi ile sigortalanmış olan ...plakalı araç ....'ın sevk ve idaresinde iken 09/06/2018 tarihinde ... plakalı araca karşı şerit tecavüzü nedeni ile şeridinden karşı şeride geçmesi ve bu yönde ağır kusuru nedeni ile maddi hasarlı yaralamalı trafik kazasına neden olduğunu, yolu kısaltmak amacı ile karşı şeride geçerek ters istikametten gitmek sureti ile ağır kusur ile manevra yaptığını, kaza nedeniyle ... plakalı araç sahibinin müvekkili kurumdan hasar almış olan aracı için tazminat talebinde bulunduğunu, yapılan ekspertiz raporları, fotoğraflar,

faturalar dikkate alınarak ... plakalı aracın pert olarak değerlendirildiğini ve neticede 09/08/2018 tarihinde 11.625,00 TL ödeme yapıldığını, kazada yaralanan ....'a ise 30.100,00 TL tazminat ödemesi yapıldığını, kusur oranı ve teminat dikkate alınarak müvekkili şirketçe kazada zarara uğrayanlara yapılan ilgili ödeme defaten davalıdan talep edildiğini, ancak davalının ödenen tazminatı hiçbir şekilde tazmin etmediğini, bu nedenle Erzurum ... İcra müdürlüğü'nün 2021/....

Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalı tarafın borca, faize, ferilerine ilişkin itirazda bulunduğunu ve takibin durduğunu, bu nedenlerle davalı borçlunun Erzurum ...İcra Müdürlüğü'nün 2021/....

Esas sayılı dosyasıyla başlatılan icra takibine yaptığı itirazların iptaline, takibin devamına, borçlunun takip konusu borcu takip dosyasında belirtilen faiziyle ödemeye ve talep konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, davalının ticaret sicilinde kayıtlı adresinin İstanbul olduğunu, yetkili icra dairesinin İstanbul ...

İcra Dairesi olduğunu, dolayısıyla icra takibinin yetkisiz icra müdürlüğünde yapıldığını, davanın da yetkisiz mahkemede açıldığını, davanın dava şartı yokluğundan reddi gerektiğini, davacının dava dilekçesinde müvekkili şirkete ait aracın ağır kusurlu olduğu iddiasının gerçek dışı olduğunu, davalıya ait aracın sola dönüşü esnasında ... plakalı aracın kavşağa yaklaşmasına rağmen hızını azaltmayarak davalıya ait araca çarpması suretiyle meydana geldiğini, nitekim kaza tespit tutanağında da ... plakalı aracın kavşağa yaklaşmasına rağmen hızını azaltmayarak davalıya ait araca çarpması suretiyle meydana geldiğinin belirtildiğini,

davacının müvekkilinden tazminat talep edebilmek için rücu şartlarının gerçekleşmediğini, davacının inkar tazminatı talebinde bulunmasının da mümkün olmadığını, davacının talebinin zamanaşımına uğradığını, bu nedenlerle haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın usul ve esas yönünden reddine, davacının talebinin kötü niyetli olması nedeniyle %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile avukatlı ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince, " ... Tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde, davalı sigorta şirketi davacının işleteni olduğu aracın sürücüsünün ağır kusurlu olması nedeniyle meydana gelen kazada üçün kişiye yapılan ödemenin rücu hakkı dayanak yapılarak tahsili maksadıyla davacıya karşı ilamsız icra takibi başlatmıştır.

Somut olayda davacının işleteni olduğu ...plakalı araç sürücüsü ....'ın KTK'nin 53/1-b ve 84/1-f maddelerini ihlal etmesi nedeniyle çift taraflı yaralanmalı trafik kazası meydana gelmiştir. Söz konusu aracın ZMMS şirketi olan davalı sigorta şirketi dava dışı ... plakalı araç için ve kazada yaralanan .... için poliçe kapsamında ödeme yaptığından rücu hakkına dayanarak davacı aleyhine icra takibi başlatmıştır.

Uyuşmazlık sigorta şirketinin rücu hakkının somut olayda doğup doğmadığı hususunda toplanmaktadır. Sigorta şirketinin rücu hakkının doğması için araç işleteninin ya da fiillerininde sorumlu olduğu kişilerin ağır kusurunun ya da kasti bir hareketinin bulunması gerekir.

Eldeki dosyada davacının işleteni olduğu aracın sürücüsünün ağır kusur (alkol ya da uyuşturucu madde etkisinde araç kullanma, ehliyetnamesiz araç kullanma, ruhsatsız yolcu taşınması, istiap haddinden fazla yük ya da yolcu taşıma vs.) sayılabilecek bir fiili bulunmadığından sigorta şirketinin rücu hakkının doğduğundan söz edilemeyeceğinden, bu hak dayanak yapılarak başlatılan icra takibine yapılan itirazın yerinde olduğu kanaatine varılmış ve davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. " gerekçesiyle " Davanın reddine, Asıl alacağın %20'si oranındaki 8.345,00-TL kötü niyet tazminatının davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

" şeklinde karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; kaza tespit tutanağında davalı araç sürücüsünün ağır kusuru ile kaza meydana geldiğinden asli kusurlu olduğunu, kaza nedeniyle tazminat ödemesi yapıldığını, mahkemece kusur durumuna ilişkin ayrıca bir rapor alınması gerektiğini, eksik inceleme ile karar verildiğini, vekalet ücretinin de hatalı hükmedildiğini savunarak mahkemece verilen kararın kaldırılması talebi ile istinafa başvurmuştur.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

Dava, trafik sigortası poliçesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın B.4.a. maddesinde; tazminatı gerektiren olay, işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise, sigortacının sigortalısına rücu edebileceği hüküm altına alınmıştır. Yargıtay'ın yerleşmiş uygulamalarına göre, Genel Şartların bu maddesinde “tam kusur” dan değil, “kasıt” veya “ağır kusur” dan söz edilmekte olup, ağır kusur kavramının kasta yakın bir kusurun varlığını ifade ettiği kabul edilmektedir.

Somut olayda, 09/06/2018 tarihli yaralamalı trafik kazası tespit tutanağında " kazanın yapılan incelemesinde ... yönetimindeki ...plakalı kamyon ile ... ilçesi istikametinden Erzurum ili istikametine seyir halinde iken yukarıda belirtilen mevkide bulunan dönüş adasında sola dönüş için ayrılmış olan şeride girmeden en sağ şeritten ters istikamete (Erzurum ... istikametine) dönmek için manevra yaptığı esnada ... ilçesi istikametinden Erzurum istikametine kavşağa yaklaştığı halde ... yönetimindeki ... plakalı aracın şeridine girmesi ... plakalı aracın ...plakalı kamyon ile çarpışmamak için kavşak içerisine yönelmesiyle kavşak içerisinde

...plakalı kamyonun sol ön kısmı ile ... plakalı aracın sağ yan arka kısmının çarpışması sonucu kazanın meydana geldiği, ... kazanın oluşmasında ...plakalı araç sürücüsü ...

2918 Sayılı KTK belirtilen asli kusur sayılan hallerden 84/8 "doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapma" kuralının içeride bulunan 53/1-B " sola dönüş kurallarına riayet etmemek " kuralını ihlal ettiği, ... plakalı araç sürücüsü ... yine aynı kanunda belirtilen 54/1-A " aracın hızını kavşaklara yaklaşırken azaltmamak ... " kuralını ihlal ettiği kanaatine varılmıştır. " denilmektedir.

Yukarıda anılan ilkeler doğrultusunda, sürücünün açıklanan bu ihlali kasıt veya ağır kusur olarak nitelendirilemez. (Yargıtay 17. HD'nin 2010/2410 E. - 2010/5479 K. Sayılı ilamı) Bu itibarla, somut olaya ilişkin olarak kusurun takdiri hakime ait olduğu da gözetildiğinde ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş olmasında bir isabetsizlik bulunmadığından davacı vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.