Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/1195 K.2026/231

Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK'nın 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, davalı ile müvekkili arasında satım sözleşmesinden kaynaklanan bir borç ilişkisi bulunduğunu, müvekkilinin un fabrikası işletmesi olduğunu ve taraflar arasında süregelen ticari ilişkinin söz konusu olduğunu, taraflar arasında gerçekleşen satış neticesinde bonolar düzenlendiğini, sözleşme gereği müvekkilinin edimlerini yerine getirdiğini ancak davalının yükümlülüklerini yerine getirmediğini, müvekkiline borcunun olduğunu, alacağın tahsilini sağlamak için davalı aleyhine Erzurum ....

İcra Müdürlüğünün 2021/.... Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalının takibe itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, ticari defterlerin incelenmesinde borcun varlığının ispatlanacağını belirterek davalının Erzurum.... İcra Dairesinin 2021/.... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına, davalının alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, müvekkili ile davacı arasında ticari satıma konu un alışverişi nedeniyle taraflar borcun ödenmesi için müvekkiline ait taşınmazın davacıya devredilmesi ve tahsilde tekerrür olmayacak şekilde aynı alacak için bono düzenlenmesi konusunda anlaştıklarını, müvekkilinin borcun ödenmesinin yerine geçecek şekilde davacı lehine tapuda taşınmaz devrini yaptığını, taraflar arasındaki satıştan doğan borcun ödendiğini, davacının kötüniyetli şekilde senetleri müvekkiline teslim etmediğini ve akabinde borcun ikinci kez tahsili için müvekkili hakkında takip başlattığını, taşınmaz bedelinin tüm alacak miktarını karşıladığını,

alacağını güvence altına alınan davacının tekerrür olacak şekilde tahsilat yapamayacağını, şartları oluşmayan takibe yaptıkları itirazın haklı olduğunu ileri sürerek davanın reddini ve davacının alacak miktarının %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince, " ...Tüm dosya kapsamı ve delillerin birlikte değerlendirilmesinde; davacı vekili müvekkilinin un fabrikası olduğunu ve davalıya un sattığını bu nedenle icra takibine konu bonoların düzenlendiğini, davalının ödeme yapmaması nedeniyle icra takibi başlatıldığını beyan etmiştir. Davalı ise, müvekkilinin davacıdan un satın aldığını, borcuna karşılık davacıya taşınmaz devrettiğini, bu borç için hem taşınmaz devri hem bono düzenlediğini, taşınmazı devrettiği için bononun tahsilinin tahsilde tekerrür oluşturacağını beyan etmiştir.

Davalının ödeme iddiasının araştırılması yönünden, davalıya devrettiğini belirttiği taşınmazın bilgileri için süre verilmiş ve ardından davalının beyanı doğrultusunda ... ili .... ilçesi ...Mah. ... ada ....parselde kayıtlı taşınmazın tapu kayıtları dosya arasına alınmıştır. Bu taşınmazın dava dışı ... adına kayıtlı iken 17.12.2015 tarihinde davacı şirkete satıldığı tespit edilmiştir. Taşınmazın satış senedinde ise, satışın bedelinin nakden ve tamamen alındığı ibaresi mevcuttur.

Dava ve takip konusu senetler, 26.03.2016 düzenlenme, 15.08.2016 vade tarihli 14.865,00 TL tutarlı, 26.03.2016 düzenlenme, 15.07.2016 vade tarihli 14.865,00 TL tutarlı ve 26.03.2016 düzenlenme, 01.07.2016 vade tarihli 14.865,00 TL tutarlı senetlerdir. Bu senetlerin yukarıda dava dışı ...'a ait olan taşınmazın davalı şirkete 17.12.2015 satış tarihinden yaklaşık 3 ay sonra düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Davacının ticari defterlerinde de dava konusu senetlerin kayıtlı olduğu ve dava dışı ...'dan alınan taşınmaza ilişkin kayıtların 20.12.2015 tarihinde olduğu tespit edilmiştir.

Davalı tarafın ödeme iddiası yönünden yapılan değerlendirmede, davalının belirttiği taşınmazın davalı adına kayıtlı olmaması, taşınmazın satış tarihinin senetlerin düzenlenme tarihinden önce olması, taşınmazın satış senedinde bedelinin nakden alındığının belirtilmiş olması nedenleriyle bu ödeme iddiasının yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır. Senede karşı senetle ispat kuralı gereği davalının ödeme iddiasını ispat edememesi nedeniyle davacının bu senetlerdeki tutarlar kadar alacaklı olduğu anlaşılmıştır.

Davacının faiz talebi yönünden yapılan değerlendirmede ise, dava konusu senetlerin vade tarihleri 15.08.2016, 15.07.2016 ve 01.07.2016'dır. Davacı ise senetleri dayanak yaparak, senetlerin vade tarihlerinden 3 yıl sonra 06.12.2021 tarihinde ilamsız icra yolu ile takip başlatmıştır. Vade tarihinden itibaren 3 yıl geçtiğinden bonolar zamanaşımına uğramış ve kambiyo vasfı niteliğini yitirmiş adi senet vasfında belge niteliğini kazanmıştır.

TBK'nin 117/1 maddesinde "Muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer." şeklinde hüküm bulunduğundan ve davacı adi alacağından dolayı davalıya herhangi bir ihtarname göndermediğinden faiz talep edemeyeceğinden faiz talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. " gerekçesiyle " 1-Davanın kısmen kabulü ile. Davalının Erzurum...

İcra Dairesi'nin 2021...esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptaline, takibin 44.595,00 TL asıl alacak devamına, fazla istemin reddine, 2-Hükmedilen tutarın %20'si oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, " şeklinde karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; davalı tarafça bonolara karşı zamanaşımı definde bulunulmadığından mahkemece resen zamanaşımı süresinin geçtiğinden ve bonoların kambiyo vasfını yitirdiğinden bahisle vade tarihinden itibaren faiz talebinin reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, borçlunun zaten bonoda belirtilen tarihte borcunu ödemeyince temerrüde düştüğünü, bono üzerinde yazan vade tarihinden itibaren faiz talebinin hukuka uygun olduğunu, borçluya karşı icra takibi başlatmanında borçluyu temerrüde düşürme niteliğinde olduğunun gözden kaçırıldığını, takip tarihi itibariyle faiz talep edilebileceğini savunarak mahkemece verilen kararın kaldırılması talebi ile istinafa başvurmuştur.

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; davanın görevsiz mahkemede açıldığını, talebin zamanaşımına uğradığını, ifanın yerini tutacak olan başka bir edimle borcun ödendiğini, söz konusu borcun tahsili için ikici kez takip başlatılmasının tahsilde tekerrüre yol açmakta olduğunu, yeterli ve gerekli gerekçe bildirilmeden hatalı ve eksik inceleme neticesinde mahkemece hüküm kurulduğunu savunarak mahkemece verilen kararın kaldırılması talebi ile istinafa başvurmuştur.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

Dava, kambiyo senedi nedeniyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır. İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

Somut olayda, davacı vekili, davalı ile müvekkili arasında satım sözleşmesinden kaynaklanan bir borç ilişkisi bulunduğunu, gerçekleşen satış neticesinde bonolar düzenlendiğini, davalının yükümlülüklerini yerine getirmediğini, alacağın tahsilini sağlamak için ilamsız icra takibi başlatıldığını, takibe haksız itiraz edildiğini ileri sürerek, itirazın iptali ile takibin devamına, davalının alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, mahkemece davanın kısmen kabulüne, davalının Erzurum...

İcra Dairesi'nin 2021/... esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptaline, takibin 44.595,00 TL asıl alacak devamına, fazla istemin reddine, hükmedilen tutarın %20'si oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, karara karşı taraf vekilleri istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

İstinaf talebinde bulunan taraf vekillerinin ileri sürdüğü sebepler kapsamında yapılan inceleme sonucunda, mahkemece, yargılamanın HMK’da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olduğu, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmadığı, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, ilk derece mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı anlaşıldığından, davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.