Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/644 K.2024/1043

Taraflar arasında görülen istirdat davasının yapılan yargılaması sırasında; mahkemece 29/02/2024 tarihli ön inceleme tensip tutanağının 10 nolu ara kararı uyarınca ihtiyati tedbir talebinin reddine yönelik karar verildiği, bu karara yönelik ihtiyati tedbir isteyen davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, HMK'nın 353. maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan incelemede;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

İhtiyati tedbir isteyen davacı vekili 13/02/2024 tarihli dilekçesinde, dava konusu ....Tük... Ltd.Şti olan ... Bankası Erzurum Şubesi muhataplı ... çek nolu 750.000,00 TL ve aynı banka şubesi muhataplı ...nolu 750.000,00 TL tutarlı toplam 1.500.000,00 TL çekin davalı ...'nin yedinde olan imza ve keşide tarihi kısımları boş olan çeklerin ödenmemesi, icraya konulmaması için ihtiyati tedbir konulmasını ve bu konuda ilgili bankaya müzekkere yazılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARARININ ÖZETİ

Mahkemece yapılan açık yargılama sırasında 29/02/2024 tarihli ön inceleme tensip tutanağının 10 nolu ara kararıyla; "Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin, dava konusu çeklerin davalı tarafından kötü niyetle iktisap edildiğine ilişkin yaklaşık ispat sağlayacak delil ibraz edilemediğinden HMK 390/3 maddesi gereğince reddine,(ihtiyati tedbir talebinin reddine dair karara karşı kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere)" şeklinde ara karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

İhtiyati tedbir isteyen davacı vekili istinaf dilekçesinde, dava konusu çeklerin halen davalı elinde olduğunu, çeklerin davalı tarafından kötü niyetle iktisap edildiğini, söz konusu çeklerin imza ve keşide tarihi kısımlarının boş olduğunu, Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/... Esas sayılı dosyasında taraflarına verilen sürede istirdat davası açıldığını, söz konusu mahkemenin 2023/.... Esas sayılı dosyasının 12.02.2024 tarihli duruşmasında “Karar verilmesine Yer Olmadığına" karar verildiğini, Hukuk Muhakemeleri Kanunumuzun 389.Maddesi ve devamı hükümler dikkate alınacak olursa, huzurdaki davada çeklerin yazılması halinde müvekkil açısından ileride telafisi imkansız sonuçlar doğacağını belirterek 29/02/2024 tarihli ara kararının kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

Talep, çek istirdadı davasında tedbiren çekin karşılıksız işlemine tabi tutulmaması ve icra takibine konu edilmemesine yönelik ihtiyati tedbir isteğinin reddine ilişkin kararın kaldırılması ve ihtiyati tedbir talebinin kabul edilmesi istemine ilişkindir.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

6102 Sayılı TTK'nın 792. maddesi uyarınca; çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.

6100 Sayılı HMK'nın 389. maddesinde, ihtiyati tedbirin şartları düzenlenmiş olup, 1. fıkrasında; "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir." hükmü düzenlenmiştir. Buna göre şartların mevcut olması durumunda ancak uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilecektir.

6100 Sayılı HMK'nın 390/3. maddesine göre, tedbir talep eden, öncelikle tedbir istemine ilişkin dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır.

Somut dosyada.

TTK'nın 792. maddesi uyarınca açılmış çek istirdadı davası olduğu, bu nedenle ihtiyati tedbir talebinin HMK'nın 389 vd maddelerine göre değerlendirilmesi gerektiği dosyada dava konusu çekin davacı elinden rızası hilafına çıktığı, davalının çekin iktisabında kötü niyetli ve ağır kusurlu olduğuna yönelik yaklaşık ispatı sağlar delil bulunmadığı, bu hususların ancak toplanacak deliller ve yapılan yargılama neticesinde tespit edilebileceği, yine davacının çeklerde yetkili hamil olduğuna yönelik bir iddiasının bulunmadığı,

çeklerde zilyet olduğunu beyan ettiği ve çeklerin tarih ve imza kısımlarının boş olduğunu bildirdiği bu durumda davacının açık beyanına göre imzasız çek yapraklarının 6102 sayılı T.T.K'nın 780 ve 781. Maddeleri gereğince kıymetli evrak niteliği bulunmadığı gibi, 6102 sayılı T.T.K'nın 818/1-s bendi yollamasıyla aynı yasanın 757/1.

Maddesine göre de muhatabın poliçeyi yani çeki ödemekten men'ini ancak çek üzerinde (kıymetli evrak üzerinde) hak sahibi olanın (Lehtar veya Hamil) isteyebilmesinin mümkün olduğu gözetildiğinde ödemeden men kararı verilmesinin de mümkün görülmemesine göre Mahkemece ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere göre talep eden davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.