Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2022/1458 K.2024/1424

Taraflar arasında görülen davaya ilişkin olarak yapılan açık yargılama sonucunda verilen karara karşı yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK 353. madde uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

07.03.2020 tarihinde 21.00 sularında sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı kamyon ... ilçesinden Erzurum iline doğru seyir halinde iken... mevkiine geldiğinde aynı seyir istikametinde yolun sağ tarafında arıza yaptığı için park halinde olan müvekkili sigorta şirketi tarafından... nolu poliçe ile zorunlu mali mesuliyet sigortası düzenlenen maliki davalı... sürücüsü dava dışı ... olan ... plaka sayılı çekici ve buna bağlı olan... plakalı yarı römorka sağ ön yan kısmı ile çarpması sonucu maddi hasarlı ve yaralamalı trafik kazası meydana geldiğini, kaza sonrası trafik ekiplerince tutulan kaza tespit tutanağına göre kazanın oluşumunda ...

Plakalı ve buna bağlı... plakalı yarı römörk aracın sürücüsü ...’in 2918 sayılı KTK da belirtilen kod:... (yerleşim birimleri dışındaki karayolunda zorunlu hallerde gerekli önlemleri almadan duraklamak ve park etmek ) sebebiyle asli ve tam kusurlu, diğer araç sürücüsünün ise her hangi bir kusurunun olmadığı tespit edildiğini, kazanın sonrası ... plakalı araç sahibi ...’in ihbarı ile hasar dosyası açıldığını, eksper raporu alındığını, aracın tamirat bedelinin ekonomik olmaması sebebiyle araç sahibi ile tam hasarlı mutabakatnamesi yapıldığını, 20/04/2020 tarihinde 38.330,00-TL banka aracılığıyla araç sahibi ...’e ödendiğini,

ödeme akabinde davalı...’e , ödenen tazminatın sürücü ...’in kazaya konu ... plakalı çekici ve bağlı... yarı römorku kullanımı için gerekli ehliyeti olmaması (yetersiz ehliyet) sebebiyle KTK ve trafik sigortası genel şartları gereğince rücu edildiğine ilişkin ihtar gönderildiğini, davalının bu ihtara cevap vermediğini, Erzurum...

İcra Müdürlüğünün 2020/... esas sayılı dosyasıyla rücuen tazminat talepli başlatılan icra takibine itiraz edildiğini beyanla itirazın iptali ile takibin devamını, davalının icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; meydana gelen kazada sigortalı araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığını, dava dışı sürücünün kaza esnasında arızalanan aracı yolun sağ şeridine çektiğini, gerekli önlemleri aldıktan sonra çekicinin gelmesini beklediği esnada diğer sürücünün duran araca arkadan çarpması neticesinde olayın meydana geldiğini, adli tıp kurumunundan bu yönde kusur raporu alınması halinde kusur durumunun ortaya çıkacağını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, "Tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; dava 07.03.2020 tarihinde gerçekleşen maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle davacı sigorta şirketinin ödemiş olduğu tazminatın rucuen tahsili talepli başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.

Sürücü ... sevk ve idaresindeki ...plakalı kamyon ile, yolun sağ tarafında arıza yaptığı için park halinde olan davacı sigorta şirketi tarafından sigortalanan, maliki..., sürücüsü ... olan ... plakalı çekici ve buna bağlı... plakalı yar romorkun çarpışması sonucu maddi hasarlı ve yaralamalı trafik kazası meydana gelmiştir.

Kaza tespit tutanağı incelendiğinde, ...idaresindeki ... plakalı çekici ve... plakalı yarı romorkun arıza yapması nedeniyle yolun sağına zorunlu olarak park ettiği, sürücü ... idaresindeki ...plakalı aracın park halindeki araca çarptığı anlaşılmaktadır.

Kusur durumunun tespiti amacıyla dosya Adli Tıp Kurumuna gönderilmiş, dosya içerisinde bulunan ve olay yerine ait fotoğrafları içeren cd incelenmiş sürücü ...'in 2m genişliğindeki bankete azami şekilde sığacak biçimde park etmeye özen göstererek ve dörtlüleri yakarak park etmesi sonrası sürücü ...'in çekiciye bağlı yarı römorka önlemsizce çarpması sonucu meydana gelen kazada sürücü ...'in %100, sürücü ...'in kusursuz olduğuna ilişkin görüş bildirilmiş, davacı vekilinin sürücü...'in ehliyetine de ilişkin itirazları da gözetilmek üzere ek rapor alınmasına kara verilmiş, sunulan ek raporda da aynı oranda görüş bildirilmiştir.

Her ne kadar davacı vekili sürücü...'in yeterli ehliyete sahip olmadığını iddia etmişse de kazanın oluşu esnasında dava dışı sürücünün ehliyetinin kazanın oluşuna etki etmediği kanaatine varılmış, kaza tutanağı, olay yerine ait fotoğraflar, alınan kusur raporları değerlendirilmiş, davacı sigorta şirketine sigortalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda kusursuz olması" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yapılan yargılamada dava dışı sürücünün yetersiz ehliyet ile kazaya sebebiyet verdiğinin ispat edildiğini fakat kusura yönelik alınan Adli Tıp kök ve ek raporunda dava dışı araç sürücüsünün herhangi bir kusuru olmadığı yönünde tespitlerde bulunulduğunu, soruşturma dosyası kaza görüntüleri ve sürücünün bizzat ikrarlarıyla sabit iken Adli Tıp kurumunca dava dışı araç sürücüsü ...'e %1 bile kusur izafe edilmemesinin hayatın olağan akışına ve dosya kapsamına aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava, ZMMS poliçesi gereğince dava dışı 3. kişilere ödeme yapan sigorta şirketinin ödediği bedeli aracını ehliyetsiz sürücüye veren sigortalı araç sahibinden tahsili için başlattığı icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiş, davacı sigorta şirketi vekilince kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme sonucunda;

KTK.nun 95/2 maddesine paralel bir düzenleme ile, özel hukuk ilişkisi olan sigorta sözleşmesinin sigortacının işletene rücu hakkına dair, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın "Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı" başlığı altında düzenlenen B.4/b maddesinde; tazminatı gerektiren olayın, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelmesi halinde oluşacak zararların sigortalıya rücu edilebileceği öngörülmüştür.

Öte yandan davaya konu olayda, sigortalı araç, sürücü belgesine sahip olmayan kimse tarafından kullanılırken riziko meydana geldiğine göre, KTK'nun 95 ve Poliçe Genel Şartlarının 4. maddesi uyarınca davacı sigorta şirketinin aracın ehliyetsiz kullanılmış olması nedeniyle bu aracın neden olduğu kaza sonucu 3.kişiye ödenen sigorta tazminatını talep hakkı sigortalı aracın kusur oranına isabet eden miktarla sınırlıdır.

Somut olayda ilk derece mahkemesince ATK Trafik İhtisas Dairesinden alınan asıl ve ek raporlar hükme dayanak kılınarak dava dışı sürücünün kazanın oluşumda kusurunun olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bununla birlikte kazadan sonra tanzim edilen kaza tespit tutanağında kazanın oluşumunda davalıya ait araç sürücüsünün tam kusurlu olduğunun tespit edildiği de sabittir. Kaza tespit tutanağı resmi makamlarca düzenlenmiş olup, aksi ispatlanıncaya kadar geçerli olacağından, mahkemece hükme esas alınan alınan raporun ise içerik ve kusur belirlemesi yönünden kaza tespit tutanağı ile örtüşmediği gibi oranlama açısından tam tersi bir görüşün benimsendiğinden dava dosyasına kusur oranlaması yönünden çelişki bulunduğunun kabulü gerekir.

Bu durumda kusur oranları arasında çelişki bulunduğundan İTÜ ya da Karayolları Trafik kürsüsü fen heyetinde üçlü bilirkişiden rapor aldırılarak kusur durumun netleştirilmesi ile sonucuna göre karar verilmesi gerekirken alınan çelişkili rapor ile yetinilmesi nedeniyle kararın usul ve yasaya aykırı olduğu anlaşılmakla davacı sigorta vekilinin bu husustaki istinaf isteminin kabulü gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle, HMK'nın 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde davacı vekillinin istinaf başvurusunun kabulü ile 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)/a-6 maddesi gereğince kararın kaldırılmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.