Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2025/741 K.2025/1714

Taraflar arasında görülen davaya ilişkin olarak yapılan açık yargılama sonucunda verilen karara karşı yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK 353. madde uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı kooperatifin üyesi olduğunu, 14/08/2021 tarihinde yapılan olağan genel kurulu toplantısına katıldığını, davalı kooperatif tarafından keşide edilen ihtarname ile kooperatif tasfiye heyetinin almış olduğu karar doğrultusunda kooperatif belgeleri üzerinde suç işlediği gerekçesi ile ana sözleşme hükümleri uyarınca kooperatif üyeliğinden ihraç edildiğinin bildirildiğini, tasfiye heyeti üyeleri tarafından alınan kararın yasaya ve kooperatif ana sözleşmesi hükümlerine aykırı olduğunu, kooperatife karşı borcunun bulunmadığını,

tasfiye heyeti üyelerinin ihraç kararı almalarının mümkün olmadığını, Erzurum .... Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/.... Esas sayılı üzerinden açılan davada yargılandığını ve ceza aldığını, ihraç kararının yasaya aykırı olduğunu belirterek davalı kooperatif yönetim kurulunun 14.08.2021 tarihinde almış olduğu ihraç kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın, ticari davalarda bulunan dava şartı zorunlu arabuluculuk hususunun sağlamadan davayı açtığını, konut yapı kooperatifi ana sözleşmesinin 14/5 maddesinde "Kooperatifin para, mal ve belgeleri üzerinde işledikleri suçlardan dolayı mahkum olanlar yönetim kurulu kararı ile ortaklıktan çıkarılırlar." hükmünün bulunduğunu, yönetim kurulu ana sözleşmesi gereğince davacının ortaklıktan çıkarıldığını, davacının Erzurum ...Ağır Ceza Mahkemesi 2014/....

Esas ve 2014/....

Karar sayılı ilam ile kooperatifin para, mal ve belgeleri üzerinde zimmet ve resmi evrakta sahtecilik suçunu işlediğinden hakkında mahkumiyet hükmü kurulduğunu ve kararın Yargıtay tarafından onandığını, davacının herhangi bir parasal yükümlülük sebebi ile değil, almış olduğu mahkumiyet hükmü sebebi ile ortaklıktan çıkarıldığını beyanla davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonunda 26.05.2025 tarihli hükümle; "...Bu suretle dosyaya kazandırılan 23.04.2025 günlü bilirkişi ek raporunda; davalı kooperatifin dosyada mevcut tüm kayıt ve defterleri nazarında 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu ve ...'nin anasözleşmesine göre yapılan inceleme neticesinde Davacı ... ...'nin ihracına yönelik tasfiye heyetince alınan ihraç kararının Kooperatifin Tasfiye Heyeti Üyesi: ...’in

Kooperatifin ...numaralı Ortağı olduğu, yine Kooperatifin Tasfiye Heyeti Üyesi: ...’un Kooperatifin..numaralı Ortağı olduğu sıfatı ile tasfiye heyetince alınan kararın Tasfiye Heyeti olarak aynı zamanda Kooperatifin Ortağı sıfatı ile Yönetim Kurulu Üyeleri olmaları cihetiyle yerinde olduğu ve bu bağlamda 14.08.2021 tarihli genel kurul kararının iptalini

gerektirecek bir hususun bulunmadığı ve davacının iddialarının dayanaktan yoksun olduğu mütalaa edilmiş olmakla anılan rapor dosya kapsamına uygun görülerek hükme esas alınmıştır.

Hâl böyle olunca, yeniden yargılamaya esas Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin 18.09.2024 tarih, 2022/1616 E. ve 2024/1361 K. sayılı ilâmında işaret edilen hususlar çerçevesinde yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda dosyaya katılan 23.04.2025 günlü bilirkişi ek rapora göre davalı kooperatifçe davacının ihracına ilişkin alınan kararın yerinde olduğu ve 14.08.2021 tarihli genel kurul kararının iptalini

gerektirecek bir husus bulunmadığı..." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili hakkında ihraç kararını alan tasfiye heyeti üyelerinin aynı zamanda yönetim kurulu üyesi olmadıkları, ihraç kararı alma yetkisi olmayan tasfiye heyeti üyeleri tarafından bu kararın iptalinin yasal olarak gerekli ve zorunlu olduğunu belirterek kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesi istemiyle istinaf kanun yoluna başvrmuştur.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava, kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilince kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme sonucunda;

1-) Dosya kapsamı ve toplanan delillerden; davalı Tasfiye Halindeki Büyükşehir Yapı Kooperatifi tasfiye heyeti tarafından alınan 28.05.2021 tarihli karar ile davacı kooperatif üyesinin kesinleşmiş mahkumiyet kararı dayanak kılınarak kooperatif ana sözleşmesinin 14. Maddesine istinaden yelikten ihracına karar verildiği, iş bu kararın davacıya 01.06.2021 tarihli Erzurum... Noterliğinin ....keşide numaralı evrakıyla tebliğ edildiği, davacı vekilince ihraç kararının iptaline yönelik eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.

2-) Davadaki temel uyuşmazlığın tasfiye kurulunun üyelikten çıkarma konusunda karar vermesinin yetki aşımı niteliğinde olup olmadığı tespiti noktasında toplandığı anlaşılmaktadır.

Konuyla ilgili emsal nitelikte ele alınabilecek Yargıtay 23. Hukuk Dairesi 2012/252 E. 2012/3588 K. sayılı kararında davacı ortağın ihraç işlemlerini yapan ve ihraç kararı alan organın, yönetim ve tasfiye kurulu üyeliklerine aynı kişilerin seçildiği, genel kurulda tasfiye heyeti üyelerinin, yönetim kurulu üyesi olarak da görev yapmalarına karar verildiği ifade edilerek yönetim kurulu sıfatını da üzerinde taşıyan tasfiye kurulu olduğunun tespitiyle ihraç kararının verilmesinde hukuka aykırı bir yön bulunmadığına dair hüküm tesis edildiği görülmektedir.

3-) Bu minvalde kooperatif uzmanından alınan ek raporda kooperatifin tasfiye heyeti üyesi: ...’in kooperatifin ... numaralı ortağı olduğu, yine kooperatifin tasfiye heyeti üyesi: ...’un kooperatifin... numaralı ortağı olduğu sıfatı ile tasfiye heyetince alınan kararın tasfiye heyeti

olarak aynı zamanda kooperatifin ortağı sıfatı ile yönetim kurulu üyeleri olmaları cihetiyle

yerinde olduğu kanaati bildirilmiş ve mahkemece de iş bu doğrultuda hüküm tesis edilmiş ise de tasfiye kurulu üyeleri ... ve ...'un kooperatifin ortağı olmaları hasebiyle öncesinde aynı zamanda yönetim kurulu üyeleri olacakları neticesine bağlanmış olmasının isabetli olmadığı takdir edilmiştir.

4-) Erzurum Ticaret ve Sanayi Odasının cevabı yazısı ve ekindeki sicil gazetesi örnekleri ayrıntılı incelendiğinde tasfiye memuru ...'un 2004'te yönetim kuruluna seçildiği, 2005 tarihinde ise yönetim kurulunda olmadığı, ihraç kararını alan her iki tasfiye heyeti üyelerinin öncesinde yönetim kurulu üyesi olmadıkları,

yukarıda alıntılanan emsal Yargıtay kararına göre tasfiye heyeti memurlarının yetki aşımı yaparak davacının kooperatif ortaklığından ihracına karar vermesi işleminin mutlak butlanla malul olduğu kanaatine erişildiğinden bilirkişi raporundaki kooperatif üyesi tasfiye kurulu üyelerinin bu cihetle yönetim kurulu üyesi olacakları yönündeki tespite iştirak edilmeyerek davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği anlaşıldığından davacı vekilinin istinaf itirazının yerinde olduğu kanaatine ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, HMK'nın 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)/b-2 maddesi gereğince kararın kaldırılmasına ancak bu durum yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden dairemizce davanın kabulü yönünde yeniden hüküm kurulmasına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

II-KALDIRILIP DÜZELTİLEN HÜKMÜN YERİNE GEÇMEK ÜZERE

"1-Davanın KABULÜ İLE,

2-Davacının S.S. Tasfiye Halinde ... Konut Yapı Kooperatifinden ihracına yönelik tasfiye heyeti tarafından alınan 28/05/2021 tarihli kararın mutlak butlan ile batıl olduğunun ve davacının kooperatife üye olduğunun TESPİTİNE,

3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 732.00-TL karar ve ilam harcından davacı tarafından yatırılan 59,30-TL peşin harcın mahsubu ile 672,70-TL bakiye harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan 45.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafından yapılan; 59,30-TL Başvuru Harcı, 59,30-TL Peşin Harcı, 3.500,00-TL Bilirkişi ücreti, 2.465,70-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 6.084,30-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-Fazla yatan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran taraflara İADESİNE,..."şeklinde YENİDEN HÜKÜM TESİSİNE,"şeklinde YENİDEN HÜKÜM TESİSİNE,

III-İstinaf başvurusu için peşin alınan karar harcının davacıya iadesine,

IV-Davacı tarafça istinaf aşamasında yapılan 1.683,10-TL başvuru harcı ve dosya gidiş dönüş masrafı 2.115,00-TL istinaf yargılama gideri toplamı 3.798,10-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

V-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,

VI-Kararın içeriği dikkate alınarak İİK 36. maddesi gereğince istinaf aşamasında davalı tarafından tehiri icra talebi uyarınca yatırılan teminatın iadesine yer olmadığına,

VII-Kararın kesinleştirme ve gider avansı iadesi işlemlerinin yerel mahkemece yerine getirilmesine,

VIII-Gerekçeli kararın tebliği ve harç ikmali işlemlerinin Dairemizce yerine getirilmesine,

Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nın 361 ve 362. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süresi içinde Yargıtay'a temyiz yolu açık olmak üzere 26/12/2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.