Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2025/412 K.2025/1539

Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK'nın 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle;Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle. 26/12/2011 günü ... yönetimindeki ... plakalı otomobil ile kaldırımda yürüyen müvekkili ...'a çarparak yaralanmasına sebep olduğunu, bu kazanın oluşumunda müvekkilinin bir kusurunun bulunmadığına dair ceza mahkemesi kararının bulunduğunu, Erzurum ... Asliye Ceza Mahkemesinin 26/12/2011 gün ve 2011/...

Esas-2011/... sayılı kararının dayanağı olan Ankara Adil Tıp Grup Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesi'nin raporuna göre, kazanın oluşumunda ... plakalı otomobil sürücüsü ...'nin asli kusurlu, müvekkili ...'ın kusursuz olduğu sonucuna varıldığını, Bölge Eğitim Araştırma Hastanesinin 07/06/2012 gün ve 1824 sayılı Özürlü Sağlık Kurulu raporunda ...'ın beden güç kayıp oranının % 62 olarak belirlendiğini, bu nedenle kaza sonucunda müvekkilinin beden gücü kaybına uğradığının sağlık kurulu raporu ile belirlendiğini, kazanın oluşunda sürücüleri kusurlu bulunan aracın, kaza tarihi itibariyle geçerli bulunan Zorunlu Mali Sorumluluk Trafik Sigortaları ...

Sigorta Şirketi tarafından yapılmış olup, sürücü ...'nin kullandığı ... plakalı aracın ... Sigorta'ya ait 17/01/2011/2012 arası geçerli ve ... poliçe nolu Trafik Sigortası ve yine ... Sigorta A.Ş.'ye ait 2011/2012 tarihleri arası geçerli ... poliçe numaralı sigortasının bulunduğunu, kaza nedeniyle davalı ...

Sigorta Şirketi tarafından %62 olan raporlarının %23 kabul edilerek 83.000,00 TL gibi poliçeden düşük ödeme yapıldığını, yetersiz olan bu ödeme nedeniyle 2918 sayılı KTK 111/2 hükmüne dayanılarak bakiye maddi tazminat tutarı için ...

Sigorta'dan Manevi tazminat kılozları içinde ... sigorta şirketinden tazminat taleplerinin olduğunu, yapılacak yargılama sonunda belirlenecek maddi tazminat ile davalıların sorumluluk dereceleri ve zararın kapsamı belli olduktan sonra miktarı açıklanacak manevi tazminatın, olay tarihinden işletilecek faizi, yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte ortaklaşa ve zincirleme davalılardan alınarak davacılara ödenmesine,

sigorta şirketinin yetersiz ödemesine ilişkin ibranamenin iptali ile birlikte bakiye maddi tazminatın temerrüt tarihinden işletilecek faizi, yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte davacıya ödetilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... cevap dilekçesinde özetle.

26.11.2011 günü ... mevkiinde seyir halindeyken şahsının sevk ve idaresinde olan ... plakalı araç ile virajı alamamasından kaynaklı olarak kusursuz şekilde aracın kontrolünü kaybetmesi nedeniyle meydana gelen kaza sonucunda davacının yaralandığını, olayda bir kusurunun bulunmamasına rağmen davacının 1.500,00 TL tutarındaki tedavi giderinin tarafınca karşılandığını, buna ilişkin şahitler huzurunda 30.06.2011 tarihli bir tutanağın karşılıklı olarak düzenlendiğini ayrıca sigorta poliçesini yaptırmış olduğu ...

Sigorta şirketi tarafından da davacıya 83.000,00 TL ödeme yapıldığını, davacının seneler sonra zamanaşımına uğramış tazminat talebinde bulunarak haksız kazanç sağlamaya çalıştığını, trafik kazalarında tazminata hükmedilebilmesi açısından gereken “ağır kusur” kıstasının dava konusu olayda bulunmadığını, bilirkişi incelemesi yapılması halinde söz konusu olayda kusurunun olmadığının açık bir şekilde görüleceğini, ayrıca dava konusu olayın 26.11.2011 tarihinde meydana geldiğini, davanın 17.04.2016 tarihinde açıldığını, 26.11.2012 tarihinde zamanaşımına uğrayan davanın,

tazminat davalarında zamanaşımı B.K.madde 41 uyarınca zararın öğrenildiği tarihten itibaren 1 yıl, her halükarda 10 yıl olduğundan zamanaşımı nedeniyle reddinin gerektiğini, Mahkemenin aksi kanaatte olması halinde haksız ve mesnetsiz açılan davanın reddine, yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...

Sigorta Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıya 20.03.2014 tarihinde 83.299,00 TL ödeme yapıldığını, ödemenin taraflar arasında çekişmesiz bir şekilde gerçekleştirildiğini, açık şekilde eksik ödeme bulunması halinde Yargıtay kararlarında, "ödenen tutarın bir tutarı veya ona yakın" bir miktar olarak açıklandığından müvekkil şirket tarafından yapılan ödeme gereği davanın reddine karar verilmesini, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte, müvekkil şirketin sorumluluğunun,

trafik poliçesindeki limitler ve sigortalı araca atfedilebilecek kusur ile sınırlı olduğundan yapılacak yargılamada araçların kusur durumlarının tespit edilmesi gerektiğini, yapılan ödeme ile sorumluluklarını yerine getirdiklerinden davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı yana yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta (İMMS) Sigortacı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu talepten ilk olarak dava dilekçesinin tebliği ile haberdar olduklarını, davadan önce müvekkil şirkete herhangi bir müracaat ve başvuru yapılmadığından müvekkil şirketin temerrüdünün söz konusu olmadığını, kazaya konu ... plakalı aracın, müvekkil şirket nezdinde, ... poliçe numaralı, 21/01/2011-21/01/2012 vadi tarihleri olmak üzere ...

Oto Paket Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, söz konusu poliçede ihtiyari mali mesuliyet teminatı bulunduğunu, ancak ihtiyari mali mesuliyet sorumluluğunun trafik sigortası teminatı limitlerini aşan kısmı için geçerli olduğunu, Trafik Sigortası teminatlarını aşan kısım için müvekkil şirketin sorumluluğunun var ise bulunduğunu, kaza tarihi olan 26.12.2011 tarihi itibariyle Trafik Sigortası teminatı kişi başına sakatlanma ve ölüm halinde 200.000-TL olduğunu, müvekkil şirketin sorumluluğunun bu limitleri aşan zararlar için geçerli olduğunu,

ihtiyari mali mesuliyet sigortasının limitleri ancak trafik sigortası limitlerini aşan miktarlar için söz konusu olduğunu, bu hususların göz önünde bulundurulmasını talep ettiklerini, huzurdaki davada kusur tespiti yapılması gerektiğini, çalışma gücü kaybının davacının durumu, tedavi ile giderilebilecek boyutta olup olmadığı,

sosyo-ekonomik durumu, gelir durumu v.b. hususların inceleneceği aktüerya raporu alınarak tespit edilmesi gerektiğini, davacı yanın müvekkil şirketten manevi tazminat talebinde bulunduğunu ancak poliçede manevi tazminat teminatının bulunmadığını, tüm bu nedenler göz önünde bulundurularak haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, mahkeme masrafları ve vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

YEREL MAHKEME KARARI

Mahkemece, "...davalı ... yönetimindeki aracın 26/12/2011 günü trafik kazasına karıştığı, kazada yaya halindeki davacı ...'ın yaralandığı, davalılardan ... Sigorta A.Ş.'nin kazaya karışan aracın ZMMS sigortacısı olduğu, davalılardan ...

Sigorta A.Ş'nin ise kazaya karışan aracın ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı olduğu, dosyaya ibraz edilen ATK Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı raporunda meydana gelen kazada araç sürücüsü ...'nin %100 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, davacı ...'da kaza nedeniyle oluşan maluliyetin belirlenmesi amacıyla ATK'dan rapor aldırılmış olup düzenlenen raporda davacıda %15.2 oranında maluliyetin meydana geldiği ve iş göremezlik süresinin 6 aya kadar uzayabileceği yönünde görüş bildirildiği, kusur durumunun, maluliyet oranının ve manevi tazminatların istinaf ilamında kaldırma konusu yapılmadığı,

istinaf kaldırma kararı doğrultusunda ve kaldırma kararı ile sınırlı olarak davacı ...'ın güncel ücret bordrolarının celp edilerek aktüerya bilirkişisinden ek rapor aldırıldığı, davalı ...

Sigorta A.Ş'nin teminat limiti nazara alındığında yapılan ödemenin mahsup edilmesi ile bakiye teminat limitinin 116.701,00 TL olduğunun anlaşıldığı, bilirkişi tarafından yapılan tazminat hesaplamalarının bakiye teminat limitinin üzerinde olduğu ve ihtiyati mali mesuliyet sigortası yönünden davalı ... Sigorta A.Ş'nin sorumlu olmadığı anlaşılmakla istinaf ilamı doğrultusunda aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.." gerekçesiyle "

A-MADDİ TAZMİNAT DAVASININ KABULÜ İLE

1-Toplam 173.692,09 TL maddi tazminatın (davalı ... Anonim...Sigorta A.Ş'nin sorumluğunun 116.701,00 TL ile, davalı ... Sigorta A.Ş'nin sorumluğunun 25.000,00 TL ile sınırlı olmak kaydıyla) davalı ... yönünden kaza tarihi olan 26/12/2011 tarihinden, davalı ... Anonim...Sigorta A.Ş yönünden temerrüt tarihi olan 04/09/2012 tarihinden, davalı ... Sigorta A.Ş yönünden dava tarihi olan 17/04/2015 tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faiz ile birlikte davalılardan tahsili ile davacı ...'a VERİLMESİNE,

2-Maddi tazminat talebi yönünden; Davacı ... kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile (davalı ... Sigorta A.Ş'nin sorumluluğunun 25.000,00 TL ile sınırlı olması kaydıyla) davacıya VERİLMESİNE,

B-MANEVİ TAZMİNAT DAVASININ KISMEN KABULÜ İLE

1-30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 26/12/2011 tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faiz ile birlikte davalı ...'den alınarak davacı ...'a VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,

2-Davacı ... tarafından sigorta şirketleri aleyhine açılan manevi tazminat davasının REDDİNE,

3-10.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 26/12/2011 tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faiz ile birlikte davalı ...'den alınarak davacı ...'a VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,

4-Davacı ... tarafından sigorta şirketleri aleyhine açılan manevi tazminat davasının REDDİNE,

" şeklinde karar verilmiş, karara karşı davacılar vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF İTİRAZLARI

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; Dosya kapsamında esas alınan kusura ilişkin raporda da olduğu üzere müvekkilinin kazanın meydana gelmesinde tamamen kusursuz olduğunu, müvekkilinin maluliyetinin oldukça düşük belirlendiğini, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi hesap raporunda bir kısım hatalar olduğunu, müvekkilleri lehine hükmedilen manevi tazminat miktarının da oldukça düşük kaldığını, manevi tazminatın reddedilen kısmı yönünden karşı vekalet ücretine hükmedilmesiısı hakkaniyete aykırı olduğunu, faiz türü ve başlangıç tarihinin de hatalı olduğunu, yargılama giderleri ve vekalet ücretlerinin hatalı belirlendiğini, ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; zamanaşımı sebebiyle davanın reddi gerektiğini, kazaya ilişkin trafik polislerince tanzim edilen tutanak incelendiğinde açıkça görülecektir ki; yolda trafik lambası olmadığını, kaza tarihi itibariyle gerekli olmasına rağmen konulmayan lambanın yokluğundan ortaya çıkan zarardan vazifesi olmasına rağmen önleyici tedbirleri yerine getirmeyen ilgili kurumaı sorumlu olduğunu, dosya arasına girmiş olan bilgi ve belgelerden "TUTANAK" başlıklı ve 30/06/2011 tarihli belge hukuki mahiyeti itibariyle bir ibraname olduğunu, müvekkilinin o gün itibariyle zararın karşılanması bakımından bir miktar belirlemiş ve bu miktarı davacı yana ödediğini, ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

Davacılar vekili, 26.12.2011 tarihinde yaya olarak kaldırımda yürüyen davacı ...'a davalı sürücü ...'nin sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç ile çarparak yaralanması sonucunda davacının maluliyeti nedeniyle daha önce ödenen maddi tazminatın eksik olmasından kaynaklı KTK 111. Maddesi uyarınca maddi ve manevi tazminat isteminde bulunmuştur.

Mahkemece 17/01/2022 tarihli ve 2015/.... Esas, 2022/... Karar sayılı ilamı ile;

1-Davacının maddi tazminata yönelik davasının KABULÜ ile

173.692,09 TL maddi tazminatın, 25.000,00 TL'sinin tüm davalılardan, 114.701,00 TL'sinin davalılar ... ve ... Anonim...Sigorta A.Ş'den müştereken ve müteselsilen, bakiye 33.991,09 TL'sinin davalı ...'den, davalı ... yönünden kaza tarihi olan 26/12/2011 tarihinden itibaren, davalı ... Anonim...Sigorta A.Ş yönünden temerrüt tarihi olan 04/09/2012 tarihinden, davalı ... Sigorta A.Ş yönünden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile davacı ...'a verilmesine

2-Davacı ...'ın manevi tazminat talebinin KISMEN KABULÜ ile

30.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... kaza tarihi olan 26/12/2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacı ...'a verilmesine, fazlaya dair talebin REDDİNE

3-Davacı ...'ın davalı Sigorta şirketlerine yönelik manevi tazminat taleplerinin REDDİNE

4-Davacı ...'ın manevi tazminat talebinin KISMEN KABULÜ ile

10.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... kaza tarihi olan 26/12/2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacı ...'a verilmesine, fazlaya dair talebin REDDİNE

5-Davacı ...'ın davalı Sigorta şirketlerine yönelik manevi tazminat taleplerinin REDDİNE karar verilmiştir.

Hükme karşı davalı ... Sigorta A.Ş. vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf kanun yolu başvurusu üzerine, Dairemizin 25/06/2024 tarihli ve 2022/1632 Esas 2024/1213 Karar sayılı ilâmı ile özetle;

"...Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, hesaplama yapılırken karar tarihine en yakın ücret bordrolarının getirilmesi gerektiği halde bilirkişinin 2012 yılının ücret bordroları esas alarak hesaplama yaptığı, davalı vekilinin söz konusu rapora itiraz ettiği halde mahkemece bu konuda bir değerlendirme yapmak amacıyla bilirkişiden ek rapor alarak sonucuna göre bir karar vermesi gerektiği ve 25.000,00 TL ihtiyari mali mesuliyet sigortasından davalı ...

Sigorta A.Ş sorumlu tutulması doğru olmadığı gözetilerek eksik inceleme ile hüküm kurmuş olması isabetli görülmemiştir." gerekçesiyle davalı ... vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi uyarınca esastan reddine, davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun kısmen kabulü ile, mahkemece verilen hükmün hmk’nın 353/(1)-a-6. maddesi uyarınca kaldırılmasına karar verilmiştir.

Dairemizin kaldırma kararından sonra mahkemece yeniden yapılan yargılama neticesinde; bilirkişi raporu alınmış ve; Mahkemece;

A-MADDİ TAZMİNAT DAVASININ KABULÜ İLE

1-Toplam 173.692,09 TL maddi tazminatın (davalı ... Anonim...Sigorta A.Ş'nin sorumluğunun 116.701,00 TL ile, davalı ... Sigorta A.Ş'nin sorumluğunun 25.000,00 TL ile sınırlı olmak kaydıyla) davalı ... yönünden kaza tarihi olan 26/12/2011 tarihinden, davalı ... Anonim...Sigorta A.Ş yönünden temerrüt tarihi olan 04/09/2012 tarihinden, davalı ... Sigorta A.Ş yönünden dava tarihi olan 17/04/2015 tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faiz ile birlikte davalılardan tahsili ile davacı ...'a VERİLMESİNE,

2-Maddi tazminat talebi yönünden; Davacı ... kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile (davalı ... Sigorta A.Ş'nin sorumluluğunun 25.000,00 TL ile sınırlı olması kaydıyla) davacıya VERİLMESİNE,

B-MANEVİ TAZMİNAT DAVASININ KISMEN KABULÜ İLE

1-30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 26/12/2011 tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faiz ile birlikte davalı ...'den alınarak davacı ...'a VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE, 2-Davacı ... tarafından sigorta şirketleri aleyhine açılan manevi tazminat davasının REDDİNE, 3-10.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 26/12/2011 tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faiz ile birlikte davalı ...'den alınarak davacı ...'a VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE, 4-Davacı ... tarafından sigorta şirketleri aleyhine açılan manevi tazminat davasının REDDİNE, karar verilmiştir. Hükme karşı davacı vekili ve davalı ... vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

İstinaf talebinde bulunan davalı vekilinin ileri sürdüğü sebepler kapsamında yapılan inceleme sonucunda, mahkemece, yargılamanın HMK’da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olduğu, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmadığı, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, ilk derece mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, mahkemece yargılama sırasında alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli ve denetime açık olduğu,

davacılar vekilinin ve davalı ... vekilinin istinaf itirazlarının dairemizin kaldırma kararında karşılandığı anlaşıldığından davacı vekilinin ve davalı ... vekilinin istinaf talebinin ayrı ayrı esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.